1 poprawka
Art. 120. ust. 5.
W ratownictwie górniczym przeprowadza się specjalistyczne badania lekarskie, specjalistyczne badania psychologiczne oraz specjalistyczne szkolenia. Badania i szkolenia organizuje i przeprowadza przedsiębiorca spełniający wymagania przewidziane dla podmiotów zawodowo trudniących się ratownictwem górniczym lub podmiot zawodowo trudniący się ratownictwem górniczym.
uzasadnienie: Przedmiotowe specjalistyczne badania lekarskie i psychologiczne, które mają za cel ocenę przydatności osób do pracy w ratownictwie górniczym, realizowane są od kilkudziesięciu lat w niezależnym od kopalń specjalistycznym ośrodku badań. Istotą takiego sposobu organizacji badań jest, aby wszyscy ratownicy górniczy danej branży, którzy mogą brać udział w jednej akcji ratowniczej, byli badani i oceniani przez doświadczony zespół medyczny według jednolitych i mających naukową podbudowę kryteriów, w takich samych warunkach ambulatoryjnych i z wykorzystaniem profesjonalnego sprzętu. Taka organizacja badań zapewnia również obiektywną ocenę badanych i sprawia, że na pierwszym miejscu stawiane jest dobro ratowników i ratownictwa, a aspekt ekonomiczny (koszt badania, zakupy nowoczesnego sprzętu diagnostycznego) nie jest najważniejszy.
Badania te mają bardzo ważne znaczenie w aspekcie bezpieczeństwa ratowników w czasie akcji, gdyż pozwalają na ocenę wydolności organizmu ratowników, wpływu dużego wysiłku na stan ich zdrowia, czas uzyskania normalnych parametrów fizjologicznych po wysiłku oraz sprawdzenie tolerancji organizmu na wysokie temperatury i wilgotność. Dla właściwego przeprowadzenia badania pod względem merytorycznym oraz dla zapewnienia bezpieczeństwa osobom badanym (przy części badań występuje ekstremalne obciążenie organizmu ratownika) wymagany jest zarówno nowoczesny sprzęt diagnostycznym jak i sprzęt umożliwiający ciągły kardiomonitoring osób badanych. Ponadto osoby prowadzące badanie muszą mieć odpowiednie doświadczenie, aby we właściwy sposób dokonać ostatecznej oceny wyników badania.
Aktualnie, od 1994r. tj. od wejścia w życie ustawy pgig, badania te są prowadzone w ośrodkach badań utrzymywanych przez jednostki ratownictwa.
Kilkudziesięcioletnie doświadczenia ratownictwa górniczego potwierdzone podczas wielu akcji ratowniczych oraz dokonywane corocznie przez Wyższy Urząd Górniczy oceny stanu ratownictwa dowodzą słuszności realizowanej w polskim górnictwie koncepcji prowadzenia specjalistycznych szkoleń dla wszystkich osób przewidzianych do udziału w akcjach ratowniczych tylko w jednostkach ratownictwa. Osoby te są szkolone według jednolitych programów szkoleń, przez profesjonalną kadrę mającą na co dzień kontakt z problematyką ratowniczą i wykorzystującą w tych szkoleniach specjalistyczną bazę. Doświadczenia nie tylko polskiego górnictwa dowodzą, że prowadzone profesjonalnie szkolenia z zakresu ratownictwa górniczego mają decydujący wpływ na bezpieczeństwo prowadzenia prac w czasie akcji ratowniczych.
Z przedstawionych powyżej powodów ustawodawca powinien zapewnić, aby przy realizowaniu specjalistycznych badań lekarskich i psychologicznych oraz specjalistycznych szkoleń zabezpieczony był odpowiedni poziom wykonywania tych specjalistycznych zadań, bo to przekłada się na stan bezpieczeństwa pracowników w zakładach górniczych.
2 poprawka
Art. 120. ust. 6. Przedsiębiorca jest obowiązany:
1) posiadać własne służby ratownictwa górniczego albo powierzyć realizację tego obowiązku w całości lub w części podmiotom zawodowo trudniącym się ratownictwem górniczym;
2) posiadać plan ratownictwa górniczego;
3) zapewnić stałą możliwość udziału w akcji ratowniczej zawodowych specjalistycznych służb podmiotu zawodowo trudniącego się wykonywaniem czynności w zakresie ratownictwa górniczego.
uzasadnienie:
Ustawodawca, mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa pracowników i bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego, zobowiązał ustawą przedsiębiorców do posiadania między innymi odpowiednich środków materialnych i technicznych oraz właściwie zorganizowanych służb ruchu. Specyficzną konkretyzacją tych obowiązków przedsiębiorcy stanowił przepis artykułu 120 ust 6
Przedsiębiorcy pozostawiono swobodę wyboru sposobu wypełnienia ciążącego na nim obowiązku posiadania zorganizowanego ratownictwa górniczego. Może on wypełniać ten obowiązek samodzielnie lub może powierzyć jednostce ratownictwa, w całości lub części, czynności z zakresu ratownictwa górniczego.
