Debaty: o górniczych zagrożeniach naturalnych

W Polsce we wszystkich trzech zagłębiach węglowych metan występuje jako gaz prawie czysty tj. z minimalną ilością innych gazów, jego wartość opałowa wynosi 35 897 kJ/m3

Trwa czterodniowa XX Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna z cyklu "Górnicze zagrożenia naturalne". Środa (6 listopada) byłą drugim dniem debaty w Targanicach koło Żywca.

Zagrożenia naturalne w górnictwie zmieniają się wraz z warunkami eksploatacji. Nie ma reguły, że im głębiej górnicy zjeżdżają po kopaliny tym większe niebezpieczeństwa napotykają podczas pracy. Niewątpliwie, zmagają się z nowymi, nie do końca rozpoznanymi wcześniej problemami, które trzeba rozwiązać, żeby eksploatacja górnicza przynosiła korzyści gospodarcze, społeczne i ekonomiczne. Identyfikacji priorytetów i wymianie doświadczeń w tym zakresie służą "Górnicze zagrożenia naturalne".

- Analizując najtragiczniejsze wypadki w ostatnich 20 latach widzimy, że najwięcej śmiertelnych ofiar powodują zawały i opady skał. Z tej przyczyny w latach 1994-2012 życie straciło w kopalniach węgla kamiennego 93 osoby. Wybuchy metanu w tym samym okresie przyniosły 62 śmiertelne wypadki. Tąpnięcia w tym rankingu zagrożeń spowodowały śmierć 32 osób, wybuchy pyłu zabiły 10 górników, pożary - 8 osób, wyrzuty skał - 7. Takie statystyki są po to, by wyciągać z nich wnioski - mówił Piotr Litwa, prezes WUG

Prezes WUG podkreślił, że bez wsparcia nauki i nakładów inwestycyjnych warunki pracy w kopalniach będą coraz trudniejsze.

- Trzy lata temu na mój wniosek uruchomiony został strategiczny projekt badawczy "Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach" ogłoszony przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR). Ujęto w nim 12 tematów. Ich realizacja będzie drogą do minimalizacji zagrożeń i zwiększenia poprawy bezpieczeństwa pracy w obszarach, które w ostatnich latach najczęściej wiązały się z wypadkami w zakładach górniczych - wyjaśniał dr Litwa.

Dodajmy, że tematy strategicznego projektu badawczego "Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach" zostały sformułowane w taki sposób, aby obejmowały niezrealizowane wnioski Komisji, powoływanych przez prezesa WUG dla zbadania przyczyn i okoliczności wypadków i zdarzeń zaistniałych w ostatnich latach. Uwzględniono w zleconych badaniach także bezpieczeństwo górników pracujących w warunkach zagrożenia klimatycznego. Najwięcej tematów dotyczy zagrożenia metanowego.

Pierwsze sesje konferencyjnych rozważań koncentrują się na rozwoju monitoringu zagrożeń naturalnych w ostatnich 20 latach. Eksperci będą mówili o zmianach w ocenie zagrożeń, sposobach bezpiecznego prowadzenia eksploatacji w skrajnie trudnych warunkach, analizach utrzymania stateczności wyrobisk korytarzowych. Sporo uwagi uczestnicy poświęcą czystym technologiom wykorzystania węgla. Zaplanowane referaty dotyczą m.in. analizy i oceny ryzyka procesu podziemnego zgazowania węgla.

Podczas wysokospecjalistycznych sesji będą poruszane zagadnienia prognostyczne. Przedstawione i omówione zostaną m.in. nowe propozycje kategoryzacji zagrożeń (metanowego, tąpaniami, pożarowego, wyrzutu skał i gazów, wybuchu pyłu węglowego, wodnego, radiacyjnego, pyłami szkodliwymi dla zdrowia górników). W kontekście oddziaływania sejsmicznego górnictwa na powierzchnię będą prowadzone debaty np. o weryfikacji odporności dynamicznej budynków na wstrząsy, stanie deformacji terenu na skutek naprężeń górotworu.

Organizatorem czterodniowych obrad jest Zakład Tąpań i Mechaniki Górotworu Głównego Instytutu Górnictwa. Konferencja odbywa się w kilku sesjach problemowych. Gospodarzem międzynarodowej konferencji jest prof. Józef Dubiński, naczelny dyrektor GIG.