Energetyka: ČEZ chciałby eksploatować bloki Dukovany przez co najmniej 60 lat

Atom, który ma być podstawą polskiego miksu energetycznego, nasi południowi sąsiedzi wykorzystują do produkcji prądu w elektrowniach – Dukowany od 35 lat (na zdjęciu) i Temelin od 22 lat

W tym roku czeski koncern energetyczny ČEZ zainwestuje w elektrownię jądrową Dukovany 4,2 mld koron (705 mln zł - przyp. red.), podczas gdy w ubiegłym roku kwota ta wyniosła 3,32 mld koron -  podała Czeska Agencja Prasowa (CTK).

W czwartym bloku, który został już wyłączony zgodnie z planem, firmy energetyczne zwiększą moc z 500 do 512 MW. W zeszłym roku zrobili to samo z pozostałymi trzema blokami. Jak powiedział dziennikarzom dyrektor elektrowni Roman Havlín, w związku z szeroko zakrojonymi inwestycjami, tegoroczna produkcja energii elektrycznej w elektrowni Dukovan powinna utrzymać się na poziomie porównywalnym do ubiegłego roku.

Zwiększenie mocy wyjściowej bloków ma zapewnić dodatkowe 300 tys. MWh energii elektrycznej, ale dzięki modernizacji urządzeń produkcja elektrowni Dukovany w kolejnych latach pozostanie na podobnym poziomie.

- Realizujemy duże projekty inwestycyjne, w tym roku będzie ich około 160 – powiedział dyrektor Roman Havlín.

Ma to wpływ na długość przestojów jednostek, które obecnie planowane są na okres dłuższy niż 70 dni.

ČEZ chciałby eksploatować bloki Dukovany przez co najmniej 60 lat. Tegoroczne inwestycje obejmą m.in. wymianę części rurociągów lub kabli, których żywotność dobiega końca, a także kontynuację przebudowy rozdzielni blokowych. Przygotowuje również nowe centrum szkoleniowe do pracy na wysokościach, głębokościach i w przestrzeniach zamkniętych.

Elektrownia jądrowa Dukovany dostarczyła w zeszłym roku do sieci przesyłowej 14,7 TWh energii elektrycznej, co stanowi szóstą co do wielkości roczną produkcję w jej historii. Elektrownia Temelín wyprodukowała 15 TWh energii elektrycznej.

W tym roku pierwsze nowe paliwo do obu czeskich elektrowni Dukovany i Temelín dostarczy amerykańska firma Westinghouse. W Dukovanach po raz pierwszy ma zostać wprowadzona do jednego z reaktorów w przyszłym roku. Po 15 latach Westinghouse powraca do Temelína i po raz pierwszy będzie dostarczał produkty do Dukovan. Dotychczas paliwem zajmował się rosyjski TVEL, jednak ze względów bezpieczeństwa CEZ zdecydował się na zmianę dostawcy.

- Bezpieczeństwo energetyczne Republiki Czeskiej jest jednym z naszych priorytetów. Dlatego trwają również negocjacje z Framatome, jako kolejnym potencjalnym dostawcą dla Dukovany. Chcemy sami uczestniczyć w rozwoju nowego paliwa – powiedział cytowany przez CTK Bohdan Zronek, członek zarządu ČEZ i dyrektor działu energetyki jądrowej .

Na dzień 1 stycznia br. w Dukovanach zatrudnionych było 1680 pracowników spółki ČEZ, z czego 970 było stałych. W zeszłym roku do elektrowni dołączyło 247 pracowników, najwięcej w ciągu ostatnich pięciu lat. Na skutek zmiany pokoleniowej i wzrostu liczby pracowników, średni wiek pracowników elektrowni obniżył się do 43 lat. W tym roku mija 40 lat od uruchomienia pierwszego bloku energetycznego w Dukovanach, który oddano do eksploatacji testowej 3 maja 1985 roku. Od lipca 1987 roku eksploatowane są wszystkie cztery bloki w Dukovanach.