Utrzymując zatem odpowiednio zorganizowaną służbę ratownictwa w zakładzie górniczym, przedsiębiorca powinien zapewnić sobie również udział w akcji takich służb ratowniczych, których wyposażenie, organizacja i zakres działania znacznie przewyższają wymagania określone dla służb ratownictwa zakładu górniczego.
3 poprawka
Art. 120. ust. 7. Przedsiębiorca posiadający własne ratownictwo górnicze jest obowiązany spełniać wymagania przewidziane dla podmiotów zawodowo trudniących się ratownictwem górniczym.
uzasadnienie:
Przedsiębiorca górniczy jest zobowiązany posiadać służbę ratownictwa przedsiębiorcy, w skład której wchodzą funkcjonujące w poszczególnych zakładach górniczych kopalniane drużyny ratownicze oraz odpowiednio wyposażone kopalniane stacje ratownictwa górniczego.
Liczebność i skład drużyny ratowniczej w zakładzie górniczym ustala kierownik ruchu zakładu górniczego, uwzględniając rodzaje zagrożeń występujących w zakładzie górniczym oraz liczbę pracowników zatrudnionych w ciągu doby pod ziemią.
Wyposażenie kopalnianej stacji ratownictwa górniczego jest określone w sporządzonym przez zakład górniczy planie ratownictwa i powinno uwzględniać również rodzaje zagrożeń występujących w zakładzie górniczym.
Jak pokazuje praktyka kopalnie posiadają wyposażenie, które zapewnia wykonywanie podstawowych prac ratowniczych (np. praca w atmosferze niezdatnej do oddychania, wykonywanie pomiarów gazów przyrządami podręcznymi) i nie obejmuje wyposażenia specjalistycznego.
Zasadniczym zadaniem służb ratowniczych zakładu górniczego jest branie udziału w akcjach ratowniczych w macierzystej kopalni oraz w sąsiednich zakładach górniczych.
Podmioty zawodowo trudniące się ratownictwem górniczym, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki w sprawie ratownictwa górniczego, zwane są również jednostkami ratownictwa górniczego.
Jednostki ratownictwa górniczego są służbami ratowniczymi, których wyposażenie, wyszkolenie, organizacja i zakres działania znacznie przewyższają wymagania określone dla służb ratownictwa utrzymywanych w zakładzie górniczym.
Jednostki ratownictwa są zobowiązane do utrzymywania w stałej gotowości, umożliwiającej natychmiastowy wyjazd na wezwanie z zakładu górniczego, w którym wystąpiło zagrożenie, w dniach pracy oraz w dniach wolnych od pracy dyżurujących zawodowych zastępów ratowniczych, zawodowych pogotowi specjalistycznych oraz zastępów ratowniczych dla grup zakładów górniczych.
Do wykonania prac ratowniczych wymagających zastosowania specjalnych technik ratowniczych, jednostki ratownictwa są zobowiązane do utrzymywania następujących pogotowi specjalistycznych:
1) pomiarowego - do pomiaru parametrów fizykochemicznych powietrza i gazów pożarowych oraz oceny stopnia wybuchowości mieszanin gazowych,
2) do inertyzacji powietrza kopalnianego,
3) przeciwpożarowego - do wykonywania prac ratowniczych, przy zwalczaniu pożarów podziemnych,
4) górniczo-technicznego - do prowadzenia prac ratowniczych związanych z ratowaniem ludzi uwięzionych pod zawałem lub odciętych od czynnych wyrobisk wskutek tąpnięcia lub zawału,
5) wodnego - do usuwania skutków wdarcia się lub niekontrolowanego dopływu do wyrobisk wody,
6) przewoźnych wyciągów ratowniczych - do ewakuacji pracowników lub prowadzenia innych prac ratowniczych w szybach lub otworach wiertniczych wielkośrednicowych oraz prowadzenia prac awaryjno-rewizyjnych i kontrolnych, zarówno w szybach, jak i w otworach wielkośrednicowych.
