fot: Gaz-System
Przedstawiciele polskiego i słowackiego operatora przesyłu gazu Tomasz Stępień i Rastislav Ňukovič podczas inauguracji budowy interkonektora
fot: Gaz-System
Budowa polskie.j części interkonektora gazowego Polska-Słowacja zaczęła się w piątek, 6 września. Gazociąg połączy węzeł w Strachocinie w województwie podkarpackim ze słowacką tłocznią gazu w miejscowości Velké Kapušany - poinformowała spółka Gaz-System.
Projekt ma trzy elementy i obejmuje: rozbudowę wewnętrznej sieci przesyłowej w południowo–wschodniej Polsce, budowę węzła gazowego w Strachocinie oraz stacji pomiarowej w pobliżu granicy ze Słowacją. Inwestorami są wspólnie polski operator systemu przesyłowego Gaz-System i słowacki Eustream.
Uroczystośc rozpoczęcia budowy odbyła się w Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce. Uczestniczył w nich m.in. wiceminister energii Tomasz Dąbrowski, który powiedział:
- Materializuje się wieloletni cel polskiej polityki energetycznej, którym jest powstanie w naszym kraju transeuropejskiego korytarza gazowego północ-południe. Dzisiejsze wydarzenie jest spełnieniem tego celu.
Wiceminister Dąbrowski wyjaśniał, że połączenie polsko-słowackie daje gwarancję bezpieczeństwa i dywersyfikacji dla krajów Wyszehradu (dzięki Baltic Pipe i rozbudowie termianala LNG w Świnoujściu). Inwestycje te dają dostęp do Norweskiego Szelfu Kontynentalnego i światowego rynku LNG.
- To brama do nowych rynków gazu ziemnego oraz nowych, alternatywnych dostawców – ocenił wiceminister Dąbrowski. Podkreślił, że gazociąg oznacza korzyści nie tylko dla firm polskich i słowackich, ale także węgierskich i rumuńskich przedsiębiorstw.
"To ważny dzień dla obu państw, a przede wszystkim obywateli, którzy będą korzystali z owoców naszych dobrosąsiedzkiej współpracy" - napisał w liście do uczestników uroczystości premier Mateusz Morawiecki.
Zwrócił uwagę na szczególne miejsce inauguracji projektu: "To właśnie w Bóbrce, przeszło 150 lat temu, po latach badań i testów nad wykorzystaniem ropy naftowej, nazywanej wtedy olejem skalnym, aptekarz Ignacy Łukasiewicz jako pierwszy na świecie wydestylował naftę" - przypomniał premier, dodając, że "Łukasiewicz był nie tylko innowatorem, ale także gorącym patriotą, który wspierał działania niepodległościowe na ziemiach polskich".
"Inwestycja stanowi ważny element wdrażanej przez mój rząd strategii dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego do Polski. Z sukcesem realizujemy tę strategię, której najważniejszym elementem jest zapewnienie Polsce i krajom regionu niezależności energetycznej" - stwierdził premier Morawiecki. Dodał, że "budowa gazociągu zapewni możliwość uruchomienia mechanizmu solidarnościowego w przypadku wystąpienia kryzysu gazowego". Inwestycja zintegruje rynek gazu w regionie, obniży koszty gazu, ułatwi transformację energetyczną i pomoże walce o czyste powietrze.
- Budowa połączenia gazowego Polska-Słowacja przyczyni się do uniezależnienia Polski od dominującego, wschodniego dostawcy tego surowca. W połączeniu z Baltic Pipe oraz rozbudowanym Terminalem LNG im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Świnoujściu inwestycja ta zapewni Polsce bezpieczeństwo energetyczne i przyczyni się do powstania w pełni konkurencyjnego rynku gazu w tej części Europy – podkreślił pełnomocnik rządu do spraw strategicznej infrastruktury energetycznej Piotr Naimski w przekazanym liście gratulacyjnym.
Długość całego połączenia po stronie polskiej i słowackiej wyniesie 165 km. Do Polski będzie mogło popłynąć 5,7 mld m sześc. gazu rocznie, a na Słowację - 4,7 mld m sześc. rocznie. Rury gazociągu będą miały średnicę 1000 mm z ciśnieniem roboczym 8,4 MPa.
- Gaz-System konsekwentnie wdraża strategię, której głównym celem jest stworzenie zintegrowanego europejskiego rynku gazu. Gazociąg Polska-Słowacja, którego budowę dziś rozpoczynamy, to kolejna z dużych inwestycji realizowanych przez spółkę. Chcemy łączyć rynki środkowo-europejskie, by nasi klienci mieli dostęp do różnych źródeł gazu. Wpłynie to na dostępność i konkurencyjność cen błękitnego paliwa w regionie – powiedział Tomasz Stępień, prezes spółki Gaz-Sysytem.
Znaczenie współpracy regionalnej podkreślił też Rastislav Ňukovič - dyrektor generalny Eustream:
- Jestem przekonany, że dzięki temu projektowi rynek gazu w Europie Środkowo-Wschodniej otworzy się na nowe możliwości handlowe – powiedział przedstawiciel Słowacji.
Umowę na realizację inwestycji zawarto 19 lipca 2019 r. z konsorcjum Budimex Mostostal i Mostostal Kraków.
Połączenie międzysystemowe Polski i Słowacji wpisano na listę projektów Komisji Europejskiej w listopadzie 2017 r. w ramach projektu korytarza priorytetowego "Gazowe połączenia międzysystemowe Północ–Południe w Europie Środkowo-Wschodniej i Południowo-Wschodniej" (NSI East Gas).
Projekt dofinansowała UE w programach TEN-E (Trans-European Energy Networks) i CEF (instrument "Łącząc Europę" Connecting Europe Facility). Najważniejsze umowy o dofinansowanie spółki Gaz-Sysytem i Eustream podpisały z unijną Agencją Wykonawczą ds. Innowacji i Sieci (INEA) w 2015 r. (na prace projektowe) oraz w 2017 r. (na prace budowlane).
