fot: Tomasz Rzeczycki
Eksploatacja dolomitu odsłoniła wyrobiska kopalni srebra i ołowiu. Tym sposobem nietoperze zagościły w podziemiach bytomsko-tarnogórskich
fot: Tomasz Rzeczycki
W tym roku ma być wybrany podmiot, który policzy nietoperze hibernujące w podziemiach bytomsko-tarnogórskich. To właśnie ze względu na obecność tych chronionych ssaków wstęp dla osób postronnych do nieczynnych wyrobisk po eksploatacji rud ołowiu i srebra jest zabroniony.
Skąd obecność latających ssaków w nieczynnej kopalni głębinowej? To za sprawą eksploatacji... odkrywkowej. Funkcjonująca niemal do końca XX w. obok siebie dwa kamieniołomy dolomitu na pograniczu Bytomia i Tarnowskich Gór przecięły sieć podziemnych wyrobisk, odsłaniając korytarze i sztolnie sprzed stuleci. Obecność nietoperzy wzbudziła zainteresowanie badaczy, naukowców, a także radykalnych ekologów.
Jednym z pionierów badań nietoperzy w podziemiach bytomsko-tarnogórskich był dr Grzegorz Kłys z Pyrzowic. Ten były górnik, który przepracował dziesięć lat na KWK Andaluzja w Piekarach Śląskich, a następnie jako pracownik techniczny na Uniwersytecie Śląskim w Sosnowcu stał się przykładem człowieka, który własnym uporem i pracą doświadczył awansu od robotnika do naukowca. Swe badania prowadził w wyrobiskach porudnych już w końcu XX w.
Fakt występowania nietoperzy w podziemiach wykorzystywali w minionych latach radykalni ekolodzy, protestując przeciw pomysłom zagospodarowania nieczynnych kamieniołomów na ośrodki narciarskie. Jeden stok narciarski został w grudniu 2002 r. oddany do użytku, budowę drugiego przerwano.
Nasuwa się w związku z tym pytanie, jak duża może być populacja nietoperzy bytujących w podziemiach leżących u zbiegu Bytomia, Radzionkowa i Tarnowskich Gór. Jak nas poinformowała Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach, szacuje się, że populacja nocka dużego i nocka Bechsteina może wynosić około 130 osobników. Są to jednak dane szacunkowe i to sprzed kilku lat.
- Występowanie w podziemiach nocka dużego i nocka Bechsteina zostało potwierdzone w "Ekspertyzie na potrzeby sporządzenia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000: Podziemia Tarnogórsko-Bytomskie - zoologiczna", wykonanej w 2012 r., na zlecenie RDOŚ w Katowicach przez J. Cichockiego, D. Łupickiego i A. Ważną. Badania prowadzono zgodnie metodykami GIOŚ dla tych gatunków. Na ich podstawie oceniono populację gatunków i ich siedlisko - informuje Łukasz Zych, rzecznik prasowy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach.
Jako że od poprzednich badań minęło już sporo czasu, RDOŚ zamierza w najbliższym czasie zlecić kolejne, które pozwolą ustalić stan faktyczny.
- W 2022 r. planowany jest kolejny monitoring stanu populacji i siedliska. Wykonawca monitoringu zostanie wyłoniony w trybie ustawy o zamówieniach publicznych w tym roku - stwierdza Łukasz Zych.
Wszystkie występujące w Polsce gatunki nietoperzy objęte są ochroną ścisłą. Ze względu na ich zimowe hibernowanie w sztolniach i innych wyrobiskach górniczych, część nieczynnych kopalń nie może być udostępniana od jesieni przez zimę do początków wiosny.
