fot: UM Bytom
Szyb Krystyna, który ma 95 lat, to jedna z najbardziej ikonicznych postindustrialnych budowli w naszym regionie
fot: UM Bytom
Zabytkowy Szyb Krystyna został zabezpieczony - ogrodzony, oznakowany i objęty monitoringiem. Inwestor otrzymał pozwolenie na budowę, prowadzenie robót budowlanych i prac konserwatorskich - poinformował w piątek Urząd Miejski w Bytomiu. Zgodnie z komunikatem właściciel zabytku - firma Multi Polymers - otrzymał do zaopiniowania wstępne projekty techniczne i wykonawcze. Po otrzymaniu ostatecznych wersji zamierza rozpocząć rewitalizację.
Magistrat wskazał, że obecnie trwają odwierty geologicznej, na podstawie których mają zostać wykonane niezbędne ekspertyzy geotechniczne.
Za projekt rewitalizacji Szybu Krystyna odpowiada pracownia Medusa Group z Bytomia. Przedstawiona w 2024 r. koncepcja zakłada m.in. zabezpieczenie ceglanej elewacji i stalowej konstrukcji, wymianę okien oraz remont dachów.
Wewnątrz zabytku ma zostać wybudowany nowy budynek otwarty z dwóch stron, gdzie dawniej wyburzono część przyległych zabudowań, a także od strony Szybu Ewa, żeby wyeksponować częściowo stalową konstrukcję oryginału. W przyszłości ma być możliwa rozbudowa o kolejne segmenty.
Inwestor informował dotychczas o planach utworzenia w Szybie Krystyna przestrzeni dla najemców (np. gastronomii), biurowych i konferencyjnych.
Szacowany koszt rewitalizacji to 22,8 mln złotych, a dofinansowanie z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji Unii Europejskiej - 15,5 mln zł.
Szyb Krystyna to jeden z dwóch - obok Elektrociepłowni Szombierki - symboli Bytomia. Basztowa wieża o wysokości 57 metrów, przypominająca górniczy młot, góruje nad miastem. Powstała w 1929 r., kiedy w tym miejscu funkcjonowała największa na kontynencie europejskim kopalnia węgla kamiennego - Hohenzollerngrube, po drugiej wojnie światowej przemianowana na KWK Szombierki. Likwidacja zakładu rozpoczęła się w latach 90. XX w. Rozebrano większość zabudowań. Ocalał m.in. wpisany w 2004 r. do rejestru zabytków woj. śląskiego Szyb Krystyna.
W 2008 r. właścicielem terenu, na którym znajduje się szyb, została spółka Armada Development. Konkurs na zagospodarowanie zabytku i jego okolicy rok później wygrała Medusa Group. Zwycięski projekt zakładał m.in. stworzenie tarasu widokowego na samej górze, a także basenu kilka pięter niżej, do tego SPA, siłowni i szklanej konstrukcji, w której znalazłyby się schody oraz windy. Z kolei obok przewidziano centrum usługowo-handlowe. Plany inwestora pokrzyżował jednak kryzys. Ostatecznie powstało tylko pole golfowe, choć nie pełnowymiarowe, a także niewielka część osiedla.
W 2022 r. na Szyb Krystyna uwagę postanowili zwrócić bytomscy architekci - Rafał Dziedzic, Przemo Łukasik, Michał Sokołowski i Jan Wichrowski. Pewnego wieczora wnętrze obiektu rozświetliło się na czerwono, zaczął wydobywać się z niego dym, a w dużej części miasta można było usłyszeć dźwięk przypominający bicie serca - serce Szybu Krystyna znów zaczęło bić. Jednocześnie zaprezentowano wizję, w której wyeksponowana została stalowa konstrukcja szybu, odarta z charakterystycznej dla Górnego Śląska czerwonej cegły, z ogrodem wertykalnym.
