Bezpieczeństwo zaczyna się od ludzi
W górnictwie każdy szczegół ma znaczenie, a margines błędu praktycznie nie istnieje. Dlatego bezpieczeństwo nie jest dodatkiem do pracy – stanowi jej fundament. Współczesne podejście do ochrony pracowników opiera się na połączeniu technologii, infrastruktury, procedur oraz, przede wszystkim, świadomości ludzi. Dopiero razem tworzą one system, który realnie ogranicza ryzyko. Południowy Koncern Węglowy konsekwentnie rozwija ten system, traktując bezpieczeństwo jako stały element zarówno codziennej pracy, jak i decyzji inwestycyjnych.
fot: PKW
fot: PKW
W górnictwie każdy szczegół ma znaczenie, a margines błędu praktycznie nie istnieje. Dlatego bezpieczeństwo nie jest dodatkiem do pracy – stanowi jej fundament. Współczesne podejście do ochrony pracowników opiera się na połączeniu technologii, infrastruktury, procedur oraz, przede wszystkim, świadomości ludzi. Dopiero razem tworzą one system, który realnie ogranicza ryzyko. Południowy Koncern Węglowy konsekwentnie rozwija ten system, traktując bezpieczeństwo jako stały element zarówno codziennej pracy, jak i decyzji inwestycyjnych.
Gdy liczą się sekundy
Pod ziemią zdarzają się sytuacje, w których o bezpieczeństwie decydują sekundy. Dlatego z myślą o takich zdarzeniach w Zakładzie Górniczym Brzeszcze wprowadzono aparaty ucieczkowe typu MANTA. Urządzenia trafiły do załóg pracujących w warunkach zagrożenia wyrzutami gazów i skał. Aparat zapewnia ochronę dróg oddechowych w sytuacji awaryjnej i pozwala na bezpieczne opuszczenie strefy zagrożenia. Jego czas działania wynosi około 5 minut – wystarczająco długo, aby pozwolić górnikom wycofać się z niebezpiecznego miejsca i przejść na docelowy sprzęt ochrony.
Zaletą urządzenia jest gotowość do natychmiastowego użycia oraz prosta obsługa, co ma kluczowe znaczenie w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji. Inną realizowaną w ostatnim czasie inicjatywą ukierunkowaną na poprawę bezpieczeństwa w sytuacjach, w których liczy się czas reakcji w zakładach górniczych, był zakup defibrylator AED przeznaczonego do wykorzystania w podziemnych wyrobiskach górniczych ZG Janina.

Nowoczesne rozwiązania ograniczające codzienne zagrożenia
Przemieszczanie się załogi po wyrobiskach dołowych jest jedną z najczęstszych okoliczności występowania wypadków. Stąd wszelkie działania związane z poprawą bezpieczeństwa transportu mają niezwykle istotne znaczenie. Na ZG Janina wykonano bezpieczne ciągi komunikacyjne z segmentów chodnikowych, które ułatwiają i stabilizują przemieszczanie się załogi. Wprowadzono również transport pracowników pojazdami SWTm i SWTs, co ograniczyło ryzyko zdarzeń wypadkowych i poprawiło komfort pracy.
Na bieżąco realizowane są także inicjatywy obejmujące wprowadzanie nowych jednostek transportowych, modernizację lokomotyw oraz unowocześnianie kabin operatorów.
Jedną z najważniejszych inwestycji zrealizowanych w ostatnim czasie w Zakładzie Górniczym Janina było uruchomienie w pełni zautomatyzowanego kompleksu ścianowego wyposażonego w system sterowania elektrohydraulicznego. Jest to pierwsze tego typu rozwiązanie zastosowane w Europie, stanowiące ważny krok w kierunku automatyzacji procesu wydobycia oraz zwiększania efektywności eksploatacyjnej.
Nowoczesny system umożliwia zdalną kontrolę i zmianę wybranych parametrów pracy urządzeń przez uprawnionych pracowników za pośrednictwem systemu wizualizacji i nadzoru nad pracą kompleksu. Wdrożenie tego rozwiązania pozwala nie tylko na optymalizację procesów produkcyjnych, ale dzięki ograniczeniu konieczności przebywania pracowników bezpośrednio w ścianie wydobywczej ma również ogromny wpływ na poprawę bezpieczeństwa pracy górników.
Edukacja i świadomość zagrożeń w centrum systemu bezpieczeństwa
Równie istotnym elementem budowania kultury bezpieczeństwa i doskonalenia procesów pracy są prowadzone z wykorzystaniem najnowocześniejszych metod działania szkoleniowe ukierunkowane na rozwój kompetencji pracowników. W tym kontekście pracownicy Zakładu Górniczego Sobieski wzięli udział w szkoleniu dotyczącym obsługi kombajnów ścianowych, wzbogaconym o technologie VR, umożliwiającym odwzorowanie warunków pracy pod ziemią w bezpiecznym środowisku symulacyjnym.
Szkolenia, które obejmowały część teoretyczną i praktyczną, koncentrowały się na zasadach bezpiecznej eksploatacji urządzeń, ich prawidłowej obsłudze oraz analizie najczęściej występujących usterek i metodach ich usuwania. Pracownicy mieli również możliwość pracy z systemem „Smart Mine”, który pozwala monitorować parametry maszyn w czasie rzeczywistym. Podobne działania realizowane są w Zakładzie Górniczym Janina, gdzie szkolenia prowadzone są na specjalnych stanowiskach w sztolni.

