Nowoczesny sposób gospodarowania wodami opadowymi to jedno z działań związanych z adaptacją do zmian klimatu

W minionym roku została ukończona budowa zbiornika retencyjnego przy ul. Bojkowskiej w Gliwicach

Gliwice są gotowe do zawarcia umowy na dofinansowanie projektu „Wdrożenie zrównoważonego i zaadaptowanego do zmian klimatu systemu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi na terenie Miasta Gliwice z uwzględnieniem rozwiązań opartych na przyrodzie oraz cyfrowego systemu wizualizacji pracy i gromadzenia danych”. Opiewa ona na ponad 68,5 mln zł. Bielsko-Biała zmodernizuje swą zielono-niebieską infrastrukturę, poprawiając zdolności retencyjne i ograniczając wyspy ciepła. Inwestycja będzie kosztować blisko 25 mln zł.

W ramach gliwickiego projektu mają zostać wybudowane zbiorniki retencyjne o pojemności 11 000 m sześc. i blisko 10 km nowej kanalizacji deszczowej. Umożliwi to utworzenie systemu zrównoważonego gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi. Nowa zielono-niebieska infrastruktura będzie służyć blisko 200 tys. mieszkańców Gliwic. Inwestycja za 109 mln zł będzie miała swój finał w końcu 2027 r.

Nowoczesny sposób gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi to jedno z działań związanych z adaptacją do zmian klimatu, poprawą infrastruktury oraz zwiększeniem bezpieczeństwa mieszkańców przed skutkami gwałtownych opadów.

Projekt zakłada realizację kilkunastu zadań, w tym m.in. przebudowę odwodnienia od ul. Łabędzkiej do Parku Szwajcaria, budowę kanalizacji deszczowej w ulicach: Kniejowej, Las Łabędzki, Świerkowej, Pod Borem, Gajowej, przebudowę odwodnienia w rejonie ul. Odlewników, budowę kanalizacji deszczowej w ulicy Orkana, budowę i przebudowę kanalizacji deszczowej w ul. Żeromskiego i Kasprowicza, odwodnienie ulic: Goduli i Nadbrzeżnej, budowę kanalizacji deszczowej w ulicach: S. Noakowskiego, Wiertniczej i al. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, przebudowę rowu przy ul. Rolników wraz z jego naturalizacją i integracją w zakresie błękitno-zielonej infrastruktury, odwodnienie dla obszaru w rejonie ul. Warzywnej, Siennej, Rolników, węzła autostrad A4 i A1 oraz ul. Pszczyńskiej, budowę wylotu W40 do potoku Guido, odwodnienie ul. Zachodniej i Słonecznej oraz budowę kanalizacji deszczowej w ul. Azalii i Lewkonii.

Dodatkowo w ramach projektu przewidziany jest m.in. zakup specjalistycznego oprogramowania do zarządzania i monitorowania wodnej infrastruktury.

Miasto Gliwice pełni rolę wnioskodawcy i beneficjenta projektu, podczas gdy PWiK Gliwice odpowiada za realizację zadań inwestycyjnych. Całkowity koszt projektu wynosi ponad 109 mln zł brutto, z czego dofinansowanie stanowi kwotę 68,6 mln zł.

W Bielsku-Białej z kolei inwestycja obejmie blisko 7 ha powierzchni miasta. Modernizacja zielono-niebieskiej infrastruktury poprawi zdolności retencyjne i ograniczy wyspy ciepła. Będzie to możliwe dzięki rekultywacji zbiorników i zagospodarowaniu niecek retencyjnych, usunięciu nawierzchni nieprzepuszczalnych oraz zwiększeniu bioróżnorodności w miejskich skwerach, parkach i placach. Powstaną również trzy zielone przystanki. Projekt „Adaptacja do zmian klimatu na terenie miasta Bielsko-Biała” będzie kosztować blisko 25 mln zł, z czego 19 mln zł zapewni dofinansowanie unijne. Prace zaplanowano do końca 2026 r.

W sumie Fundusz przekaże środki z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) piętnastu miastom. W latach 2021-2027 będzie to łącznie 501 mln zł przeznaczonych na efektywną gospodarkę wodną. Z tych środków skorzystają także: Wrocław, Gorzów Wielkopolski, Zielona Góra, Gdańsk, Kielce, Grudziądz, Sopot, Olsztyn, Radom, Bydgoszcz, Białystok i Warszawa.

Dla przykładu – jak informuje NFOŚiGW – rozbudowa zrównoważonego systemu gospodarowania wodami opadowymi w Białymstoku zwiększy odporność miasta na ekstremalne zjawiska pogodowe. Zmodernizowana zielono-niebieska infrastruktura zapewni efektywniejsze odwodnienie na obszarze ponad 1 ha. Komfort mieszkańców Białegostoku poprawiają dwa parki kieszonkowe (na Nowym Mieście i przy ulicy gen. Wł. Andersa), gdzie zastosowano szereg proretencyjnych rozwiązań. Pasaże roślin hydrofitowych, rabaty, łąki kwietne i ogrody deszczowe są zasilane przez wody opadowe i zapobiegają powstawaniu wysp ciepła, a dodatkowo upiększają okolicę. Mała parkowa architektura stwarza przyjazne warunki do spędzania czasu. Koszt projektu to blisko 10 mln zł, a dofinansowanie z działania 1.2 Adaptacja terenów zurbanizowanych do zmian klimatu wynosi blisko 8 mln zł. Prace zakończą się wiosną 2026 r.

Pieniądze popłyną ponadto szerokim strumieniem do stolicy. NFOŚiGW przeznaczy bowiem ponad 23,5 mln zł dotacji na poprawę warunków hydrologicznych parkingu P+R Połczyńska w Warszawie. Będzie to możliwe dzięki rozszczelnieniu powierzchni, rozbudowie kanalizacji deszczowej i budowie trzech retencyjnych zbiorników wód opadowych. Projekt przewiduje również przyjazne dla mieszkańców i środowiska nasadzenia drzew, krzewów i mniejszych roślin na terenie parkingu oraz utworzenie zielonych dachów. Inwestycja „EKO P+R Połczyńska” o wartości niemal 41 mln zł zaplanowano do końca 2027 r.

W ramach działania 1.2 Adaptacja terenów zurbanizowanych do zmian klimatu programu FEnIKS zawarto wcześniej umowy na dofinansowanie 9 projektów dotacjami o łącznej wartości blisko 200 mln zł.

– W perspektywie 2030 r. na małą i dużą retencję z programu FEnIKS przeznaczymy ponad 7 miliardów złotych. Inwestycje samorządów umożliwią efektywną gospodarkę wodami opadowymi i zwiększą ochronę przed skutkami ekstremalnych opadów, w tym podtopieniami, na czym skorzystają mieszkańcy miast – powiedział Robert Gajda, wiceprezes zarządu NFOŚiGW.