Czescy samorządowcy chcą metropolii z Katowicami – pokazali projekt memorandum

Jan Dohnal, prezydent Ostrawy, prezentuje projekt memorandum w sprawie powołania metropolii

Uczestnikom konferencji przedstawiono projekt Memorandum o współpracy pomiędzy Stołecznym Miastem Ostrawa a Miastem Katowice w sprawie wspólnego rozwoju transgranicznego obszaru metropolitalnego. Odczytał je w języku czeskim Ondřej Šimíček, dyrektora Instytutu Polityki Metropolitalnej w Ostrawie, instytucji odpowiedzialnej m.in. za zagadnienia rozwoju obszarów metropolitalnych, planowanie przestrzenne oraz współpracę transgraniczną, w tym działania na rzecz polskich i czeskich przedsiębiorców, także we współpracy z Funduszem Górnośląskim.

- Jesteśmy przekonani, że ze strony polskiej będzie poparcie dla tego projektu. Znamy pana Leszka Pietraszka, przewodniczącego Śląskiej Metropolii, jako świetnego samorządowca, wcześniej wicemarszałka województwa śląskiego. Postrzegamy go jako dobrego partnera. Z pewnością będzie się nam dobrze współpracowało – przyznał Ondřej Šimíček.

Redakcja Trybuny Górniczej i portalu netTG.pl otrzymała polską wersję projektu memorandum. Zaprezentował ją nam Jan Dohnal, primator (prezydent) Ostrawy. W jego treści czytamy:

„Stołeczne Miasto Ostrawa oraz Miasto Katowice  wychodzą z przekonania, że przyszłość Europy Środkowej będzie w coraz większym stopniu kształtowana przez silne, powiązane i świadome swojej roli regiony metropolitalne zdolne do współpracy ponad granicami państw, dostrzegają, że obszar Ostrawy, Katowic oraz ich naturalnego zaplecza już dziś funkcjonuje jako przestrzeń połączona gospodarką, transportem, rynkiem pracy, edukacją i codziennym życiem mieszkańców, mają świadomość, że historyczne granice i podziały administracyjne często nie odpowiadają rzeczywistemu funkcjonowaniu tego obszaru ani potrzebom jego dalszego rozwoju, podzielają dążenie do wzmacniania konkurencyjności, atrakcyjności inwestycyjnej, jakości życia oraz międzynarodowego znaczenia całego regionu transgranicznego, oraz deklarują wolę rozwijania długofalowej współpracy opartej na partnerstwie, koordynacji i wspólnej wizji strategicznej”.

Czesi podkreślają, że ma to być pierwszy krok w kierunku systematycznej i długofalowej współpracy, opartej na świadomości, że Ostrawa i Katowice są częścią jednej, naturalnie powiązanej przestrzeni i wskazują, i że wspólną ambicją miast partnerskich musi być tworzenie nowoczesnego, otwartego i dynamicznego regionu metropolitalnego, zdolnego do skutecznego konkurowania w skali europejskiej i globalnej.

Współpraca miałaby być rozwijana zwłaszcza w transporcie, mobilności, dostępności transgranicznej, planowaniu strategicznym i rozwoju przestrzennym otoczeniu inwestycyjnym, innowacjach, nauce, badaniach i nowoczesnych technologiach, a także energetyce i infrastrukturze technicznej, transformacji terenów przemysłowych, analizach eksperckich, wspólnej promocji i prezentacji obszaru metropolitalnego, kulturze, edukacji i rozwoju więzi międzyludzkich.

- Pomysł na pewno jest dobry, ale moim zdaniem, lepiej byłoby, gdyby siły połączyły w przyszłości dwie metropolie, a nie tylko miasta Ostrawa i Katowice. Przecież zarówno w województwie śląskim, jak i w kraju morawsko-śląskim jest jeszcze ogromna liczba gmin, które być może byłyby zainteresowane taką współpracą – przyznał Leszek Bizoń, starosta powiatu wodzisławskiego oraz przewodniczący zarządu Związku Gmin i Powiatów Subregionu Zachodniego Województwa Śląskiego.

Takie rozumowanie wydaje się logiczne i bardziej uzasadnione. Podczas konferencji kilkakrotnie padło zresztą stwierdzenie, że w województwie śląskim i kraju morawsko-śląskim zamieszkuje ponad 5,5 mln ludzi. A to już jest siła.