Wyposażenie jednostek ratownictwa, szczególnie w nowoczesny i specjalistyczny sprzęt ratowniczy, znacznie przewyższa wyposażenie służb kopalnianych z uwagi na fakt, że w kopalni sprzęt ten byłby rzadko wykorzystywany, a jego zakup przez poszczególne kopalnie nie byłby uzasadniony ekonomicznie. Ponadto do obsługi tego sprzętu należy utrzymywać osoby posiadające specjalistyczne przeszkolenie.
Analizy prowadzonych w ostatnich kilkunastu latach akcji ratowniczych wskazują, że poszczególne kopalnie nie są w stanie tylko własnymi siłami prowadzić akcji ratowniczych.
W przypadku nie przyjęcia tej poprawki może zaistnieć zagrożenie, iż przedsiębiorcy będą posiadali tylko drużyny ratownicze w kopalniach, czyli służbę ratowniczą na poziomie podstawowym. W razie zaistnienia akcji ratowniczej np. ze względów ekonomicznych będą mogli uchylać się od konieczności wykorzystywania służb jednostek ratownictwa górniczego w prowadzonej akcji ratowniczej, bądź opóźniać wezwanie tych podmiotów do akcji do czasu, gdy rozmiary zdarzenia wymkną się spod kontroli albo ich skutki będą zwielokrotnione. Wiadomym jest bowiem fakt, że przedsiębiorcy chcą czasami uniknąć ogłoszenia akcji ratowniczej, z uwagi na konsekwencje z ogłoszenia akcji wynikające. Znane są przypadki prowadzonych tzw. „cichych akcji\", czyli prac wykonywanych w warunkach zwiększonego zagrożenia bezpieczeństwa pracowników. W większości przypadków kończyło się to tragicznie. Przekonanie niektórych osób kierownictw kopalń, że „sami sobie poradzimy z opanowaniem zagrożenia\" jest mylne i niebezpieczne, gdyż jak dowodzi praktyka wielu lat, żadna kopalnia nie jest w stanie samodzielnie prowadzić akcję ratowniczą. Musi do pomocy wezwać inne służby ratownicze, dysponujące lepszym wyposażeniem i mogące mobilizować dodatkowe siły zastępów ratowniczych dla skutecznego prowadzenia akcji.
4 poprawka
Art. 120. ust. 8. Podmiot zawodowo trudniący się ratownictwem górniczym jest obowiązany spełniać wymagania przewidziane dla tych podmiotów.
uzasadnienie:
Podmioty zawodowo trudniące się ratownictwem górniczym, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki w sprawie ratownictwa górniczego, zwane są jednostkami ratownictwa górniczego.
W przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie ratownictwa górniczego ustalono, że jednostki ratownictwa górniczego powinny spełniać wymagania przewidziane dla tych jednostek. Należy mieć na uwadze, że ta norma prawna ma znaczny wpływ na stan zabezpieczenia zakładów górniczych oraz poziom i jakość prowadzonych działań w czasie akcji ratowniczych.
W uzasadnieniu do projektu ustawy stwierdza się, że prezentowany projekt nie wprowadza zasadniczych zmian dotychczasowego modelu regulacji prawnej, a tylko przenosi w części dotyczącej górnictwa szereg istotnych rozwiązań ujętych obecnie w aktach wykonawczych do treści ustawy pgig. Skoro szereg regulacji dot. służby ratownictwa w kopalniach zostało zamieszczonych w ustawie, to właściwym byłoby również zamieszczenie normy dotyczącej jednostek ratownictwa. Zablokuje to również możliwość powstawania jednostek nie spełniających w pełni wymogów, a których organizatorzy będą twierdzili, że skoro nie ma takiej ustawowej normy to można próbować utworzyć tzw. garażową jednostkę, która może zachęcić przedsiębiorców do korzystania z usług korzystniejszą ceną. A to będzie się również przekładało na poziom organizacji i wyposażenia.
Uwzględnienie tej poprawki spowoduje, że zostaną wyeliminowane te podmioty - jednostki ratownictwa, które nie spełniają wymogów przewidzianych dla tych jednostek, a mogłyby próbować konkurować z funkcjonującymi jednostkami nie jakością usług lecz niską cena.
W górnictwie w ostatnich latach było kilka tragicznych zdarzeń w czasie prowadzenia robót w kopalni przez firmy prywatne. W dochodzeniach powypadkowych okazywało się, że firma nie posiadała właściwego potencjału technicznego oraz odpowiednio wyszkolonej załogi, a prace prowadziła tylko dlatego, że jej oferta cenowa za tą usługę była najtańsza. Ostatnim takim przykładem była tragedia na KWK „Halemba”.
