Energia, bezpieczeństwo i konkurencyjność. O wyzwaniach transformacji podczas Energy Days 2026

Przedstawiciele PGE podczas podczas tegorocznej edycji Energy Days w Katowicach

Tematem sesji inauguracyjnej Energy Days 2026 były energia, bezpieczeństwo i konkurencyjność. Uczestnicy odpowiadali m. in. na pytania, w jaki sposób pogodzić szybkie tempo transformacji z kosztami energii i jakie decyzje będą kluczowe dla polskiej energetyki w najbliższych latach. W debacie uczestniczyli przewodniczący Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (ITRE) w Parlamencie Europejskim Borys Budka, członek zarządu województwa śląskiego Waldemar Bojarun, wiceprezydent Katowic Jarosław Makowski, wiceprezes Polskiej Grupy Energetycznej Marcin Laskowski, prezes Tauron Polska Energia S.A. Grzegorz Lot oraz prezes Enea S.A. Grzegorz Kinelski. 

Europoseł Borys Budka stwierdził, że elektryfikacja jest dziś koniecznością w Unii Europejskiej, jednak transformacja energetyczna nie powinna odbywać się kosztem przemysłu. Europarlamentarzysta dodał, że największym wyzwaniem jest to, by Europa nie traciła konkurencyjności, jak miało to miejsce w niedalekiej przeszłości.
 

Co utrudnia inwestycje?

Podczas debaty wiceprezes Polskiej Grupy Energetycznej Marcin Laskowski zwracał uwagę, że transformacja energetyczna jest dziś przedsięwzięciem systemowym, wymagającym równoległego rozwoju sieci elektroenergetycznych, nowych mocy wytwórczych, odnawialnych źródeł energii, magazynów energii oraz dekarbonizacji ciepłownictwa. Przypomniał również o skali wyzwań inwestycyjnych stojących przed sektorem, wskazując, że tylko Grupa PGE planuje w najbliższej dekadzie realizację programu inwestycyjnego o wartości przekraczającej 200 mld zł.

Wiceprezes PGE podkreślił, że o tempie i skuteczności transformacji będą decydować przede wszystkim stabilne i efektywne regulacje. Zwrócił uwagę, że wobec bezprecedensowej skali inwestycji kluczowe znaczenie ma skracanie procesów administracyjnych związanych z decyzjami środowiskowymi, lokalizacją inwestycji czy uzyskiwaniem pozwoleń na budowę. Wskazywał również na potrzebę stworzenia rozwiązań prawnych, które pozwolą sprawniej rozwijać sieci dystrybucyjne i odnawialne źródła energii.

Istotnym warunkiem powodzenia transformacji pozostaje także dostęp do kapitału. Marcin Laskowski podkreślał znaczenie finansowania zewnętrznego oraz maksymalnego wykorzystania środków europejskich, które mogą wspierać realizację strategicznych inwestycji i ograniczać presję kosztową dla odbiorców energii.

Wśród kluczowych wyzwań wskazał również uwarunkowania geopolityczne. Nawiązując do doświadczeń ostatnich lat związanych z zakłóceniami w łańcuchach dostaw, podkreślił znaczenie budowy krajowych kompetencji przemysłowych, czyli rozwoju tzw. rozwoju local content Jak zauważył, zwiększa to nie tylko bezpieczeństwo energetyczne państwa, ale także wspiera rozwój gospodarczy i konkurencyjność polskiej gospodarki.

Dezinformacja jako zagrożenie
 

Jako ostatni obszar kluczowy dla efektywności transformacji Wiceprezes PGE wymienił dezinformację. Zwrócił uwagę na szereg fake newsów, które mogą wpływać na możliwość stosowania różnych technologii. W efekcie dezinformacja może mieć wpływ na gospodarkę różnych państw.

Wskazywał, że rozpowszechnianie niepełnych lub wyrwanych z kontekstu informacji dotyczących poszczególnych technologii energetycznych może utrudniać racjonalną debatę o kierunkach rozwoju sektora. Podkreślał, że ocena inwestycji energetycznych powinna uwzględniać nie tylko ich koszty, ale także długoterminowe korzyści związane ze wzrostem bezpieczeństwa energetycznego, ograniczaniem zależności od importowanych surowców oraz zwiększaniem dostępności konkurencyjnej cenowo energii.

Odnosząc się do działań niezbędnych dla powodzenia transformacji, Wiceprezes PGE podkreślał znaczenie utrzymania stabilności krajowego systemu elektroenergetycznego w okresie przejściowym. Zwrócił uwagę na rolę, jaką w najbliższych latach nadal będą odgrywały konwencjonalne jednostki wytwórcze, a także na potrzebę stworzenia rozwiązań zapewniających funkcjonowanie źródeł niezbędnych dla bezpieczeństwa pracy systemu.

