Cyfrowe archiwum górnictwa nabiera kształtów. W projekcie są kopalnie Wujek i Bielszowice

W grudniu minie rok od podpisania umowy ramowej o współpracy pomiędzy Polską Grupą Górniczą a Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Porozumienie zawarte 18 grudnia 2025 r. zapoczątkowało wspólne działania na rzecz dokumentowania i ochrony dziedzictwa górniczego z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Pierwszymi kopalniami objętymi projektem zostały Wujek i Bielszowice. Po miesiącach intensywnych prac przedsięwzięcie wchodzi w kolejny etap.

fot: PGG

Są już pierwsze efekty prac na cyfrowym archiwum górnictwa

fot: PGG

W grudniu minie rok od podpisania umowy ramowej o współpracy pomiędzy Polską Grupą Górniczą a Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. Porozumienie zawarte 18 grudnia 2025 r. zapoczątkowało wspólne działania na rzecz dokumentowania i ochrony dziedzictwa górniczego z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Pierwszymi kopalniami objętymi projektem zostały Wujek i Bielszowice. Po miesiącach intensywnych prac przedsięwzięcie wchodzi w kolejny etap.

16 października 2026 roku podczas spotkania przedstawicieli PGG i Muzeum w Zabrzu omówiono kwestie techniczne związane z rozpoczęciem przekazywania spółce materiałów powstających w procesie digitalizacji. Uzgodnienia dotyczą m.in. sposobu udostępniania plików filmowych, fotografii, skanów dokumentacji oraz modeli trójwymiarowych. Przyjęty model współpracy umożliwi PGG weryfikację materiałów, zgłaszanie uwag i ich akceptację przed publikacją przez Muzeum - podaje Polska Grupa Górnicza.

Zakończony został pierwszy etap digitalizacji zasobów związanych z ruchem Bielszowice oraz ruchem Wujek. W Bielszowicach prowadzone są już prace obejmujące powierzchnię zakładu. Opracowywany jest zakres dalszej digitalizacji dokumentacji. Projekt wykracza daleko poza samo dokumentowanie wyglądu kopalń. Jego celem jest możliwie kompleksowe utrwalenie miejsc, obiektów, urządzeń, dokumentów i procesów, które składają się na historię górnictwa węgla kamiennego. Ważnym elementem przedsięwzięcia jest także zachowanie doświadczeń i wspomnień ludzi związanych z branżą. 

W ramach prac wykorzystywane są różnorodne techniki cyfrowego utrwalania zasobów, w tym fotografia, nagrania filmowe, skanowanie 2D wielkoformatowych map i dokumentów archiwalnych oraz skanowanie 3D obiektów i infrastruktury. Pozwala to tworzyć cyfrowe odwzorowania zarówno materialnych świadectw działalności górniczej, jak i przestrzeni, w których przez dziesięciolecia pracowały kolejne pokolenia górników.

Jak podkreśla PGG, podpisane w grudniu 2025 r. porozumienie ustanowiło podstawy długofalowej współpracy pomiędzy PGG a Muzeum. Przewiduje ono rozwijanie przedsięwzięcia poprzez porozumienia szczegółowe, określające zakres i harmonogram kolejnych prac. W pierwszej kolejności partnerzy skoncentrowali się na zasobach związanych z kopalniami Wujek i Bielszowice, a docelową ambicją Muzeum jest objęcie digitalizacją wszystkich kopalń należących do PGG. Współpraca łączy kompetencje i zasoby dwóch instytucji: spółki dysponującej dokumentacją oraz dostępem do obiektów i infrastruktury górniczej oraz wyspecjalizowanej placówki muzealnej, która odpowiada za dokumentowanie, opracowywanie i ochronę dziedzictwa przemysłowego. Istotną rolę w realizacji projektu odgrywa Ośrodek Dokumentacji Górniczej działający w strukturach Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

Wspólnym celem Polskiej Grupy Górniczej i Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu pozostaje ocalenie od zapomnienia dorobku górniczych pokoleń oraz zachowanie go jako ważnej części dziedzictwa kulturowego regionu i kraju.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Mural upamiętniający górników z Wujka odsłonięty na elewacji dąbrowskiego liceum

Na elewacji II Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Dąbrowie Górniczej można już oglądać mural upamiętniający dziewięciu górników, którzy 16 grudnia 1981 roku zginęli podczas pacyfikacji kopalni Wujek w Katowicach. 

Jak Czeladź dała drugie życie kopalni i buduje markę Zagłębia

Dziś widzimy efekty w postaci zrewitalizowanych obiektów, ale samorząd Czeladzi już na początku lat dwutysięcznych zakupił teren po kopalni Saturn. Była to decyzja świadoma - mówi Stefania Lazar, dyrektor Muzeum Saturn w Czeladzi.

Górnicze muzeum prowadzi prace konserwatorskie najstarszych dokumentów sztolni

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, w ramach projektu „Kultura Cyfrowa”, przygotowuje do digitalizacji unikatowe materiały związane z Główną Kluczową Sztolnią Dziedziczną.

Górnicza tożsamość Zagłębia utrwalona na kartach katalogu. Nowy projekt Muzeum Saturn w Czeladzi

Jak zachować pamięć o górnictwie w regionie, w którym kopalnie zniknęły już z przemysłowego krajobrazu? Muzeum Saturn w Czeladzi realizuje projekt wydania katalogu do nowej wystawy stałej „Górnicza tożsamość Zagłębia”. Publikacja przybliży ponad dwustuletnią historię zagłębiowskiego przemysłu wydobywczego oraz jego wpływ na życie mieszkańców, kulturę i tożsamość regionu. Przedsięwzięcie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Wspieranie działań muzealnych”, zarządzanego przez Narodowy Instytut Muzeów.