Czyste technologie węglowe

Przez czyste technologie węglowe należy rozumieć technologie zaprojektowane w celu poprawy skuteczności wydobycia, przeróbki, przetwarzania oraz utylizacji węgla i zwiększenia akceptowalności tych procesów z uwagi na ich wpływ na środowisko naturalne.

Główne podobszary, z którymi wiążą się Czyste Technologie Węglowe: 

1. Bezpieczne i ekonomiczne wydobywanie węgla oraz przygotowanie węgli ultra czystych dla celów energetyki w aspekcie nowych rozwiązań technologicznych wytwarzania finalnych nośników energii.

2. Systemy konwersji węgla w użyteczne nośniki energii, w tym:

3. Ograniczanie emisji substancji szkodliwych (w tym dwutlenku węgla) w procesach użytkowania węgla.

Działania na rzecz redukcji emisji dwutlenku węgla przez elektrownie węglowe należą do priorytetów unijnej energetyki. Dlatego też zgodnie z założeniami polityki Komisji Europejskiej do 2015 r. w krajach UE powstanie 10-12 pilotażowych instalacji energetycznych, które - choć oparte na węglu - nie będą emitować szkodzącego klimatowi dwutlenku węgla. 

Jedna z pierwszych bezemisyjnych elektrowni powstaje kilkadziesiąt kilometrów od granic Polski, w niemieckiej miejscowości Schwarze Pumpe. Pilotażową instalację buduje tam działający także w Polsce szwedzki koncern Vattenfall. Docelowo może powstać tam bezemisyjna elektrownia na skalę przemysłową.
Obiekt pilotażowy powstaje w pobliżu działającej elektrowni, zasilanej węglem brunatnym. Elektrownia, której uruchomienie ma nastąpić w połowie przyszłego roku, będzie miała moc 30 megawatów i zostanie wyposażona w system wychwytywania dwutlenku węgla. 

Vattenfall rozpoczął projekt w 2001 r. Zgodnie z planem, powinien zakończyć się zaprojektowaniem elektrowni demonstracyjnej o mocy 250 megawatów oraz stworzeniem koncepcji nadającej się do zastosowania na skalę przemysłową. Będzie ona dostępna do wdrożenia najpóźniej do 2020 r. 

Pomysł działania w dużym skrócie polega na oddzieleniu CO2 ze spalin powstających w elektrowniach, sprężeniu (zmniejszeniu objętości) CO2, a następnie na zamianie 
jego stanu skupienia z gazowego w ciekły i składowaniu go w odpowiednich formacjach geologicznych głęboko pod ziemią. 

Zastosowaniem, tzw. czystych technologii węglowych, interesuje się także wiele innych światowych koncernów energetycznych m.in. General Electric, E.On, RWE, Powerfuel oraz British Gas. Również Południowy Koncern Energetyczny chce się zaangażować w budowę jednej z pilotażowych elektrowni. 

Jak wynika z informacji Europejskiego Stowarzyszenia Węgla Kamiennego i Brunatnego Euracoal koszty budowy bezemisyjnej elektrowni są co najmniej 30–40 proc. wyższe od tradycyjnej. Szacuje się, że budowa 1 MW w bezemisyjnej elektrowni kosztowałaby ok. 2 mln euro. 

Przedsięwzięcia takie mają jednak szansę na współfinansowanie z 7. programu ramowego UE, wspierającego projekty badawcze. To program na lata 2007-2013 o budżecie wynoszącym 53 mld euro. 

Bezemisyjne technologie to przyszłość węglowej energetyki, zwłaszcza w kontekście rosnących cen emisji dwutlenku węgla, co wiąże się wytycznymi Unii. Komisja Europejska uznała dwutlenek węgla za jedną z głównych przyczyn efektu cieplarnianego, dlatego zaproponowała zmniejszenie jego emisji o 20 proc. do 2020 roku