W trakcie dyskusji poruszono także temat europejskiej polityki klimatycznej i reformy systemu EU ETS. Marcin Laskowski ocenił, że obecne propozycje stanowią dopiero początek szerszej debaty o przyszłym kształcie mechanizmu. Z perspektywy sektora energetycznego zwracał uwagę na znaczenie odpowiedniego tempa zmian w systemie uprawnień do emisji oraz na rolę Funduszu Modernizacyjnego jako jednego z kluczowych źródeł finansowania transformacji energetycznej w Polsce. Wskazywał również na potrzebę rozwiązań ograniczających wpływ kosztów ETS na funkcjonowanie jednostek wytwórczych pełniących istotną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa dostaw energii.

Ciepłownictwo kluczowe dla bezpieczeństwa
 

Sporo miejsca w czasie Energy Days poświęcono kwestii dekarbonizacji ciepłownictwa, inwestycji w tym sektorze i regulacji, jakim jest poddawany. W debacie „Ciepłownictwo: wielka dekarbonizacja” uczestniczyli m. in. podsekretarz stanu w ministerstwie energii Konrad Wojnarowski, wiceprezes Polskiej Grupy Energetycznej Marcin Laskowski, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Mateusz Pindel oraz przedstawiciele branży ciepłowniczej. 

W czasie debaty pytano m. in. o to, czym w kontekście dekarbonizacji ciepłownictwa różnią się potrzeby dużych grup i małych przedsiębiorstw ciepłowniczych. Wiceprezes PGE Marcin Laskowski zwracał uwagę, że choć wyzwania regulacyjne związane z dekarbonizacją ciepłownictwa są podobne dla całego sektora, to możliwości realizacji inwestycji są zróżnicowane. Podkreślał, że duże grupy energetyczne dysponują kapitałem pozwalającym prowadzić szerokie programy inwestycyjne, natomiast mniejsze przedsiębiorstwa ciepłownicze będą potrzebowały dodatkowego wsparcia finansowego. Jego zdaniem dostęp do dotacji i funduszy wspierających transformację będzie kluczowy zarówno dla tempa modernizacji sektora, jak i dla ograniczenia wpływu kosztów inwestycji na ceny ciepła dla odbiorców.

Wiceprezes PGE podkreślił również, że transformacja stopniowo zaciera tradycyjny podział między elektroenergetyką a ciepłownictwem. Wskazywał, że nowoczesne systemy ciepłownicze coraz silniej współpracują z sektorem elektroenergetycznym poprzez wykorzystanie takich technologii jak kotły elektrodowe, magazyny energii czy pompy ciepła. Dzięki temu możliwe jest zagospodarowanie nadwyżek energii elektrycznej pochodzącej m.in. z odnawialnych źródeł energii oraz zwiększenie elastyczności całego systemu energetycznego.

Marcin Laskowski zwrócił także uwagę na rolę kogeneracji, która pozwala łączyć produkcję ciepła i energii elektrycznej, wspierając stabilną pracę systemu. Podkreślał, że pełne wykorzystanie potencjału nowych technologii będzie wymagało odpowiedniego dostosowania regulacji i systemu taryfowego tak, aby rozwiązania wspierające bilansowanie systemu energetycznego mogły rozwijać się w sposób efektywny ekonomicznie.

Jak istotne są regulacje?

Z kolei w czasie panelu „Ciepłownictwo: regulacje, rynek, ceny, inwestycje” omawiano sytuację sektora w sytuacji rosnących kosztów, nowych regulacji i konieczności prowadzenia inwestycji. Wśród uczestników znaleźli się m. in. prezes Urzędu Regulacji Energetyki Renata Mroczek, wiceprezes Polskiej Grupy Energetycznej Marcin Laskowski czy prezes Tauron Ciepło Marcin Staniszewski.

Wiceprezes PGE Marcin Laskowski podkreślił, że sektor ciepłowniczy może odgrywać istotną rolę nie tylko w transformacji energetycznej, ale również w rozwoju lokalnych gospodarek. Zwracał uwagę, że lokalne systemy ciepłownicze, oparte na mniejszych źródłach wytwórczych, charakteryzują się większą elastycznością w doborze technologii i budowie zróżnicowanego miksu energetycznego.

Wiceprezes PGE odniósł się również do kwestii otoczenia regulacyjnego, podkreślając, że stabilne i przewidywalne przepisy są jednym z podstawowych warunków realizacji inwestycji transformacyjnych. Zaznaczył, że długoterminowa przewidywalność regulacyjna ma kluczowe znaczenie dla oceny opłacalności projektów i podejmowania decyzji inwestycyjnych przez przedsiębiorstwa energetyczne.

Marcin Laskowski pozytywnie ocenił inicjatywę Ministerstwa Energii dotyczącą powołania zespołu zajmującego się identyfikacją i usuwaniem barier inwestycyjnych w energetyce, podkreślając znaczenie takich działań dla sprawniejszej realizacji projektów transformacyjnych, również w sektorze ciepłowniczym.