Do 2030 r. w Polsce zasilanie transportu kolejowego w energię trakcyjną będzie pochodzić w 85 proc. z OZE

Kolejowy power bank działający na Dolnym Śląsku jest jedynym tego rodzaju obiektem w Europie

W Garbcach koło Żmigrodu w województwie dolnośląskim od niedawna działa już największy w Europie trakcyjny magazyn energii. Obiekt został zbudowany przez PKP Energetyka i służy do zasilania pasażerskich pociągów regionalnych i dalekobieżnych, oraz składów towarowych.

Magazyn energii powstał w ramach projektu „System dynamicznej redukcji obciążeń podstacji trakcyjnej, działający z wykorzystaniem zasobnika dużej mocy” współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020. Projekt został zrealizowany w ramach konkursu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju: nr 8 Program sektorowego „PBSE”.

Oddaje zgromadzoną energię
Pracę magazynu o mocy 5,5 MW i pojemności użytecznej 1,2 MWh zainaugurowano po kilkumiesięcznym okresie eksploatacji testowej. - Instalacja wzmacnia bezpieczeństwo i jakość dostaw energii trakcyjnej oraz bilansuje moc pobieraną z Krajowego Systemu Energetycznego przez podstację trakcyjną przy której została zbudowana. Magazyn ładuje się wolno, niską mocą z sieci dystrybucyjnej, a kiedy na torach pojawia się pojazd kolejowy, oddaje szybko dużą ilość zgromadzonej energii, zapewniając jednocześnie wysoką jakość energii w sieci elektroenergetycznej.

Dodatkowo zapewnia poprawę jakości energii w sieci trakcyjnej - wyjaśnia PKP Energetyka . Obiekt składa się z pięciu kontenerów, w czterech z nich znajduje się aż 4,2 tys. nowoczesnych bateryjnych ogniw litowo-jonowych, a w piątym – innowacyjny przekształtnik energoelektroniczny pracujący bezpośrednio na napięciu stałym. Nad pracą całości czuwa zaawansowany system informatyczny SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition), który zapewnia optymalne działanie, a także gromadzi dane i parametry funkcjonowania układu.

Jedyny taki w Europie
Kolejowy power bank działający na Dolnym Śląsku jest jedynym tego rodzaju obiektem w Europie. - To pierwszy tak duży magazyn energii pracujący z siecią 3 kV DC. Podobna infrastruktura jest eksploatowana w Japonii, ale jej możliwości i znaczenie dla bezpieczeństwa kolejowej sieci elektroenergetycznej są mniejsze. Ciekawostką jest fakt, że moc zasobnika energii PKP Energetyka wystarczyłaby do zasilenia aż 55 tys. tradycyjnych żarówek 100-watowych, 110 tys. zmywarek kuchennych lub 2 tys. piekarników elektrycznych. - Monitorujemy na bieżąco pracę magazynu, który zapewnia wzrost efektywności i bezpieczeństwa wykorzystania infrastruktury dystrybucyjnej PKP Energetyka.

Możemy być dumni z efektów naszej pracy. Tym bardziej, że magazyn w Garbcach nie bazuje na gotowych, branych „z półki” rozwiązaniach, lecz został zdefiniowany praktycznie od podstaw. Jest więc systemem charakteryzującym się unikalnymi funkcjonalnościami i parametrami - podkreśla prof. Grzegorz Benysek, z Instytut Automatyki, Elektroniki i Elektrotechniki Uniwersytetu Zielonogórskiego, który kierował pracami badawczo-rozwojowymi w projekcie budowy magazynu.

Wesprze Program Zielona Kolej
PKP Energetyka , podkreśla, że obiekt w Garbcach ma duże znaczenie dla zwiększania wykorzystania odnawialnych źródeł energii na kolei w Polsce, bowiem w jego bezpośrednim sąsiedztwie powstają instalacje fotowoltaiczne. Powstała w nich energia elektryczna będzie, jeszcze dodatkowo, zasilać magazyn. Docelowo PKP Energetyka planuje zbudować ok. 300 instalacji podobnych do tej, która już działa w Garbcach. Każda z nich będzie elementem szerszego ekosystemu zasilania, a wraz z podstacją trakcyjną i odnawialnym źródłem energii (farma solarna lub wiatrowa), stworzy Lokalny Obszar Bilansowania (LOB).

- Powstanie kolejnych magazynów energii będzie miało ogromne znaczenie dla wzmocnienia systemu elektroenergetycznego zasilającego kolej w Polsce, w związku z jej stale rosnącym zapotrzebowaniem na energię elektryczną – wyjaśnia PKP Energetyka. Realizacja planów PKP Energetyka wesprze także Program Zielona Kolej – sektorową inicjatywę podmiotów z branży kolejowej należących do Centrum Efektywności Energetycznej Kolei (CEEK). Zakłada się, że w 2030 r. zasilanie w Polsce transportu kolejowego w energię trakcyjną, pochodzącą z OZE, osiągnie 85 proc. A nowoczesne zasobniki energii pomogą m.in. w zapewnieniu równowagi w systemie wykorzystującym rozproszone i nierównomiernie pracujące odnawialne źródła energii.