Godło górnicze – pyrlik i żelazko

Godło górnicze stanowią młotek żelazny, czyli pyrlik, oraz klin żelazny zatknięty na trzonku, zwany żelazkiem. Obecna forma godła górniczego została opisana przez Stanisława Majewskiego w 1928 r. Pyrlik, po lewej stronie godła, jest łukowato zaokrąglony i nie ma wystającego górą końca trzonka. Drugi młotek, po prawej stronie, zwany jest żelazkiem. Swym zaostrzonym końcem skierowany jest ku dołowi. Ten ma z kolei wyraźnie wystający górą koniec trzonka. Pyrlik leży na żelazku.

Pyrlik i żelazko wiązane są z wczesnym okresem górnictwa, kiedy całą żmudną robotę w kamieniu musiał wykonać górnik. Ostre żelazko trzymał w lewej ręce, a prawą ręką podbijał je pyrlikiem. Majewski zwracał uwagę na to, by przestrzegać ułożenia narzędzi w godle. Jak powiadał: "tak leżą, aby móc ująć najpierw trzonek pyrlika, a następnie żelazka".

Ciekawostką jest, że bardzo wczesne wzory górniczych znaków, pochodzące jeszcze ze średniowiecza, przedstawiają również skrzyżowane narzędzia, takie jak klin i podbijak. Były one pierwowzorem godła w dzisiejszym kształcie. Źródłem takich wyobrażeń był najprawdopodobniej zwyczaj pozostawiania w przodku narzędzi w układzie skrzyżowanym. Krzyż miał zabezpieczać przodek przed działaniem złych duchów. Dawniej w skład symbolu górniczego wchodził również kaganek, widniejący na tle skrzyżowanych młotków lub zawieszony na nich.

Historycy wskazują jednak, że najstarszym symbolem górnictwa jest róg. Związany jest z okresem, kiedy poszukiwacze wszelkich kruszców wędrowali, nawołując się głosem rogu, a w czasach jeszcze starszych używali go jako narzędzia. Przykładem takiego rogu - symbolu może być róg górniczy, znajdujący się w Muzeum Żup Solnych w Wieliczce. Został wykonany według projektu Jana Duerera, brata słynnego malarza Albrechta Duerera. Żupnik Seweryn Boner ofiarował go górnikom w 1534 r. na tzw. fundusz braterski. W latach późniejszych często używany był w trakcie uroczystości i świąt górniczych.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Jacek Korski: Pamiątka z przeszłości, czyli historia niezwykła pewnego kombajnu

W poniedziałek 15 czerwca miałem okazję obserwować pod ziemią w Kopalni Guido w Zabrzu otwarcie i penetrację na zasadach akcji ratowniczej wyrobiska, w którym przypuszczano, że znajduje się prototypowy kombajn ścianowy KDS-1. Na zasadach akcji ratowniczej, bo tak stanowią przepisy górnicze. Takie działanie miało kilka pozytywów - pisze Jacek Korski.

Gotowi na wielką metropolię?

Czescy samorządowcy nalegają na szybkie powołanie do życia metropolii, która połączyłaby Katowice z Ostrawą. Ogłosili to podczas dorocznego, XXXII Spotkania Biznesu Czech, Polski i Słowacji, które odbyło się w ub. tygodniu w ostrawskim magistracie.

Firmy z USA gotowe inwestować w Polsce w fabrykę paliwa do SMR i komponenty dla satelitów

Amerykańska spółka X-Energy deklaruje gotowość do zainwestowania w Polsce blisko 1 mld dolarów w ramach Zielonego Okręgu Przemysłowego Kaszubia. Z kolei Quantum Space rozważa produkcję w Polsce komponentów do satelitów oraz systemów służących ochronie i bezpieczeństwu infrastruktury satelitarnej w przestrzeni kosmicznej.

Na gliwickim lotnisku ma powstać nowa wieża kontroli lotów

Na gliwickim lotnisku ma powstać nowoczesna wieża kontroli lotów - wynika z informacji lokalnego samorządu. Dla wieży, która ma obsługiwać ruch lotniczy i stać się charakterystycznym elementem panoramy miasta, złożono już wniosek o pozwolenie na budowę.