Do UOKiK trafiła aktualizacja wniosku dotyczącego wsparcia górnictwa węgla kamiennego

Popyt na węgiel rośnie

Jak podało w poniedziałek ME, tego dnia przekazało do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zaktualizowany wniosek notyfikacyjny dot. rozwiązań w zakresie wsparcia sektora górnictwa węgla kamiennego, przewidzianych w nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, która weszła w życie 1 stycznia 2026 r. 

Wniosek trafi do Brukseli

Wniosek za pośrednictwem UOKiK zostanie przekazany Komisji Europejskiej.  Ministerstwo przypomina, że przepisy ustawy górniczej dostosowano do aktualnych potrzeb sektora oraz założeń umowy społecznej dot. górnictwa węgla kamiennego z maja 2021 r. Wprowadziły one m.in. finansowane z budżetu państwa instrumenty osłonowe dla odchodzących pracowników sektora: jednorazowe odprawy pieniężne oraz urlopy górnicze i przeróbkarskie. 

ME zaznaczyło, że w 2026 r. z przewidzianych ustawą rozwiązań osłonowych skorzystało dotąd blisko 6,8 tys. osób.  

"Skala wykorzystania świadczeń potwierdza znaczenie sprawnie funkcjonującego systemu wsparcia społecznego w okresie transformacji górnictwa. Odpowiednio przygotowane rozwiązania osłonowe pomagają ograniczać społeczne i ekonomiczne konsekwencje zmian oraz wspierają ich uporządkowany przebieg" - wskazał resort. 

Zaznaczył, że znowelizowana ustawa górnicza dała przedsiębiorstwom górniczym ramy prawne umożliwiające samodzielne prowadzenie działań związanych z wygaszaniem działalności zakładów górniczych przy wsparciu środków publicznych.  Nowelizacją wprowadzono też m.in. rozwiązania dotyczące szkód górniczych - określające zasady naprawiania szkód, też po zakończeniu procesu wygaszania zakładów górniczych. 

ME podkreśliło, że Polska zabiega o pozytywną decyzję Komisji Europejskiej dla sektora górnictwa węgla kamiennego, która pozwoli na stosowanie notyfikowanych rozwiązań zgodnie z unijnymi zasadami pomocy publicznej. 

W poprzednich latach rząd przesyłał do KE kolejne aktualizacje wniosku notyfikacyjnego dot. wsparcia sektora, w związku m.in. z realizacją umowy społecznej. Resort zastrzegł, że ze względu na specyfikę poszczególnych mechanizmów wsparcia oraz dialog prowadzony z KE, proces notyfikacji podzielono na dwa odrębne wnioski. 

Pierwszy dotyczy rozwiązań wprowadzonych znowelizowaną ustawą górniczą (weszła w życie 1 stycznia 2026 r.). Drugi wniosek, nad którym trwają jeszcze prace, obejmuje mechanizm tzw. dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych, uregulowany nowelizacją ustawy z 17 grudnia 2021 r. 

"Przygotowanie dokumentacji w tym zakresie wymaga szczegółowej analizy założeń i weryfikacji przyjętych w poprzednich latach rozwiązań" - uściśliło ME. 

Środki z budżetu państwa na redukcję zdolności produkcyjnych spółek węglowych przewiduje umowa społeczna dotycząca górnictwa węgla kamiennego z 2021 r. Środki te mają umożliwiać stopniową transformację sektora wydobywczego rozpisaną do 2049 r. 

W ostatnich dniach złożenie przez ME aktualizacji wniosku do Komisji Europejskiej ws. pomocy publicznej w sektorze górniczym zapowiadał wiceminister aktywów państwowych Grzegorz Wrona. Poinformował wówczas, że dopłaty do redukcji zdolności produkcyjnych w 2026 r. sięgają 4,5 mld zł.

 "Zakładamy w przyszłym roku 3,1 mld zł" - powiedział wiceszef MAP.  

Zasygnalizował, że w 2027 r. na świadczenia osłonowe jest przewidziane 1,2 mld zł, w tym 500 mln zł dla JSW, podczas gdy w br. na osłony ogółem trafiło 960 mln zł. Wiceminister Wrona podał także, że zapotrzebowanie na 2027 r. zgłoszone wcześniej przez sektor górniczy to 10,85 mld zł. Spodziewanym mniejszym kwotom dopłat do redukcji zdolności wydobywczych sprzyja otoczenie rynkowe.  

We wrześniu br. prezes Polskiej Grupy Górniczej Łukasz Deja informował, że ze względu na rosnący popyt na węgiel energetyczny, spółka wyprodukuje w tym roku o 1 mln ton węgla więcej, niż planowała i sprzeda o 3 mln ton węgla więcej. Zaznaczył, że te wyniki i działania restrukturyzacyjne, przy zwiększeniu efektywności o 10 proc. rdr. i redukcji kosztów o 8 proc., przełożą się w tym roku na rządową dotację do redukcji zdolności wydobywczych o ponad 1,5 mld zł mniejszą, niż zakładano.