Samorządy: Obawiają się, że bez regulacji prawnych nie będzie możliwe wykorzystanie środków unijnych na transformację regionów

Pomocą dla inwestycji w gminach górniczych byłaby specustawa umożliwiająca m.in. szybkie przekazywanie całkowicie oczyszczonych terenów po zlikwidowanych kopalniach do samorządów

Przedstawiciele gmin górniczych postulują stworzenie specustawy, która byłaby pomocna w zagospodarowaniu terenów po zamkniętych kopalniach węgla. Chodzi m.in. o rozwiązania umożliwiające szybkie przekazywanie takich gruntów samorządom i przygotowanie ich pod nowe inwestycje.

Jak poinformował Urząd Miasta w Jastrzębiu-Zdroju, postulat przygotowania specjalnej ustawy został przedstawiony podczas niedawnego posiedzenia sejmowej Podkomisji stałej do spraw sprawiedliwej transformacji, w którym uczestniczyli przedstawiciele Stowarzyszenia Gmin Górniczych w Polsce. Przewodniczącą stowarzyszenia jest prezydent Jastrzębia-Zdroju Anna Hetman.

- Kopalnie w Jastrzębiu-Zdroju są bezpieczne, ponieważ wydobywany jest w nich głównie węgiel koksowy; jeszcze przez wiele lat będą czynne. Jednak zlikwidowana została kopalnia Jastrzębie, po której teren należy w kompleksowy sposób wykorzystać na tworzenie zakładów z innych branż niż górnictwo - wyjaśniła prezydent miasta.

W ocenie przedstawicieli stowarzyszenia, pomocą dla inwestycji w gminach górniczych byłaby specustawa umożliwiająca m.in. szybkie przekazywanie całkowicie oczyszczonych terenów po zlikwidowanych kopalniach do samorządów oraz przyspieszenie zmian w planach zagospodarowania przestrzennego. Specjalna regulacja miałaby także dać możliwość realizowania inwestycji związanych z odnawialnymi źródłami energii bez zapisów w planach zagospodarowania oraz umożliwić czasowe zwolnienia podatkowe dla przedsiębiorców inwestujących na terenach zdegradowanych.

Samorządowcy przypominają, że prace nad zapisami ułatwiającymi przeprowadzanie zmian w gminach górniczych miały rozpocząć się tuż po konsultacjach zawartej w maju 2021 roku Umowy społecznej, zawierającej m.in. harmonogram zamykania kopalń i zabezpieczenia społeczne górników. Tak się jednak nie stało.

Przedstawiciele gmin górniczych obawiają się, że bez specjalnych regulacji prawnych nie będzie możliwe pełne wykorzystanie środków unijnych przeznaczonych na transformację regionów. Niepokój samorządów dotyczy przede wszystkim braku uszczegółowienia wytycznych w zakresie programów unijnych, braku środków dla Polski, krótkiego czasu na ich wykorzystanie oraz przepisów, utrudniających szybkie inwestowanie na terenach pogórniczych oraz obszarach zdegradowanych przez działalność wydobywczą.