„Zofiówka”: 200 projektów w ciągu 20 lat pracy

Jerzy Konicki już ponad 20 lat zajmuje się opracowywaniem projektów technicznych eksploatacji ścian. Ma ich już na swoim koncie około 200

Przygotowanie dokumentacji, na podstawie której urabia się w ścianie węgiel, wymaga współpracy wielu działów kopalni. Eksploatacja węgla ze ściany wykonywana jest zgodnie ze szczegółowym projektem technicznym. Jest on opracowywany w kopalni przez dział przygotowania produkcji, ale przy ścisłej współpracy z innymi działami, m. in.: górniczym, energo-mechanicznym, mierniczo-geologicznym, wentylacji i tąpań.

Harmonogram robót górniczych, tj. eksploatacji ścian i drążenia chodników, ustalany jest przez kierownictwo kopalni. – Mając ten dokument, mogę z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym, wynoszącym zazwyczaj około trzech miesięcy, opracować projekt techniczny eksploatacji ściany – mówi, zajmujący się tym w kopalni „Zofiówka”, Jerzy Konicki, nadsztygar górniczy w dziale przygotowania produkcji. – Zaczynam od zamówienia w poszczególnych działach potrzebnych do tego materiałów.
Dział mierniczo-geologiczny dostarcza niezbędne mapy, profile złoża i karty geologiczne. Informacje o tym, w jakie maszyny i sprzęt ściana będzie wyposażona, przekazuje dział technologii górniczych, który uzgadnia je z działem energo-mechanicznym. W projekcie muszą być uwzględnione także zagrożenia występujące w ścianie, która będzie urabiana, i sposób ich zwalczania. – Ta część mojego opracowania wymaga współpracy z działem wentylacji i działem obudowy i tąpań – informuje nadsztygar Konicki.

Zagadnienia elektryczno-mechaniczne: schematy zasilania w energię elektryczną, dostawa sprężonego powietrza, emulsji do urządzeń hydraulicznych, rozmieszczenie rurociągów przeciwpożarowych, opracowuje dział energo-mechaniczny, zajmujący się na dole zabudową maszyn i różnego rodzaju sprzętu.

– Jak już zbiorę wszystkie potrzebne mi materiały, przystępuję do opracowania projektu technicznego eksploatacji ściany – mówi Konicki. – To wymaga również współpracy z poszczególnymi działami, bo zdarza się, że czasem występują jakieś kolizje. Zwołujemy wówczas doraźne narady, na których wyjaśniane są sporne kwestie i wypracowywane wspólne stanowisko.

Opracowany, na podstawie zebranych materiałów projekt techniczny (treść plus rysunki techniczne), trafia do poszczególnych działów kopalni. W porozumieniu z nimi są uzgadniane ostateczne zapisy dokumentu. Ostatnim z ogniw, biorącym udział w procesie akceptacji projektu, jest dział górniczy, który będzie realizował eksploatację ściany. – Z tym działem współpracuję na bieżąco, również w trakcie redagowania projektu – uzupełnia Konicki.

Kiedy ostateczna treść dokumentu jest już uzgodniona, podpisują się pod nim kierownicy działów, uczestniczących w procesie jego tworzenia. Później projekt trafia na biurka naczelnego inżyniera (dyrektora technicznego) i kierownika ruchu zakładu górniczego (dyrektora kopalni), który go zatwierdza.

Zanim jednak rozpocznie się eksploatacja ściany, dokument musi jeszcze uzyskać zatwierdzenie w Okręgowym Urzędzie Górniczym. Jego dyrektor wydaje zezwolenie na oddanie do ruchu ściany na podstawie dostarczonego projektu.

– Taki jest wymóg dla ścian eksploatowanych w warunkach specjalnych, na przykład zaliczanych do czwartej kategorii zagrożenia metanowego, zagrożonych wyrzutami skał i metanu, a takie są w naszej kopalni – wyjaśnia nadsztygar Konicki. – Kiedy projekt jest zatwierdzony przez rybnicki OUG, można uruchomić ścianę.

Czasami, już w trakcie prowadzonej eksploatacji, trzeba dokonać zmian w projekcie technicznym w formie aneksu. Zazwyczaj jest to konieczne, gdy dochodzi do zdarzeń, których wcześniej nie przewidziano.

– Zmiany dotyczą zazwyczaj problemów związanych z metanem – wyjaśnia Konicki. – Na przykład wydziela się go więcej niż przewidywano. Trzeba wówczas podjąć odpowiednie działania i usankcjonować je w aneksie.

Wprowadzone w projekcie zmiany muszą być również zatwierdzone przez urząd górniczy.
Jerzy Konicki opracowywaniem projektów technicznych eksploatacji ścian zajmuje się już ponad 20 lat, prawie od początku pracy w „Zofiówce”. Ma ich już na swoim koncie około 200.

– Te projekty, które opracowuję teraz, w porównaniu z tymi sprzed kilkunastu lat, są trudniejsze technicznie, bo z eksploatacją węgla schodzimy coraz głębiej, a z tym wiąże się więcej zagrożeń – zauważa Konicki. – Przepisy dotyczące bezpieczeństwa są więc bardzo restrykcyjne. Jest dużo więcej zabezpieczeń, które w projekcie trzeba uwzględnić. Rozwój techniki też swoje robi.