Projekty realizowane przez śląską uczelnię pokazują wszechstronność kadry naukowej i silną więź z przemysłem i społeczeństwem

Naukowcy z Wydziału Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki Śląskiej zaangażowani są w coraz większą liczbę projektów badawczych i dydaktycznych. Uczestniczą m.in. w realizacji międzynarodowego projektu pn. „Wpływ ekstremalnych zjawisk pogodowych na działalność górniczą” (TEXMIN), którego liderem jest Główny Instytut Górnictwa.

Zakres projektu obejmuje identyfikację i ocenę wpływów środowiskowych na działające i zlikwidowane kopalnie, polegających zarówno na krótkoterminowych ekstremalnych zjawiskach pogodowych, jak i długotrwałych zmianach klimatycznych. Zmiany związane ze wzrostem natężenia opadów, skokami temperatury i nagłymi zmianami ciśnienia zostaną zidentyfikowane i ocenione w odniesieniu do kopalń na terenie Europy. Będą one koncentrować się na takich kwestiach, jak wody kopalniane, emisja gazów i stabilność strukturalna. Zostanie też oszacowane ryzyko i wyznaczone zostaną strategie i narzędzia adaptacji oraz monitorowania w celu złagodzenia wpływów ekstremalnych zdarzeń pogodowych. Niektóre z działań zaradczych zostaną zastosowane i przetestowane w skali pilotażowej.

W przypadku projektu pn. „Podsadzki na bazie koksu do hydraulicznego szczelinowania węgli” (COKEPROP) liderem jest Politechnika Śląska, a partnerem Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy w Krakowie. Realizowany jest on w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia INGA, na wsparcie nowatorskich projektów z sektora gazownictwa. Celem projektu jest opracowanie nowego produktu – podsadzki na bazie koksu do hydraulicznego szczelinowania pokładów węgla, dla pozyskania z nich metanu.

Ułatwi to uzyskanie dopływów gazu do odwiertu dzięki temu, że propant będzie odporny na wgniatanie w formację węglową, a migracja gazu przez porowate ziarna propantu będzie możliwa nawet w przypadku ich częściowego zagłębienia w skałę. Niska gęstość ułatwi utrzymywanie się cząstek podsadzki w cieczy zabiegowej o małej lepkości, co pozwoli na obniżenie oporów tłoczenia, minimalizację zużycia wody i lepsze oczyszczanie odwiertu.

Z kolei we współpracy z KGHM Cuprum powstają prace rozwojowe dla przemysłu metali nieżelaznych, w ramach projektu „Innowacyjny system łączności bezprzewodowej w wyrobiskach filarowo-komorowych w podziemnych zakładach górniczych”. W projekcie m.in. opracowane zostaną podstawy i określone możliwości techniczne automatycznej konfiguracji i diagnostyki systemu na bazie rozwiązań modelowych. Planuje się również opracowanie wytycznych do technologii wykonania poszczególnych elementów systemu łączności bezprzewodowej. Opracowane zostaną rozwiązania techniczne upraszczające instalację i zabudowę w obszarach zagrożonych środowiskowo oraz koncepcja systemu zasilania z uwzględnieniem technik pozyskiwania energii ze środowiska.

Oprócz prac o charakterze naukowo-badawczym i wdrożeniowym na Wydziale Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki Śląskiej prowadzone są liczne projekty popularyzatorskie i dydaktyczne, m.in.: „Historical Mining – tracing and learning from ancient materials and mining technologies (Mine Heritage)”, który finansowany jest z Funduszu Europejskiego EIT KIC Raw Materials. Celem projektu jest popularyzacja miejsc dawnej i obecnej eksploatacji surowców i wykazanie ważnej roli górnictwa w tworzeniu kultur i szlaków.

Kolejny projekt edukacyjny to „SafeDeepMining – Continued education program in rock engineering for deep mines”. Tu założeniem jest kształcenie inżynierów górniczych, pracowników nadzoru górniczego i firm konsultingowych. Program kursu opracowany w ramach projektu, obejmuje zagadnienia istotne dla zapewnienia prowadzenia bezpiecznej eksploatacji złóż na dużych głębokościach. Projekt finansowany jest z funduszy EIT-Raw Materials.

Ofertę dla młodszych adeptów nauki stanowi projekt „Uniwersytet Młodego Odkrywcy – Kopalnia Wiedzy – Pokłady Możliwości”, skierowany do uczniów w wieku 13-16 lat z powiatu rybnickiego. Celem projektu jest podniesienie kompetencji uczestników w zakresie: umiejętności matematyczno-przyrodniczych, kreatywności, rozwiązywania problemów i umiejętność pracy zespołowej w kontekście środowiska pracy, przy wykorzystaniu zasobów kadrowych i technicznych uczelni. Realizacja tych i innych projektów świadczy, z jednej strony, o wszechstronnym rozwoju kadry naukowo-dydaktycznej Wydziału, z drugiej zaś strony, o silnej więzi z przemysłem i społeczeństwem, bo to do tych odbiorców skierowane są rezultaty prowadzonych działań.