Jednak nawet najlepsze technologie nie zastąpią świadomości zagrożeń i codziennych nawyków. Dlatego w Spółce nieustannie rozwijane są pomysły na kampanie edukacyjne, których celem jest przypomnienie zasad bezpieczeństwa w prosty i czytelny dla Pracowników sposób.
Ostatnio w ramach tego typu działań powstała między innymi seria plakatów, przygotowanych z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji, które poruszają tematykę środków ochrony indywidualnej, pracy w hałasie i zapyleniu czy bezpiecznej obsługi maszyn.
Materiały zaprojektowano w nowoczesnej, wyrazistej formie, pokazującej realne sytuacje z pracy. Początkowo akcja informacyjna prowadzona była na ZG Sobieski, jednak po pozytywnym odbiorze przez pracowników, akcję rozszerzono na wszystkie zakłady Spółki. Plakaty można zobaczyć w zakładach pracy, a także w wewnętrznej aplikacji, w której pracownicy załatwiają sprawy służbowe – każde logowanie oznacza kontakt z treściami o bezpieczeństwie. W pierwszych dniach zapoznało się z nimi blisko tysiąc osób.

Bezpieczeństwo to także zdrowie
Dbałość o bezpieczeństwo obejmuje również zdrowie pracowników i ich rodzin. W tym celu w Spółce funkcjonuje Program Opieki Medycznej, z którego mogą korzystać pracownicy objęci grupowym ubezpieczeniem na życie. Spółka finansuje pakiet standardowy lub dopłaca do wariantów rozszerzonych, zgodnie z indywidualnym wyborem pracownika. Program umożliwia również objęcie opieką medyczną członków najbliższej rodziny.
W ramach programu pracownicy oraz ich bliscy uzyskują dostęp do kompleksowej podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej na terenie całej Polski, niezależnie od miejsca zamieszkania lub zatrudnienia. Pakiet obejmuje m.in. konsultacje internistyczne, wizyty u lekarza rodzinnego i pediatry, a także szeroki zakres porad specjalistycznych. Uczestnicy programu mogą ponadto korzystać z badań laboratoryjnych i diagnostycznych, konsultacji lekarskich oraz zabiegów ambulatoryjnych.
Spójny system bezpieczeństwa
Przedstawione działania stanowią jedynie wybrane przykłady inwestycji i inicjatyw realizowanych przez Południowy Koncern Węglowy w obszarze bezpieczeństwa pracy.
W praktyce ich zakres jest znacznie szerszy i obejmuje liczne przedsięwzięcia techniczne, organizacyjne, szkoleniowe oraz prozdrowotne, wdrażane we wszystkich zakładach Spółki. Konsekwentne doskonalenie standardów pracy i ograniczanie ryzyk zawodowych pozostają jednym z kluczowych priorytetów PKW.
Cel tych działań pozostaje niezmienny – planowanie i realizowanie zadań produkcyjnych realizacji zadań produkcyjnych w sposób gwarantujący każdemu pracownikowi bezpieczny powrót do domu po zakończonej pracy.
O Południowym Koncernie Węglowym S.A.
Południowy Koncern Węglowy S.A. to jedna z największych spółek górniczych
w Polsce, prowadząca działalność wydobywczą w oparciu o zakłady górnicze zlokalizowane w Jaworznie, Libiążu i Brzeszczach. Firma specjalizuje się w wydobyciu oraz sprzedaży wysokiej jakości węgla energetycznego dla energetyki zawodowej, ciepłownictwa oraz odbiorców indywidualnych.

Południowy Koncern Węglowy S.A.
ul. Grunwaldzka 37
43-600 Jaworzno