fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Przy ul. 1 Maja w Rybniku-Chwalowicach zachowały się do dzisiaj dwupiętrowe familoki.
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Kiedyś samodzielna wioska, teraz dzielnica Rybnika. Chwałowice i tamtejsze osiedle familoków to kwintesencja górniczego Śląska. Od XVI stulecia osada ta wchodziła w skład tzw. państwa rybnickiego. W 1788 roku została zakupiona przez króla pruskiego. A już w połowie XIX w. odkryto w tym rejonie bogate złoża węgla. I tak zaczęła się tam górnicza historia. Zapraszamy do obejrzenia tego niezwyklego miejsca na zdjęciach red. Katarzyny Zaremby-Majcher.
Jak podają źródła historyczne pola górnicze były własnością Guido Henckel von Donnersmarcka, jednego z najzamożniejszych magnatów przemysłowych Niemiec. W l. 1903-1906 Donnersmarckowie uruchomili w Chwałowicach kopalnię – Donnersmarckgrube. Zaczęło też rosnąć robotnicze osiedle. Zbudowano też bocznicę kolejową i nową szkołę. Wyrazem tych zmian była nieco późniejsza „modernizacja” herbu Chwałowic: postać wieśniaka z fajką i cepem zastąpił szyb kopalniany.
W 1905 r. postawiono trzy domy noclegowe - tzw. szlafhauzy. Później budynki dla górników przybywających do Chwałowic z rodzinami. Ostatecznie do 1916 r. oddano do użytku bardzo nowoczesnych jak na tamte czasy 58 domów ośmiorodzinnych, 6 domów czterorodzinnych i 4 wille dla urzędników kopalnianych. W sumie dla ponad 500 górniczych rodzin.
Spacer ul. 1 Maja, gdyby nie rzędy zaparkowanych tam samochodów, to jak poróż w czasie. Zachowały się do dzisiaj dwupiętrowe familoki. Wybudowano je ponad 100 lat temu z cegły, na planie prostokąta i przykryte dachem dwuspadowym. Są tam nadal także tradycyjne budynki gospodarcze.
Po wschodniej stronie ulicy znajdowały się trzy rzędy familoków. Jeden z nich rozebrano około 50 lat temu. Dziś możemy zobaczyć 43 budynki. We wszystkich nadal mieszkają rodziny, tyle że dzisiaj niekoniecznie już związane z górnictwem.
