GIG: Czysty wodór z węgla

Wśród najpoważniejszych wyzwań badawczych Głównego Instytutu Górnictwa w najbliższych latach jego dyrektor, prof. Józef Dubiński wymienia m.in. realizację projektu „HUGE”. W jego ramach dociekania tutejszych naukowców będą ogniskowały się na podziemnym zgazowaniu pokładów węgla, ukierunkowanym na otrzymywanie wodoru.

– Z etapu doświadczalnego prace wkrótce przejdą w fazę eksperymentu dołowego w naszej Kopalni Doświadczalnej „Barbara” – zapowiada prof. Dubiński.
Projekt „HUGE” (Hydrogen Oriented Underground Coal Gasification for Europe) dotyczy uzyskiwania wodoru drogą dołowego zgazowania węgla z jednoczesnym lokowaniem pod ziemią dwutlenku węgla.

– W ostatnich latach obserwujemy w świecie wzrost zainteresowania węglem kamiennym, traktowanym jako ważne źródło zapewniania bezpieczeństwa energetycznego. Jednocześnie coraz silniej wzmaga się potrzeba – i presja – poszukiwania alternatywnych sposobów wykorzystywania i pozyskiwania jego zasobów. Polska, z jej udokumentowaną obfitością węgla kamiennego, jest i będzie w dającej się przewidzieć przyszłości europejską bazą paliw kopalnych, w zasadniczej mierze przyczyniając się do wzrostu bezpieczeństwa energetycznego całego kontynentu.

Podziemne zgazowanie węgla to technika pozyskiwania zawartej w nim energii, stanowiąca obiecującą alternatywę w stosunku do tradycyjnych metod eksploatacji tego paliwa. Rzecz dotyczy zwłaszcza sięgania do pokładów, których eksploatacja – z zastosowaniem znanych technologii wybierania – jest nieuzasadniona rachunkiem ekonomicznym, bądź względami bezpieczeństwa – wyjaśnia Krzysztof Stańczyk, kierownik Zakładu Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza w GIG.

Podziemne zgazowanie węgla jest metodą konwersji węgla do gazu syntezowego. Głównym produktem tego procesu miałby być wodór, traktowany jako czysty nośnik energii, sposobny do stosowania w turbinach gazowych i w ogniwach paliwowych, albo gaz syntezowy, użyteczny w produkcji paliw ciekłych.

Prace naukowców z GIG związane z procesami podziemnego zgazowania węgla mają już kilkudziesięcioletnią historię. Nieprzypadkowo zatem katowickiemu instytutowi zlecono badania w ramach projektu „HUGE”. Przedsięwzięcie ma wymiar międzynarodowy. Będzie realizowane przez międzynarodowe konsorcjum z udziałem partnerów m.in. z Holandii, Wielkiej Brytanii, Czech, Belgii i Ukrainy. Swoje środki w poszukiwanie przyszłościowych rozwiązań w zakresie zgazowania węgla zaangażuje Fundusz Badawczy Węgla i Stali (RFCS).

Pomyślnymi rezultatami projektu są zwłaszcza zainteresowane krajowe firmy z sektora paliwowo-energetycznego, czyli m.in. Kompania Węglowa SA i BOT SA. Pod koniec ub. roku dyrektor naczelny GIG, prof. Józef Dubiński i prezes zarządu Katowickiego Holdingu Węglowego SA, Stanisław Gajos podpisali list intencyjny w sprawie współpracy w tym zakresie w najbliższych latach w odniesieniu do naturalnych obiektów kopalnianych.

Do eksperymentalnego podziemnego zgazowania węgla we fragmencie pokładu 310 przygotowuje się gigowska Kopalnia Doświadczalna „Barbara” w Mikołowie. Ta badawcza faza projektu będzie tu realizowana w latach 2009–2010.