Górnictwo: W Polsce złoża węgla kamiennego znajdują się w trzech zagłębiach, eksploatacja prowadzona jest w dwóch z nich

W przypadku państwowych spółek węglowych wydobywających węgiel energetyczny i objętych zapisami umowy społecznej trudno mówić o normalnych mechanizmach rynkowych

W Polsce złoża węgla kamiennego występują w trzech zagłębiach, czyli Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW), Lubelskim Zagłębiu Węglowym (LZW) i Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym (DZW). Obecnie eksploatacja jest prowadzona w dwóch pierwszych. Na terenie DZW jest ona zaniechana od ok. dwóch dekad. Dane na temat zasobów węgla kamiennego według stanu na 31 grudnia 2023 r. znalazły się w najnowszym „Bilansie zasobów złóż kopalin w Polsce”, który został przygotowany przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy. Publikacja została zaprezentowana pod koniec czerwca.

GZW jest głównym zagłębiem Polski. Za wyjątkiem jednej - czyli znajdującej się na Lubelszczyźnie, Bogdanki - zlokalizowane są tu obecnie wszystkie czynne kopalnie. Całkowity obszar GZW w granicach Polski szacowany jest na około 5 600 km kw, z czego łączna powierzchnia złóż udokumentowanych wynosi ponad 3 049 km kw. Jak podaje PIG-PIB, obecnie 80,06 proc. udokumentowanych zasobów bilansowych polskich węgli kamiennych występuje właśnie tu. W przypadku LZW ok.  4730 km kw. przyjmuje się jako obszar o zdefiniowanych perspektywach złożowych, natomiast obszar około 1214 km kw. zajmują udokumentowane złoża.

Wspomniana już Bogdanka eksploatuje obecnie trzy złoża: Bogdankę, Lubelskie Zagłębie Węglowe - obszar K-3 oraz Ostrów. Wydobycie z ostatniego z nich rozpoczęto w grudniu 2021 r. Te trzy złoża mają łączną powierzchnię wynoszącą około 170 km kw., co stanowi 14 proc. obszaru całego zagłębia. W Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym eksploatację węgla kamiennego zakończono w 2000 r., kiedy zaniechano wydobycia ze złoża Nowa Ruda (pole Słupiec). Powodem zaniechania eksploatacji złóż z tego zagłębia były trudne warunki geologiczno-górnicze, powodujące nierentowność wydobycia.

W sumie udokumentowane zasoby bilansowe złóż węgla kamiennego wg stanu na 31 grudnia ub.r. wyniosły 64 596,29 mln t. Prawie ¾ z zasobów (70,97 proc.) to węgle energetyczne, ponad ¼ (27,83 proc.) to węgle koksujące, a inne typy węgli stanowią 1,2 proc. wszystkich zasobów węgla. Zasoby złóż zagospodarowanych stanowią obecnie 43.93 proc. zasobów bilansowych i wynoszą 28 376, 22 mln t. W 2023 r. udokumentowano jedno nowe złoże węgla kamiennego na obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Było to złoże Jas-Mos 2. Powstało ono w wyniku podziału złoża Jas-Mos 1.