Energia po nowemu. Uproszczenia dla firm i większa przejrzystość dla klientów

Wiceminister energii Konrad Wojnarowski przedstawił założenia ustawy deregulacyjnej dla sektora energetycznego

- Deregulacja energetyki to przede wszystkim uproszczenie zasad funkcjonowania rynku energii i usunięcie barier, które spowalniały inwestycje. Nowe przepisy oznaczają bardziej przejrzyste rachunki za energię, szybszy proces przyłączania do sieci, mniej obowiązków administracyjnych dla przedsiębiorców oraz lepsze warunki dla rozwoju nowoczesnego ciepłownictwa. Chcemy, aby odbiorca energii był w centrum zmian, dlatego wprowadzamy rozwiązania, które zwiększą przejrzystość rozliczeń i poprawią jakość obsługi – podkreśla Wiceminister Energii Konrad Wojnarowski.

Odbiorca energii w centrum zmian

Projekt deregulacyjny (UDER92) wprowadza rozwiązania, które poprawiają przejrzystość rozliczeń. Kluczową zmianą jest obowiązek dołączenia do rachunku za energię elektryczną przejrzystego podsumowania. Czytelna forma na pierwszej stronie będzie zawierała:

• łączną kwotę do zapłaty (wyraźnie wyeksponowaną)
• koszt samej energii
• koszt dystrybucji (dostarczenia energii)
• okres obowiązywania umowy

Nowe przepisy porządkują również proces przyłączenia nowych odbiorców. Operator systemu dystrybucyjnego będzie zobowiązany do montażu licznika energii elektrycznej w terminie nie dłuższym niż 21 dni od otrzymania informacji o zawartej umowie sprzedaży energii.

Projekt wzmacnia także ochronę odbiorców korzystających z umów terminowych. Wprowadzone zostają transparentne zasady dotyczących kosztów wcześniejszego rozwiązania umowy.  

Podstawowym kanałem kontaktu między przedsiębiorstwami energetycznymi a odbiorcami będzie komunikacja elektroniczna. Zmiana przyspieszy obieg informacji, zwiększy wygodę użytkowników i ograniczy koszty operacyjne. Jednocześnie każdy odbiorca zachowa prawo do pozostania przy wersji papierowej.

Odbiorca decyduje o sposobie kontaktu z przedsiębiorstwem energetycznym  

Korespondencja elektroniczna

• Od 30 czerwca 2027 r. elektroniczna forma kontaktu (np. e-mail lub portal klienta) będzie podstawowym sposobem komunikacji z przedsiębiorstwami energetycznymi.
• Nowi odbiorcy będą mogli korzystać z elektronicznej korespondencji od początku obowiązywania umowy.

Korespondencja papierowa

• Każdy odbiorca będzie mógł wybrać korespondencję papierową – wystarczy zgłosić takie żądanie przedsiębiorstwu energetycznemu.
• Osoby, które przed wejściem w życie nowych przepisów otrzymywały korespondencję w formie papierowej, zachowają dotychczasowy sposób kontaktu i nie muszą podejmować żadnych działań.
• Przedsiębiorstwa energetyczne poinformują swoich klientów (odbiorców energii) o możliwości przejścia na korespondencję elektroniczną. Decyzja będzie należała do odbiorcy.

Nowoczesne ciepłownictwo systemowe z nowymi możliwościami rozwoju

Projekt wprowadza kompleksowy pakiet zmian dla sektora ciepłownictwa systemowego, wspierając jego modernizację i dekarbonizację:

• magazyny ciepła i chłodu – wprowadzenie definicji w prawie energetycznym umożliwi rozwój technologii akumulowania nadwyżek ciepła oraz późniejszego wykorzystania
• kotły elektryczne – określenie warunków uznania ciepła z tych źródeł za odnawialne wesprze proces elektryfikacji systemów ciepłowniczych i pozwoli efektywniej wykorzystywać nadwyżki energii elektrycznej z OZE
• zwrot z kapitału – nowe, bardziej przejrzyste zasady kalkulacji oparte na stopie zwrotu z obligacji skarbowych oraz premii za ryzyko zwiększają atrakcyjność inwestycji i ograniczają niepewność regulacyjną dla przedsiębiorstw ciepłowniczych
• kogeneracja (jednoczesne wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła) – aktualizacja przepisów usuwa bariery inwestycyjne i wzmacnia rozwój wysokosprawnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła
• 30% dodatkowych, darmowych uprawnień do emisji CO2 – wprowadzone przepisy umożliwią uwzględnianie w kosztach wytwarzania ciepła wartości 30% dodatkowych, darmowych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych co przełoży się na zwiększenie kapitału na inwestycje dla przedsiębiorstw ciepłowniczych

Projektowane zmiany to większa efektywność systemów ciepłowniczych, niższe koszty wytwarzania ciepła oraz lepsza integracja z rynkiem energii elektrycznej.

Ułatwienia dla przemysłu i elastyczność rynku

Projekt wprowadza również rozwiązania deregulacyjne dla sektora przemysłowego:

• w przypadku dostaw ciepła realizowanych bezpośrednio na potrzeby procesów technologicznych, przedsiębiorstwa zostaną zwolnione z obowiązku stosowania taryf zatwierdzanych przez regulatora
• w określonych sytuacjach zniesiony zostanie obowiązek uzyskania koncesji na wytwarzanie ciepła, co znacząco skróci proces inwestycyjny i ograniczy koszty wejścia na rynek

Rozwiązania te zwiększają konkurencyjność przemysłu oraz wspierają rozwój dedykowanych, efektywnych źródeł energii.

Nowe przepisy wprowadzają szereg zmian ograniczających obowiązki administracyjne i sprawozdawcze, co bezpośrednio przełoży się na poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej w sektorze energetycznym.

Bezpieczeństwo dostaw gazu

Ustawa przedłuża możliwość utrzymywania przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych zapasów obowiązkowych gazu ziemnego oraz świadczenia tzw. usługi biletowej dla przedsiębiorstw energetycznych. Rozwiązanie zapewnia ciągłość funkcjonowania systemu utrzymywania zapasów obowiązkowych oraz bezpieczne przygotowanie do kolejnego sezonu grzewczego.

Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych od 2022 r. utrzymuje największą część krajowych zapasów obowiązkowych gazu. Odpowiada dziś za blisko 70% tych zapasów, a gaz pozostający w dyspozycji Agencji wypełnia ponad 25% pojemności krajowych magazynów.

Silniejszy system energetyczny

UDER92 wzmacnia fundamenty bezpieczeństwa energetycznego poprzez rozwój rozwiązań zwiększających elastyczność systemu i jego odporność na zmienność podaży energii. Integracja magazynów ciepła, rozwój ciepłownictwa opartego na OZE oraz wsparcie kogeneracji tworzą spójny model nowoczesnego rynku energii.

W Ministerstwie Energii podkreślają, że projekt wpisuje się w długofalową strategię transformacji energetycznej, wspierając jednocześnie osiąganie celów klimatycznych oraz budowę konkurencyjnej, niskoemisyjnej gospodarki.