fot: Anastasia Istry Alforova
Wieże wyciągowe szybów Ewa (z lewej) i Krystyna (z prawej) w Bytomiu
fot: Anastasia Istry Alforova
W piatek, 22 października br., ma się zakończyć postępowanie dowodowe, jakie wszczął Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach w sprawie wystąpienia zagrożenia zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem zabytkowej wieży szybu Krystyna pozostałej po KWK Szombierki w Bytomiu. Jedyną konsekwencją finansową, jaką dotąd poniósł właściciel zabytkowej wieży wyciągowej, jest kara w wysokości dwóch tysięcy złotych.
- Na podstawie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, która miała miejsce 16 września 2021 r. stwierdziliśmy że obiekt jest w złym stanie. Przeprowadzono oględziny z zewnątrz wszystkich elewacji oraz dachu za pomocą udostępnionego przez UM Bytom drona- mówi Mirosław Rymer, rzecznik prasowy Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach.
- Stwierdzono lokalne ubytki w cegle licowej, zwłaszcza w narożach, odspojenia, niekompletną ślusarkę okienną, znaczne ubytki w dachu obiektu, przez co wnętrze narażone jest na negatywne działanie warunków atmosferycznych. Oględziny wewnątrz obiektu zostały przeprowadzone tylko do wysokości drugiego poziomu, wejście na wyższe poziomy stwarza zagrożenie bezpieczeństwa. Zalegający gruz na wszystkich kondygnacjach znacznie osłabia konstrukcję wieży. Znaczna część elementów maszyn wyciągowych została skradziona oraz zdewastowana z powodu zdarzających się licznych włamań na teren obiektu. Występują liczne ubytki w podłogach na wszystkich poziomach, stalowa konstrukcja nośna wykazuje uszkodzenia korozyjne, zwłaszcza w miejscach występujących zacieków - wylicza Mirosław Rymer.
Wieża szybu Krystyna o stalowej konstrukcji licowanej cegła znajduje się w Bytomiu przy ul. Zabrzańskiej 7. Wzniesiono ją w latach 1927-1929 nad szybem zgłębionym w latach 1870-1873. Obok sąsiedniej wieży szybu Ewa, należącej do Spółki Restrukturyzacji Kopalń, jest jedną z dwóch wież szybowych pozostałych po KWK Szombierki, która zakończyła fedrowanie pod koniec XX wieku. W 2004 r. wieża szybu Krystyna umieszczona została w rejestrze zabytków.
W 2008 r. właścicielem Krystyny stała się bytomska spółka Armada Development, która w okolicy na pokopalnianych terenach zbudowała m. in. osiedle mieszkaniowe i pole golfowe. Spółka ta nie dbała o stan techniczny obiektu. Poprzez dziury w oknach hula wiatr, stąd obiekt bywa określany mianem industrialnej dzwonnicy - przez analogię do pobliskiej nieczynnej elektrociepłowni Szombierki, zwanej industrialną katedrą.
Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wymierzył jak dotąd karę pieniężną w wysokości dwóch tysięcy złotych. Było to następstwem nie wykonania przez spółkę Armada Development zaleceń pokontrolnych wydanych 14 czerwca 2019 r. przez ŚWKZ.
- W związku z niewykonaniem wcześniej wydanych zaleceń pokontrolnych ŚWKZ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wystąpienia zagrożenia zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem obiektu. Zakończenie postępowania dowodowego nastąpi z dniem 22 października 2021 r. Jeśli nie pojawią się w sprawie nowe okoliczności i dowody do końca roku zostanie wydana decyzja w sprawie ewentualnego nałożenia na posiadacza zabytku określonych działań informuje Mirosław Rymer.
