fot: Tomasz Rzeczycki
Obudowa stalowa prostokątna zastosowana została m.in. na wylocie sztolni
fot: Tomasz Rzeczycki
Dziesięć lat temu, 5 maja 2012 r., udostępniona została zwiedzającym podziemna trasa turystyczna w sztolniach pod Górą Parkową w Kamiennej Górze przy ul. Lubawskiej. Obejmuje ona wyrobiska górnicze, wykonane pod koniec drugiej wojny światowej. Z zachowanego planu wyrobisk wynika, że Niemcy budowali schron przeciwlotniczy.
W okolicy Kamiennej Góry (woj. dolnośląskie) zachowało się więcej sztolni z okresu wojny. Pół wieku temu odbyła się ich pierwsza poważna penetracja. Pod koniec czerwca 1972 r. nastąpiło porozumienia w tej sprawie pomiędzy Główną Komisją Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce a Ministerstwem Górnictwa i Energetyki, co zaowocowało zbadaniem wyrobisk. Jednak dopiero w XXI wieku postanowiono udostępnić je zwiedzającym.
Na początku 2007 r. władze samorządowe Kamiennej Góry nawiązały w tej sprawie kontakt z naukowcami z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Pracownicy z AGH dokonali pomiarów i inwentaryzacji sztolni i korytarzy. W 2008 r. przeprowadzona została analiza stateczności wyrobisk oraz badania geologiczne i hydrogeologiczne. Na tej podstawie opracowano projekt trasy podziemnej i jej kosztorys.
W październiku 2010 r. rozstrzygnięty został przetarg na wykonanie prac. Zwycięzca, Zakład Robót Górniczych i Wysokościowych AMC spod Krakowa, przystąpił 10 stycznia 2011 r. do prac w sztolniach. W podziemiach na kilku odcinkach założono obudowę stalową, m. in. na niektórych skrzyżowaniach. W największej hali i w częściach sztolni wykonano obudowę torkretową. Wybrane partie podziemi wzmocniono kotwami i metalową siatką. W zalanej sztolni północnej nr 1 wymurowano tamę, zabezpieczającą trasę podziemną przed dopływem wody. W paru miejscach zamontowano kraty.
Tak zabezpieczone podziemia wykorzystano też 22 listopada 2011 r. do przeprowadzenia ćwiczeń antyterrorystycznych policji i straży granicznej. Symulowano wtedy pościg za uzbrojonym mężczyzną, który ukrywał się w korytarzach trasy podziemnej oraz na wyszukaniu materiałów wybuchowych.
Dwa miesiące później, 19 stycznia 2012 r. burmistrz miasta Kamienna Góra Krzysztof Śwątek oraz Jarosław Bona reprezentującym „Fort Gerharda” ze Świnoujścia podpisali opiewającą na 15 lat umowę na administrowanie podziemi przez tą ostatnią firmę.
Trasa podziemna w Kamiennej Górze udostępniona została 5 maja 2012 r. w samo południe. Początkowo bilet normalny kosztował 12 zł, a ulgowy 10 zł. Od tamtego czasu bilety podrożały o 100 procent. Po dziesięciu latach za wstęp trzeba zapłacić 25 zł, a za ulgowy bilet, m.in. dla posiadaczy Karty dużej rodziny - 20 zł. Jedynie mieszkańcy Kamiennej Góry płacą taniej, bo 1 zł.
Dla celów komercyjnych podziemia pod Górą Parkową przyjęły nazwę Arado, tudzież Projekt Arado, nawiązując w ten sposób do niemieckiej firmy, mającej podczas wojny swą siedzibę w Kamiennej Górze. Nie wzięto przy tym pod uwagę, że od 1998 r. istniała już w Polsce, w Jastrzębiu Zdroju firma pod taką samą nazwą, zajmująca się dystrybucją hydroizolacji na dachy, fundamenty, tarasy czy oczka wodne...
