Energetyka: koniec prac nad projektem specustawy przesyłowej

Kryteria mają dotyczyć wszystkim inwestycji energetycznych i transportowych

Sejmowa komisja energetyki zakończyła we wtorek (7 lipca) prace nad poselskim projektem specustawy, która ma m.in. przyśpieszyć wywłaszczanie nieruchomości pod sieci energetyczne o strategicznym znaczeniu. Posłowie chcą by została ona uchwalona jeszcze w lipcu.

Projekt trafi do drugiego czytania w Sejmie

Sprawozdawczyni komisji Mirosława Nykiel (PO) podkreśliła, że nowe rozwiązania są konieczne, bo dzięki nim uda się przyśpieszyć budowę sieci energetycznych o strategicznym znaczeniu. Przypomniała, że część tych ważnych ze względu na bezpieczeństwo energetyczne kraju inwestycji współfinasowana jest z pieniędzy europejskich.

- Jeśli jej nie uchwalimy, te środki mogą przepaść - zauważyła posłanka. Nykiel przypomniała, że podobne rozwiązania zostały przyjęte przy okazji innych specustaw np. tzw. terminalowej (związanej z budową terminala gazu skroplonego w Świnoujściu), drogowej czy kolejowej.

Projekt ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych ma realizować unijne rozporządzenie, które powinniśmy wdrożyć już w 2013 roku. Jak napisano w uzasadnieniu projektu, organy UE wdrażają politykę tworzenia "szczególnych ram prawnych dla strategicznych inwestycji energetycznych określanych jako projekty wspólnego zainteresowania (tzw. PCI)".

Z włączeniem PCI (np. połączenia energetycznego Polska - Litwa, czy też transgranicznych połączeń z systemem niemieckim i czeskim) chodzi o 23 linie wysokiego napięcia 400 kV. Dzięki nim będzie mógł płynąć m.in. prąd z nowych bloków elektrowni Kozienice i Opole, ale też z odnawialnych źródeł energii.

Najważniejszym celem proponowanych zapisów jest przyspieszenie prac nad budową nowych linii przesyłowych, przede wszystkim w zakresie pozyskiwania praw do nieruchomości. Ma to być szybka ścieżka wywłaszczania nieruchomości za odszkodowaniem.

Wysokość tego odszkodowania - w oparciu o wycenę rzeczoznawcy - będzie przedmiotem negocjacji inwestora i właściciela nieruchomości. Gdyby nie doszli do porozumienia, wysokość tę ustali wojewoda. W przypadku gdy właściciel się na to nie zgodzi, może dochodzić swych praw przed sądem, ale wywłaszczenia to nie powstrzyma i prace będą kontynuowane.

Posiedzeniu sejmowej komisji przysłuchiwało się kilkudziesięciu przedstawicieli stowarzyszeń z gmin zachodniego Mazowsza, sprzeciwiających się budowie przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne (operatora polskiego systemu przesyłu energii) linii wysokiego napięcia 400kV Kozienice - Ołtarzew. Jak mówili, specustawa przesyłowa jest "procedowana na kolanie", "niezgodna z konstytucją RP", a w sprawie budowy linii nie odbyły się konsultacje społeczne.

Jak podkreślali, z powodu budowy wartość ich nieruchomości obniżyła się 40 - do 80 proc. Dlatego apelowali do posłów o nieprzyśpieszanie prac nad specustawą.