W zeszłym roku czeski rząd podjął decyzję o budowie dwóch nowych reaktorów w Dukovanach. Ma je wybudować koreańska firma KHNP, z którą ČEZ prowadzi obecnie negocjacje w sprawie ostatecznej umowy. Długotrwały spór między KHNP a amerykańską firmą Westinghouse, która również ubiegała się o budowę bloków jądrowych w Czechach, został rozstrzygnięty. Obie strony poinformowały o tym w zeszłym tygodniu. Budowa pierwszego nowego reaktora powinna zostać ukończona w 2036 r.

Poza tym, ČEZ zainwestuje w tym roku 3,1 mld koron w modernizację elektrowni jądrowej Temelín. Pierwsza jednostka zostanie wyłączona z eksploatacji na dwa miesiące latem, po czym zostanie przełączona na nowy system sterowania. Temelín zatrudni w tym roku prawie 100 dodatkowych pracowników technicznych. Od przyszłego roku jednostka przejdzie na paliwo amerykańskiej firmy Westinghouse i francuskiej firmy Framatome, wcześniej korzystając z paliwa rosyjskiego. Przedstawiciele ČEZ i elektrowni poinformowali o tym fakcie dziennikarzy.

Celem nie tylko tegorocznych 188 projektów inwestycyjnych jest zapewnienie funkcjonowania przez co najmniej następne 60 lat. Średnia roczna produkcja czeskich elektrowni jądrowych ma wynieść 32 terawatogodziny (TWh), czyli o dwa TWh więcej niż dotychczas.

- Roczna produkcja będzie się różnić w zależności od roku. Będzie to zależało głównie od liczby wyłączeń. W przypadku Temelína będziemy naprzemiennie powtarzać rok z jednym i dwoma zamknięciami. To również znajdzie odzwierciedlenie w całkowitej rocznej produkcji – powiedział Bohdan Zronek, członek zarządu ČEZ i dyrektor działu energetyki jądrowej.

Westinghouse wznowi dostawy paliwa do Temelína po 15 latach. Drugim dostawcą będzie Framatome.

- Zakładamy, że w pierwszej jednostce będziemy używać głównie paliwa firmy Westinghouse, a w drugiej Framatome. Ponieważ mamy zapas paliwa rosyjskiej firmy TVEL, wykorzystamy je w tym roku, ale już zakończyliśmy współpracę z tą firmą. „Dostawy paliwa od Westinghouse rozpoczniemy w 2026 r. – powiedział Jan Kruml, dyrektor elektrowni Temelín.

Pierwszy blok elektrowni zostanie wyłączony z eksploatacji w okresie od czerwca do lipca, a spółki energetyczne zrealizują 71 projektów inwestycyjnych. Następnie pierwsza jednostka przejdzie na nowy system sterowania, nad którym pracowali od 2022 r.

- Podczas postoju przetestujemy system w środowisku produkcyjnym na żywo. Pierwsza jednostka powinna teraz uruchomić się ponownie po wyłączeniu, korzystając z nowego systemu. Przejście nie będzie miało wpływu na bezpieczeństwo elektrowni. Systemy bezpieczeństwa działają na innej platformie, której modernizacja nie objęła – dodał dla CTK Kruml.

W związku z przejściem na nowy system sterowania firmy energetyczne zainstalowały w zeszłym roku dziesiątki serwerów i położyły 80 km kabli. W kolejnych miesiącach będą kontynuowane przygotowania i instalowane niezbędne oprogramowanie i aplikacje. Stopniowo testują działanie nowego systemu.

Temelín zatrudni w tym roku prawie 100 nowych pracowników, w tym 10-12 operatorów. - Zatrudnieni zostaną inżynierowie mechanicy, elektrycy, chemicy, fizycy lub inżynierowie materiałowi. W zeszłym roku rekrutacja była rekordowa, zatrudniliśmy 165 osób, z czego dziesięciu to operatorzy” – dodał Kruml.

Obecnie w elektrowni pracuje 1495 osób, z czego 193 to kobiety. Elektrownia jądrowa Temelín działa od 2000 r. W tym czasie zainwestowano 34 mld koron w modernizację i rozwój. W ubiegłym roku wyprodukowano 14,3 TWh energii elektrycznej.