Biała księga nie tylko o węglu

Dialog techniczny w zakresie oferty i jakości między odbiorcami i wytwórcą paliw węglowych wypełnił pierwszą konferencję Katowickiego Holdingu Węglowego, poświęconą dostosowaniu produkcji spółki do potrzeb klientów na rynku.

Ministerstwo Środowiska opublikowało "Białą księgę ochrony złóż kopalin". Prace nad nią rozpoczęły się pod koniec ub.r. Ma charakter raportu i zawiera analizę problemu ochrony złóż kopalin strategicznych, zarówno energetycznych, jak i nieenergetycznych. Aktualnie podlega konsultacjom społecznym.

"Biała księga" postuluje utrzymanie dostępności złóż, które tworzą cenną bazę surowcową. Chodzi o zabezpieczenie najważniejszych z punktu widzenia interesu państwa złóż przed takim zagospodarowaniem terenu, które uniemożliwiałoby lub znacznie utrudniało ich późniejszą eksploatację. Warto zatem zwrócić uwagę na fakt, że w Polsce nie ma całościowej polityki surowcowej, chociaż funkcjonuje wiele jej elementów. Np. w myśl przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska z 2001 r. złoża kopalin podlegają ochronie, której wyrazem jest m. in. zabezpieczenie warunków do ich eksploatacji obecnie lub w przyszłości.

Ta ustawa jednak nie wystarczy, zaś "Biała księga" jest pierwszą próbą kompleksowego uporządkowania problemu. Jej autorzy przywołują m.in. Strategię Bezpieczeństwa Narodowego RP z 2014 r. Zapisano w niej, że "konieczne jest rozszerzenie nadzoru i kontroli nad bogactwem zasobów geologicznych państwa". Ponadto w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju z 2011 r. również wskazano na konieczność sporządzenia wykazu złóż energetycznych o znaczeniu strategicznym dla państwa z określeniem przestrzennego zasięgu zalegania, a następnie szczegółowego określenia stopnia i form ochrony zidentyfikowanych obszarów.

"Biała księga ochrony złóż kopalin" wymienia m.in. złoża zaliczone do kategorii najwyższej ochrony. Są wśród nich 43 złoża węgla kamiennego,15 złóż węgla brunatnego, 11 złóż gazu ziemnego, 4 złoża ropy naftowej, 19 złóż rud metali oraz 3 złoża soli potasowo-magnezowych.

Co się tyczy węgla kamiennego, to 94 udokumentowane i niezagospodarowane jego złoża zlokalizowane są w obrębie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, Lubelskiego Zagłębia Węglowego i Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego.

"Biała księga" wskazuje, że z geologicznego punktu widzenia, w Polsce mamy do czynienia z trzema dużymi złożami węgla kamiennego, które w całości kwalifikują się do najwyższej ochrony, ze względu na kluczowe znaczenie górnictwa węglowego dla polskiej gospodarki. "Mając za zadanie zróżnicowanie aktualnie wyodrębnionych obiektów złożowych, przy ocenie walorów surowcowych danego złoża kierowano się w pierwszej kolejności stanem jego bazy zasobowej i obecnością istotnych wysokiej jakości węgli koksowych w ogólnej ilości udokumentowanych zasobów. Wśród ocenianych złóż znajdują się zarówno złoża jeszcze nie naruszone eksploatacją (rezerwowe), jak i złoża w przeszłości eksploatowane, w których eksploatacji zaniechano, pozostawiając niewykorzystane zasoby kopaliny" - podkreślono z raporcie.