Kopalnia im. Zasiadki w Doniecku to jedna z najnowocześniejszych ale także i najniebezpieczniejszych ukraińskich kopalń. Węgiel wydobywa się w niej na dużych głębokościach gdzie jest podwyższona zawartość metanu w złożach. Ukraińskim górnikom w zwalczaniu zagrożeń metanowych pomógł katowicki Instytut Technik Innowacyjnych EMAG, który we wspomnianej kopalni uruchomił system SMP-NT/A. Służyc on do wykrywania i sygnalizowania zagrożeń metanowych oraz pożarowych. O ukraińskich działaniach EMAG-u portal nettg.pl dowiedział się ze strony internetowej instytutu.
SMP-NT/A to już trzecie rozwiązanie jakie specjaliści z Katowic wdrożyli w donieckim zakładzie górniczym. Poprzednie dwa systemy nosiły nazwy ARES i ARAMIS i służyły do oceny, wizualizacji oraz przetwarzania informacji o zjawiskach sejsmicznych. System SMP –NT/A został uruchomiony na przełomie marca i kwietnia tego roku. Umożliwia on prowadzenie ciągłej kontroli parametrów środowiska kopalnianego, w szczególności - parametrów fizycznych i składu chemicznego powietrza oraz stanu i parametrów pracy urządzeń wentylacyjnych, maszyn i urządzeń ciągów technologicznych. Jego zadaniem jest rozwiązanie problemu monitorowania parametrów bezpieczeństwa i produkcji w miejscach zagrożonych wybuchem metanu i pyłu węglowego.
Systemu charakteryzuje się budową modułową zarówno w części dołowej jak i w powierzchniowej infrastruktury informatycznej. Sprawia to, że może być konfigurowany i rozbudowywany stosownie do wielkości zakładu górniczego i wymaganych funkcji.
Konstrukcja urządzeń i funkcje systemu są zgodne z wymaganiami Dyrektywy ATEX (zwanej „przeciwwybuchową”) oraz obowiązujących przepisów górniczych. Co ciekawe system SMP-NT/A może być stosowany również w innych gałęziach przemysłu, gdzie istotna jest wysoka niezawodność działania i iskrobezpieczeństwo obiektowych urządzeń kontrolno-pomiarowych (był on wykorzystywany m.in. w jednej z białoruskich kopalń soli - mimo odmiennej specyfiki, występują w niej podobne zagrożenia).
SMP-NT/A jest stale unowocześniany i rozbudowywany i niewiele przypomina dziś swojego protoplastę, stworzonego przed 20 laty. W systemie obecnej, najnowszej generacji okres pomiędzy poszczególnymi pomiarami wynosi dziś 2 sekundy (w pierwszej generacji były to 4 minuty). Dyspozytorzy umiejscowieni na powierzchni kopalni otrzymują dzięki temu nieprzerwanie kompletne informacje nie tylko o poziomie metanu na dole, ale również o poziomie tlenków węgla, ilości tlenu, prędkości powietrza, różnicach ciśnień, wilgotności i temperaturze powietrza. Cechą wyróżniającą system EMAG-u jest zasilanie w energię z powierzchni (konkurencyjne systemy wymagają najczęściej zasilania lokalnego – na dole). Takie rozwiązanie, w przypadku zagrożenia i odcięcia zasilania, pozwala na dostarczanie dyspozytorom pełnej informacji o sytuacji na dole, niezależnie od tego, co stanie się z podziemnym systemem elektroenergetycznym.
SMP-NT/A to narzędzie, które jest niezbędne w kopalni im. Zasiadki. Była ona miejscem wielu tragicznych katastrof górniczych. W 2007 roku w wyniku wybuchu metanu zginęło 101 górników. To właśnie po tym wydarzeniu na Ukrainie przebywali polscy specjaliści z zakresu techniki górniczej i zapobiegania zagrożeniom naturalnym. Wśród nich byli także przedstawiciele EMAG-u. Zaproponowali oni rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo donieckiej kopalni. Strona ukraińska przyjęła propozycję i dzięki temu zostały wdrożone systemy ARES, ARAMIS i najnowszy czyli SMP-NT/A.