Problem z ewentualnym powołaniem do życia metropolii łączącej dwie jednostki samorządu terytorialnego najwyższego szczebla w Polsce i w Czechach tkwi jednak w czym innym. Otóż nasi południowi sąsiedzi dopiero planują powołanie metropolii u siebie. I dobrze byłoby, gdyby prace te udało im się przyspieszyć. Obiecał to Jan Dohnal tłumacząc, że lepiej zacząć rozmawiać wcześniej, bo czasu jest mało.

- Metropolia jest potrzebna. Mieszkać w Katowicach i pracować w Ostrawie? A może na odwrót? Czemu nie? Za kilka lat nasze regiony połączy szybka kolej. Takie metropolie świetnie funkcjonują w Belgii, Niemczech, w Holandii. Granice nie grają roli. Zresztą współpraca na różnych poziomach już trwa, współpracuje coraz więcej firm, kwitnie biznes. Chcemy dalej rozmawiać o powołaniu metropolii – podkreślił w rozmowie z dziennikarzem netTG.pl Jan Dohnal. 

Wiadomo, że firma DP World została wybrana przez BMW Group na operatora nowego centrum logistycznego w Ostrawie. Projekt wzmocni rolę tego regionu Czech, jako głównego węzła motoryzacyjnego i logistycznego w Europie Środkowej. Ma tam powstać 750 nowych miejsc pracy. Dysponując ponad 120 000 m kw. powierzchni magazynowej, DP World zapewni dla BMW Group całą logistykę dostaw, magazynowania i transportu zewnętrznego. Strategiczne położenie tego miejsca w sercu korytarza logistycznego Europy Środkowej ma zdaniem inwestorów zmaksymalizować wydajność operacyjną.

Niestety, chętnych do pracy będzie tam znacznie mniej niż przewidywano.

- Jeszcze nie tak dawno temu do naszych kopalń przyjeżdżali górnicy mieszkający na stale w Polsce. Dziś kopalń już nie ma, ale zainteresowani  branżą automotiv mają wciąż otwarte drzwi do pracy u nas. Dziś młodzi ludzie dobrze się komunikują, a z pewnością i po polskiej stronie pojawią się duże przedsięwzięcia, powstaną fabryki, do których dojeżdżać będą Czesi i wtedy ta granica między naszymi państwami zupełnie padnie – zapewnia Dohnal.

Ondřej Šimíček jest zdania, że za metropolią przemawiają także kwestie bezpieczeństwa energetycznego. 

- My mamy elektrownie atomowe, po polskiej stronie jest węgiel, to się świetnie uzupełnia. Wychodzimy z złożenia, że miks energetyczny musi być zróżnicowany, źródła energii muszą się wzajemnie uzupełniać. Współpraca i na tej płaszczyźnie jest wręcz konieczna – przekonuje.

- Nasze regiony musza rozwijać się wspólnie, nie możemy bać się nowych technologii. Wy zadajcie sobie pytanie: „co po węglu?” Myśmy robili podobnie 30 lat temu. Mówiło się, że koniec kopalń węgla będzie końcem Ostrawy. I co? Ostrawa dalej funkcjonuje, pięknieje, tętni życiem. Kto nie chce współpracy, podejmowania wyzwań w nowych obszarach, jest na straconej pozycji – podkreśla Ondřej Šimíček.

Dziś jeszcze nie znamy daty ewentualnego powołania do życia metropolii, która połączyłaby organizmy gospodarcze województwa śląskiego i kraju morawsko-śląskiego. Ale jedno jest pewne – tego rodzaju przedsięwzięcia muszą znaleźć społeczną akceptację. Fakt ten akcentował Aleksander Wolski, dziekan Akademii Górnośląskiej z Katowic.

- Ich beneficjentami będą przeciętny: Jirzi, Ondrasz, Tomasz. Oni to muszą kupić. Jeśli tak się nie stanie, to będzie fiasko. Trzeba zatem  budować pomost kulturowy. Nasze społeczeństwa żyją obok siebie, ale praktycznie to my się mało znamy. Mamy o sobie dużo stereotypów, a bardzo mało wiedzy. Jedności kulturowej nie da się uzyskać, ale chodziłoby o stworzenie obszaru wspólnoty kulturowej. Zmniejszyłoby to dzielące nas dystanse, wzmocniło wzajemne zaufanie – tłumaczył.

A zatem, najwyższy czas zadać sobie pytanie: czy jesteśmy rzeczywiście gotowi na metropolię? I od tego zacząć.