fot: ARC
Jednym z zagrożeń naturalnych występujących w polskich kopalniach jest metan
fot: ARC
Nakładem Głównego Instytutu Górnictwa ukazał się właśnie „Raport roczny o stanie podstawowych zagrożeń naturalnych i technicznych w górnictwie węgla kamiennego 2010”. Raport zawiera nie tylko dane statystyczne o poszczególnych zagrożeniach, zebrane i opracowane przez specjalistyczne zespoły badawcze GIG, ale też ich analizę i informację o postępie naukowo-badawczym w tej dziedzinie.
Polskie kopalnie w 2010 r. wydobyły 76,15 mln t węgla kamiennego. Był to kolejny rok spadku produkcji i trzeci rok z rzędu, kiedy Polska pozostaje importerem węgla netto. Stale wzrasta jednak stan zagrożeń naturalnych w związku z kurczącymi się zasobami kopalń i wynikającą stąd koniecznością wybierania węgla z parcel uprzednio pomijanych bądź z partii resztkowych. Równocześnie, urobek jest pozyskiwany z coraz większych głębokości, a więc w warunkach zwiększonego zagrożenia metanowego, tąpaniami, klimatycznego oraz zawałami. Narastają również trudności związane z bezpiecznym utrzymywaniem wyrobisk. Zwiększa się indukowana sejsmiczność górotworu, rośnie metanonośność pokładów i stosownie do tego zwiększa się metanowość względna kopalń.
Taka sytuacja sprzyja występowaniu zdarzeń, spowodowanych przede wszystkim zapaleniami i wybuchami metanu oraz pyłu węglowego, które niosą ze sobą liczne ofiary. Mniej ofiar spowodowały tąpnięcia, których liczba utrzymuje się w ostatnich latach na poziomie 1–5 w roku, pomimo wyraźnego wzrostu sejsmiczności indukowanej robotami górniczymi, wskazującymi na narastanie zagrożenia tąpaniami. Udział wydobycia z pokładów zaliczonych do zagrożonych tąpaniami również zbliża się do 50 proc. W kilku kopalniach występuje zagrożenie wyrzutami węgla i metanu, potwierdzone konkretnymi zdarzeniami.
Ograniczenie występowania niebezpiecznych wypadków w polskim górnictwie jest możliwe dzięki systematycznemu wdrażaniu: rezultatów badań naukowych, kompleksowych projektów eksploatacji, progresywnych metod profilaktyki, a także powszechnej świadomości stanu zagrożeń i możliwości wpływania na poprawę bezpieczeństwa przez osoby realizujące, nadzorujące i kontrolujące wykonawstwo robót górniczych. Autorzy są przekonani, że solidarna, stała współpraca nauki i przemysłu powinna skutkować dalszą poprawą stanu bezpieczeństwa pracy w polskich kopalniach.
