fot: Witold Gałązka/ARC
fot: Witold Gałązka/ARC
Główny Instytut Górnictwa otrzymał dwa Złote Medale podczas Targów Wynalazczości, Badań Naukowych i Nowych Technologii Brussels Innova 2016, które odbywały się od 17 do 19 listopada br. w Brukseli. Nagrodzone wynalazki to: „Sonda do pomiaru dużych prędkości drgań wstrząsów w podziemnych wyrobiskach górniczych” oraz „Sonda do skanowania pustek w górotworze”.
Sonda do pomiaru dużych prędkości drgań wstrząsów w podziemnych wyrobiskach górniczych to wynalazek opracowany przez zespół naukowców GIG w składzie: Hubert Logiewa, Grzegorz Mutke, Adam Lurka, Józef Dubiński i Marian Turek. Sonda pomiarowa DLM-PPV3D jest w stanie wykrywać i rejestrować drgania o dużej prędkości (tzw. drgań PPV, do 1 metra na sekundę), które wiążą się z realnym zagrożeniem uszkodzenia lub zniszczenia podziemnych tuneli i wyrobisk eksploatacyjnych.
- Nasza sonda mierzy amplitudy drgań wszystkich wstrząsów zachodzących w górotworze otaczającym region eksploatacji. Jest to bardzo ważne dla bezpieczeństwa, ponieważ duże amplitudy prędkości drgań stanowią zagrożenie dla stateczności wyrobisk górniczych – mówi prof. Mutke.
Sonda po zamontowaniu i połączeniu liniami kablowymi nie wymaga późniejszej obsługi i może pracować w sposób ciągły w trudnych warunkach klimatycznych. Dzięki temu stanowi wygodne urządzenie do prowadzenia obserwacji sejsmologicznych w kopalnianych stacjach geofizyki. Jest to jedyna sonda do rejestrowania wysokich wartości amplitud prędkości drgań, charakteryzująca się iskrobezpieczeństwem z możliwością stosowania w wyrobiskach podziemnych z zagrożeniem wybuchem metanu lub pyłu węglowego. Jej wykorzystanie pozwala na lepszą lokalizację zjawisk sejsmicznych w podziemnych zakładach górniczych oraz na zastosowanie nowych metod oceny zagrożenia tąpaniami i zagrożenia stateczności wyrobisk górniczych.
Zespół autorski w składzie: Adam Szade, Tadeusz Smoła, Adam Ramowski, Marcin Fisior, Henryk Passia zbudował sondę do skanowania pustek w górotworze, która jest wykorzystywana w projektach badawczych GIG związanych z podziemnym zgazowaniem węgla. Umożliwia ona geometryzację 3D kawerny powstałej w wyniku procesu podziemnego zgazowania węgla, ale metoda ta może być przeniesiona do badań naturalnych i poeksploatacyjnych pustek w górotworze, nie tylko węgla kamiennego. Takie rozwiązanie daje możliwość prowadzenia prac, których wyniki mają istotny wpływ na efektywność, również ekonomiczną, nowych metod podziemnej eksploatacji górniczej oraz na bezpieczeństwo w górnictwie.
