fot: Wacław Turek/ARC
fot: Wacław Turek/ARC
Przemysł górniczy w australijskim stanie Queensland utrzymuje swoją czołową pozycję w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, nadto jest uważany za najbezpieczniejszy na świecie. W tamtejszych kopalniach są stosowane najwyższe standardy w tej dziedzinie w górnictwie australijskim.
Liczba śmiertelnych wypadków w latach 2010- 2011, niestety, wzrosła w porównaniu do lat 2009 - 2010. Ogólny wskaźnik wypadkowości spadł z 3,8 wypadków na milion przepracowanych godzin w latach 2009-2010 do 2,9 w okresie 2010-2011.
Do ostatnich wypadków śmiertelnych, w sumie 3, doszło w górnictwie w Queensland w latach 2010-2011. W poprzednim dwuleciu (2009-2010) tamtejszy przemysł wydobywczy takich tragedii nie odnotował.
Pierwszy wypadek śmiertelne miał miejsce w kopalni odkrywkowej. Zginął w nim pasażer lekkiego pojazdu 4WD z napędem na 4 koła, gdy samochód się wywrócił i ofiara została wyrzucona z kabiny. Zabity nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa.
Drugi wypadek z tragicznymi skutkami wydarzył się w małej kopalni opali. Jego ofiarą stał się 81-letni (sic!) górnik, który został przysypany skałą płonną na skutek zawalenia się szybu.
Trzecią ofiarą był mechanik naprawiający samochód. Pracownik ten odniósł śmiertelne obrażenia w wyniku eksplozji opony.
Krótko mówiąc, do tych wypadków doszło na powierzchni kopalń. W omawianym okresie w Queensland nie odnotowano ani jednego wypadku śmiertelnego w podziemiach kopalń węgla kamiennego i innych surowców.
Liczby prawdę powiedzą
Liczba groźnych zdarzeń, w wyniku których pracownik lub pracownicy mogliby ulec wypadkowi, zmalała z 356 w latach 2009-2010 do 338 w latach 2010-2011. Chodzi m.in. o liczby niekontrolowanych i nieplanowanych ruchów maszyn oraz urządzeń, która zmalała z 14,2 proc. do 8,0 proc., czy niebezpiecznych zdarzeń związanych z urządzeniami elektrycznymi — z 36,6 proc. do 24,3 proc.
Niestety, niektóre wypadki miały tak ciężkie następstwa, że poszkodowani nie mogli wrócić do swojej poprzedniej pracy. Liczba takich zdarzeń w tym okresie wzrosła z 428 do 505. Większa też była liczba wypadków wymagających pomocy lekarskiej — z 402 do 811 z tym, że obejmuje ona zdarzenia nie tylko w kopalniach węgla, ale także w kamieniołomach I kopalniach rud.
Liczba wypadków, które spowodowały stałą niezdolność do pracy, wzrosła z 47 do 57.
Ministerstwo Górnictwa i Energetyki w Queensland jest zadowolona z jednej liczby, która wzrosła, a mianowicie wzrosła liczba zgłoszonych wypadków i zdarzeń. Powoduje to, że mogą one być przeanalizowane przez wszystkie zakłady górnicze i dzięki temu podobne zagrożenia są eliminowane w innych kopalniach.
Zasady życia
W Australii w sferze bezpieczeństwa i higieny pracy przyjmuje się zasady, które można nazwać zasadami życia. Oto one:
1. Wszystkie wypadki w pracy — śmiertelne, urazy i choroby — są do uniknięcia.
2. Każda praca, każde zadanie — trudne, pilne, nagłe czy szybkie — może być wykonane bezpiecznie.
3. Zagrożenia i niebezpieczeństwa mogą i powinny być zauważone, a ryzyko może być zażegnane lub zminimalizowane do minimum.
4. Każdy pracownik ponosi osobistą odpowiedzialność za swoje i nie tylko swoje bezpieczeństwo w miejscu pracy.
5. Dobre wyniki w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy zawsze mogą być jeszcze lepsze.
Ludzie ryzykują i to nie tylko w pracy. Dlaczego tak dużo pracowników ryzykuje w pracy? Co jest tego powodem? Ignorancja, pójście na skróty z pominięciem przepisów, niestosowanie zabezpieczeń, fatalizm (jak się coś ma stać, to się i tak stanie), celowe lekceważenie przepisów. Przyczyny można mnożyć, ale warto je znać, aby móc je eliminować. Dlatego też Uniwersytet w Nowej Południowej Walii w 2000 roku uruchomił program badawczy i studia poświęcone tematyce niebezpiecznych zachowań pracowników.
Wciągnięci do systemu
Badacze zaobserwowali, że podejmowanie ryzyka w pracy jest częścią zachowania się wielu operatorów maszyn górniczych. Jeden z wyciągniętych wniosków brzmiał - bezpieczne zachowania pracowników są częścią systemu bezpieczeństwa pracy i dlatego pracownik powinien być włączony do opracowywania instrukcji pracy i obsługi urządzeń, oraz czynnie uczestniczyć w opracowywaniu systemów bezpieczeństwa.
Warto przypomnieć, że największa katastrofa w historii górnictwa w Queensland miała miejsce 19 września 1921 roku, kiedy to w wyniku wybuchu pyłu węglowego w miejscowości Mount Mulligan śmierć poniosło 75 osób. Zginęli wszyscy górnicy mieszkający w tej miejscowości. Wybuch był słyszalny w odległości 30 km od kopalni. Po tej tragedii odnaleziono tylko 11 ciał. Kopalnię zamknięto. Ponownie uruchomiono ją w 1923 roku, a ostatecznie zamknięto 30 lat później.
