Energetyka: Musimy mówić jeszcze mocniejszym głosem w UE, odwołując się do zdrowego rozsądku

Nie ma dziś żadnego logicznego uzasadnienia dla zamykania naszych hut, kopalń i elektrowni – uważa czeski senator Jirzi Cieńciała

Czasami warto się zastanowić, jakie wartości mają priorytet, zwłaszcza gdy w grę wchodzi bezpieczeństwo energetyczne. Nie ma dziś żadnego logicznego uzasadnienia dla zamykania naszych hut, kopalń i elektrowni. Pewne projekty, pomysły i działania, które były planowane, wymagają przewartościowania przynajmniej na pewien czas.

Proces transformacji
Platforma na rzecz Regionów Górniczych w Procesie Transformacji została powołana przez Komisję Europejską w grudniu 2017 r. Początkowo w grupie było 5 regionów pilotażowych, w tym województwo śląskie. Z każdym spotkaniem dołączały kolejne spośród 41 regionów węglowych znajdujących się na terenie 12 krajów UE, w tym sąsiadujący z województwem śląskim kraj morawsko-śląski. Celem przedsięwzięcia miało być ułatwienie procesu energetycznej i ekonomicznej transformacji tych regionów w kierunku gospodarki niskoemisyjnej. Podczas czesko-polskiej konferencji gospodarczej w 2019 r. rysowano wielkie projekty na zgliszczach zlikwidowanych kopalń. Czy w obecnej sytuacji ten pomysł ma szansę na dalszą realizację?

– Na pewno należałoby się dziś zastanowić nad zacieśnieniem współpracy w dziedzinie energetyki, przemysłu stalowniczego i surowcowego. Nie ma dziś żadnego logicznego uzasadnienia dla zamykania naszych hut, kopalń i elektrowni. Pewne projekty, pomysły i działania, które planowaliśmy, wymagają przewartościowania przynajmniej na pewien czas – zwraca uwagę Jirzi Cieńciała, senator RC i prezes Czesko-Polskiej Izby Gospodarczej.

Dlatego dziś spore zainteresowanie świata biznesu Polski i Czech koncentruje się wokół problematyki magazynowania energii. Na tym polu współpraca polsko-czeska układa się wyjątkowo dobrze. Przykładem są choćby Śląskie Magazyny Energii.

– Jest to inicjatywa, dzięki której możliwe będzie stworzenie polskiej fabryki produkującej magazyny energii, a konkretnie ogniwa akumulatorowe na czeskiej licencji HE3DA. Przyczyni się to do zapewnienia bezpieczeństwa i niezależności energetycznej, jak również pozwoli na zagospodarowanie istniejącej infrastruktury należącej do Spółki Restrukturyzacji Kopalń, utworzenie nowych miejsc pracy czy ograniczenie kosztów utrzymania terenów pogórniczych – podkreśla Jacek Janas, przedstawiciel Fundacji Nowe Technologie Energetyczne – Śląskie Magazyny Energii.

Inicjatywa ma podwaliny w czeskiej technologii, a do jej powstania doprowadziła współpraca pomiędzy tymi dwoma krajami. W maju czescy goście odwiedzili Katowice. Wówczas zapadło wiele ważnych decyzji w tych kwestiach. Wiadomo już, że na terenach pogórniczych w Jastrzębiu-Zdroju ma powstać zakład produkujący magazyny energii elektrycznej i rozpocznie próbną produkcję w 2024 r. Roczną wydajność zaplanowano początkowo na 1,2 GWh.

Głos zdrowego rozsądku
Bardzo ważnym elementem współpracy paliwowo-energetycznej jest połączenie gazowe między Polską i Słowacją. Projekt uzyskał dofinansowanie ze środków unijnych w kwocie ponad 100 mln euro. To jeden z kluczowych elementów infrastruktury energetycznej w Europie Środkowej i Wschodniej. To dwukierunkowy gazociąg wysokiego ciśnienia łączący gazowy węzeł krajowego systemu w Strachocinie na Podkarpaciu ze słowackim węzłem Velke Kapuszany przy granicy z Ukrainą, gdzie przebiega jedna z tras eksportu rosyjskiego gazu na zachód, przez Ukrainę. Ma umożliwić przesył gazu na poziomie 5,7 mld m sześc. w skali roku w kierunku Polski oraz 4,7 mld m sześc. w kierunku Słowacji. Będzie zabezpieczał dostawy surowca w sytuacjach kryzysowych i umożliwi eksport gazu z Polski w oparciu o dostawy z terminala LNG w Świnoujściu. Daje ponadto możliwość połączenia do Włoch i przesyłu algierskiego gazu przez Polskę dalej na północ.

– Gazociąg Polska-Słowacja stanowi element korytarza gazowego Północ-Południe i jest jedną z kluczowych inwestycji energetycznych w regionie, która wzmocni bezpieczeństwo surowcowe Polski i Słowacji. Ta inwestycja została szczęśliwie zrealizowana mimo wielu oporów m.in. ze strony ekologów.

– Czasami warto się zastanowić, które wartości mają priorytet, zwłaszcza gdy w grę wchodzi nasze bezpieczeństwo energetyczne – zwraca uwagę Milan Sedlacek, szef Departamentu Spraw Europejskich i Strategii spółki Eustream.

Opinię tę podziela Jan Sechter, były ambasador Republiki Czeskiej w Warszawie.

– Należy odrzucić twierdzenia ideologów klimatycznych, uważających węgiel za przyczynę wszelkiego zła. Dziś wszystkie decyzje środowiskowe powinny być podporządkowane bezpieczeństwu energetycznemu – podkreśla.

Problematyce współpracy energetycznej Polski, Czech i Słowacji poświęcone było tegoroczne spotkanie przedstawicieli świata biznesu w Ostrawie.