Bytom: 65 lat temu powstało Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń Rud

fot: Tomasz Rzeczycki

Kopalnia Soli w Kłodawie (na zdj.) powstała dzięki pracy górników z PBKR Bytom

fot: Tomasz Rzeczycki

Bez rozgłosu minęła w tym roku rocznica powstania firmy górniczej, która na swym koncie miała budowę kopalń od Mazowsza po Góry Izerskie i zachodnią Małopolskę. Mowa o Przedsiębiorstwie Budowy Kopalń Rud w Bytomiu.

Pierwszym dyrektorem tego przedsiębiorstwa został inż. Franciszek Woźnica. Siedziba firmy przez lata mieściła się w Bytomiu przy ul. Żeromskiego 44.

Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń Rud w Bytomiu zaczynało skromnie. Pierwsze roboty górnicze przeprowadziło w 1953 r. w Górach Izerskich w okolicy Gierczyna, gdzie zlokalizowano złoża cyny, a także w Rudawach Janowickich w Miedziance. W tej drugiej wiosce zastanawiano się nad wykorzystaniem dotychczasowej kopalni uranu do wydobywania z niej rudy miedzi. Początki były naprawdę prymitywne. Podczas prac w rejonie Gierczyna pompy odwadniające zasilane były agregatem prądotwórczym. Nawiasem mówiąc nic z tamtych planów nie wyszło. W Gierczynie kopalnia cyny nigdy nie powstała, a w Miedziance krótko odzyskiwano miedź z hałd pouranowych.

Większe efekty bytomskie przedsiębiorstwo osiągnęło w kolejnych latach, chodź i tu stosowano jeszcze archaiczne metody jak za króla Ćwieczka. Przykładowo w kopalni arsenu Czarnów koło Pisarzowic w Rudawach Janowickich odstawę urobku prowadzono za pomocą konnych zaprzęgów.

Ale z biegiem lat było już łatwiej. Odwodniono Kopalnię Matylda koło Chrzanowa, prowadzono też roboty w istniejących już kopalniach rud cynku i ołowiu w niecce bytomskiej. Bytomianie rozpoczęli też w 1954 r. budowę Kopalni Trzebionka w Olkuszu, której złoża znajdowały się nad pokładami węgla kamiennego. W 1958 r. w bardzo niesprzyjających warunkach geologicznych, przy ogromnym napływie wód krasowych, podjęli budowę Kopalni Olkusz.

Na przestrzeni kolejnych lat PBKR Bytom zajęło się budową m. in. kopalni żelaza w Łęczycy, robotami górniczymi w okolicy Starachowic i Annopola, czy też udostępnieniem złoża soli kamiennej w Kopalni Kłodawa.

Chociaż nazwa przedsiębiorstwa ograniczała je do prac w górnictwie rudnym, w jego historii zdarzały się też epizody prac na rzecz przemysłu węglowego. Bytomskie PBKR brało udział w rozbudowie Kopalni Węgla Kamiennego Sobieski w Jaworznie, czy też w głębieniu szybów dla KWK Mysłowice, Siersza czy Bolesław Śmiały.

Trzydzieści lat po utworzeniu, Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń Rud w Bytomiu dostąpiło wyróżnienia. Zostało wtedy uznane rozporządzeniem Rady Ministrów z 5 lutego 1983 r. za jedno z przedsiębiorstw o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Był to jednak zaszczyt pozorny - obok niego taką rangę zyskały tym samym aktem jeszcze 284 inne przedsiębiorstwa z branży hutniczej i przemysłu maszynowego, 200 przedsiębiorstw przemysłu chemicznego i lekkiego, nie mówiąc już o kopalniach, przedsiębiorstwach budowlanych itd.

Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń Rud nie było jedyną firmą górniczą z Bytomia. Oprócz niego w mieście funkcjonowało Przedsiębiorstwo Budowy Szybów oraz najbardziej znane Przedsiębiorstwo Robót Górniczych, którego górnicy zasłynęli w kraju ratowaniem zabytkowych miast, m. in. Jarosławia, Sandomierza i Opatowa.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Katastrofa w Halembie: „To była jedna z najbardziej dotkliwych tragedii górniczych”

Dzisiaj mija 20 lat od katastrofy w kopalni Halemba. W uroczystościach upamiętniających śmierć 23 górników wzięli udział m.in. Marek Skuza, wiceprezes ds. produkcji Polskiej Grupy Górniczej oraz Michał Pierończyk, prezydent Rudy Śląskiej.

Wolałbym budować kopalnie, niż je zamykać, ale potrzebny jest w tym wszystkim rozsądek

Nie chcemy widzieć, że kopalnie się starzeją, wyczerpują swoje zasoby i w wielu z nich coraz trudniej znaleźć w miarę dogodne i bezpieczne złoża - pisze w swoim felietonie Jacek Korski.

Ratownik z Halemby: Szli po żywych

Ta katastrofa była jedną z najtragiczniejszych w historii polskiego górnictwa węglowego. Wspomina ją Jan Gaura, emerytowany ratownik górniczy, który brał udział w dziesiątkach akcji ratowniczych, także tej w 2006 r. w Halembie.

1701949926 parada

To już tradycja. Górnicy po raz kolejny przejdą ulicami miasta

W niedzielę po Barbórce, 6 grudnia, ulicami Tarnowskich Gór ponownie przejdzie uroczysta Parada Górnicza.