Elektrociepłownia Fortum w Zabrzu po letnim remoncie. Zakład odchodzi od węgla

EC Zabrze

Przegląd urządzeń przed zimą

Latem zapotrzebowanie na ciepło jest mniejsze, dlatego to wtedy można wykonać prace wymagające wyłączenia głównego bloku. Podczas remontu specjaliści wykonali ponad 20 tys. pomiarów grubości ścianek rur kotła. Na ich podstawie wytypowano elementy wymagające naprawy i odtworzono ich powłoki ochronne.

Przeglądy objęły także turbogenerator, który służy do produkcji energii elektrycznej. Sprawdzono szczelność wymienników przekazujących ciepło do miejskiej sieci oraz zmodernizowano system sterowania instalacją. Po zakończeniu prac blok uruchomiono i rozpoczął dostarczanie energii elektrycznej do krajowej sieci.

Przygotowano również dodatkowe źródła ciepła, w tym ciepłownię w Bytomiu-Miechowicach. Są one włączane przy dużym zapotrzebowaniu, np. podczas silnych mrozów, a także wtedy, gdy główny blok pracuje z ograniczoną mocą lub jest czasowo wyłączony.

– Przygotowanie do zimy zaczyna się od dokładnego sprawdzenia urządzeń. Chcemy wykryć zużyte elementy i naprawić je latem, zanim urządzenia będą musiały pracować przy większym zimowym obciążeniu. Dlatego podczas postoju sprawdzamy nie tylko główny blok, ale też urządzenia, od których zależy jego praca w całym sezonie – mówi Andrzej Starzyński, kierownik Elektrociepłowni Fortum w Zabrzu.

Na remonty przygotowujące zakład do sezonu Fortum przeznaczyło 18,5 mln zł. Kolejne 12 mln zł pochłonęły inwestycje prowadzone poza programem dekarbonizacji. Łącznie daje to 30,5 mln zł.

Trzy silosy na biomasę

Fortum przebudowuje elektrociepłownię, aby do końca 2027 roku wyeliminować węgiel z jej podstawowego miksu paliwowego. Po modernizacji główny blok ma wykorzystywać około 70 proc. biomasy i 30 proc. RDF. Wartość całego projektu to około 85 mln euro.

Rozpoczęły się już prace fundamentowe pod trzy silosy do magazynowania biomasy, czyli zrębki drzewnej. Powstaną także instalacje jej rozładunku i podawania do kotła. Zasadnicze prace przy przebudowie kotła i układów podawania paliwa wewnątrz kotłowni ruszą podczas planowanego postoju wiosną 2027 roku. Pierwsze uruchomienie kotła na biomasie zaplanowano na drugą połowę 2027 roku.

– Przebudowujemy zakład, który przez cały czas musi zapewniać ciepło mieszkańcom. Dlatego kolejność prac ma duże znaczenie. Najpierw budujemy instalacje do przyjmowania i magazynowania biomasy. Prace wymagające wyłączenia głównego kotła wykonamy podczas postoju zaplanowanego na 2027 rok, w czasie którego pozostałe źródła ciepła zagwarantują dostawy ciepła – mówi Wojciech Trzebieniak, kierownik projektu odejścia od węgla w Zabrzu.

Ciepło z prądu i magazyn na później

W elektrociepłowni powstaną również kocioł elektrodowy o mocy 55 MW oraz akumulator ciepła o pojemności około 1200 MWh. Ich uruchomienie planowane jest pod koniec 2027 roku.

Kocioł elektrodowy będzie zamieniał energię elektryczną w ciepło, a akumulator, działający jak duży magazyn gorącej wody, pozwoli je przechować i wykorzystać później, na przykład podczas porannego wzrostu zapotrzebowania na ogrzewanie. Dzięki temu część ciepła będzie można wytwarzać wcześniej, gdy zakup prądu będzie tańszy. Nowe urządzenia będą współpracować z blokiem kogeneracyjnym, który produkuje jednocześnie ciepło i prąd.

Paliwo z Zawiercia

Paliwo RDF dla zabrzańskiej elektrociepłowni wytwarza zakład w Zawierciu. Od początku 2026 roku do 18 września wyprodukował on 45,4 tys. ton RDF, czyli paliwa powstającego z pozostałości po sortowaniu odpadów, które nie nadają się do recyklingu. Trafia ono wyłącznie do Elektrociepłowni Fortum w Zabrzu.

Zakład ma umowy zapewniające dostawy materiału do produkcji paliwa, utrzymuje zapasy RDF i może organizować dodatkowe transporty do elektrociepłowni w weekendy i święta. Pozwala to reagować na zwiększone zapotrzebowanie na paliwo. W tym roku zakupiono ładowarki oraz zmodernizowano przenośniki.

Fortum zabezpieczyło dostawy węgla i RDF w ilościach potrzebnych do planowanej pracy elektrociepłowni w sezonie 2026/2027.