Celem Funduszu będzie skoordynowanie transformacji terenów pogórniczych, przemysłowych i poprzemysłowych z transformacją samego regionu

PEP 2040 zakłada, że redukcja wykorzystania węgla w gospodarce będzie następować w sposób zapewniający sprawiedliwą transformację

Projekt ustawy powołującej Fundusz Transformacji Śląska pojawił się na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Przygotowany przez resort rozwoju i technologii fundusz ma realizować zapisy umowy społecznej z 2021 r. ws. transformacji sektora górnictwa i wybranych procesów w regionie.

Jak napisano w uzasadnieniu projektu, jego kontekstem jest trwający proces wygaszania działalności wydobywczej węgla kamiennego oraz konieczność wykorzystania istniejącego potencjału i zasobów dla zrównoważenia rozwoju woj. śląskiego.

Uzasadnienie przypomina też, że powołanie specjalnego Funduszu Transformacji Śląska ustalono w umowie społecznej z 28 maja 2021 r. dotyczącej transformacji sektora górnictwa i wybranych procesów transformacji woj. śląskiego. Założono wówczas, że celem Funduszu będzie skoordynowanie transformacji terenów pogórniczych, przemysłowych i poprzemysłowych z transformacją samego regionu.

Celem projektu ustawy o Funduszu Transformacji Śląska jest określenie misji publicznej podmiotu, który będzie tworzył mechanizmy i współuczestniczył w procesach transformacji w woj. śląskim, przede wszystkim przez tworzenie i realizację instrumentów wsparcia kierowanych do szerokiego kręgu beneficjentów - napisano w uzasadnieniu.

Fundusz, zgodnie z postanowieniami umowy społecznej, ma działać w formie spółki akcyjnej z siedzibą w Katowicach, realizującej misję publiczną. Projekt przewiduje dwa podstawowe zadania o charakterze publicznym: wspieranie procesu transformacji woj. śląskiego oraz wspieranie podmiotów (m.in. osób fizycznych i prawnych) w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom wygaszania działalności gospodarczej, w tym działalności wydobywczej węgla kamiennego.

Uzasadnienie precyzuje, że przez transformację woj. śląskiego rozumie się działania zmierzające do zmiany struktury gospodarki regionu, w tym zagospodarowanie sektorów nieposiadających potencjału wzrostowego, oraz działania zmierzające do podnoszenia konkurencyjności gospodarki, z wykorzystaniem istniejącego potencjału i zasobów.

Fundusz będzie mógł realizować zadania publiczne powierzone mu na podstawie umów lub porozumień zawieranych z organami administracji rządowej, innymi jednostkami, które wykonują zadania publiczne lub samorządami. Ponadto, Rada Ministrów może powierzyć mu realizację rządowego programu udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego.

Szeroko określony katalog i forma działania Funduszu ma na celu zapewnienie elastycznego, proporcjonalnego i adekwatnego w stosunku do potrzeb projektowania zindywidualizowanych instrumentów realizacji zadań Funduszu - wskazano w uzasadnieniu.

Dokumentem określającym cele funduszu i instrumenty ich realizacji ma być Strategia Funduszu Transformacji Śląska, zawierająca m.in. wnioski z analizy i diagnozy sytuacji rynkowej, szczegółowy zakres i sposób realizacji zadań funduszu w perspektywie co najmniej pięciu lat oraz źródła finansowania zadań funduszu. Co roku ma być przeprowadzana ewaluacja strategii.

Projekt zakłada, że głównymi rozwiązaniami finansowania przedsiębiorców przez fundusz będą tzw. formy kapitałowe (formy dokonywania inwestycji przedsiębiorców przez obejmowanie emitowanych przez nich udziałów lub akcji, warrantów subskrypcyjnych lub uczestniczenie jako wspólnik w przedsiębiorstwach działających w formie spółek osobowych), a także inne formy: nabywanie obligacji, udzielanie pożyczek, gwarancji oraz poręczeń. Fundusz będzie ponadto uprawniony do udzielania przedsiębiorcom i osobom fizycznym wsparcia, w tym w formach bezzwrotnych.