Górnictwo: dziewięć filarów nowej polityki surowcowej

Trwają konsultacje społeczne przygotowanego w Ministerstwie Środowiska projektu Polityki Surowcowej Państwa (PSP). Niemal do końca 2018 roku będą się one odbywać w największych miastach Polski. Ten dokument ma m.in. ułatwić działalność przedsiębiorcom, zmniejszyć fiskalizm państwa, racjonalnie gospodarować zasobami.

PSP to dokument przygotowany przez międzyresortowy zespół ds. polityki surowcowej państwa. Projekt ocenia krajowe zapotrzebowanie na surowce, proponuje sposoby gospodarowania ich udokumentowanymi zasobami i pozyskiwania nowych. Jak zakłada resort środowiska, wejście w życie projektu PSP ma znacząco wpłynąć m.in. na rozwój technologii, stworzenie ułatwień gospodarczych i podatkowych dla przedsiębiorców. Jego celem jest racjonalne gospodarowanie zasobami, ale też upowszechnienie w społeczeństwie wiedzy o surowcach i geologii.

Praktycznie wszystko od nowa
Główne założenia PSP przedstawił główny geolog kraju i zarazem przewodniczący międzyresortowego zespołu, wiceminister środowiska prof. Mariusz Orion Jędrysek podczas Polskiego Kongresu Górniczego w Krakowie.

- PSP to zespół nadrzędnych zasad, działań, które idą w kierunku zmniejszenia ryzyk podaży surowców. Mało polityk surowcowych na świecie ma takie podejście, a to pozwala obniżyć koszty, co może oznaczać zwiększenie przychodów tak państwa, jak i przedsiębiorców – mówił prof. Mariusz Orion Jędrysek.

Podkreślił, że polityka surowcowa będzie oparta o dziewięć filarów, m.in. zapotrzebowanie na surowce, pozyskiwanie ich w Polsce i za granicą, uwarunkowania prawne, upowszechnianie wiedzy, rekultywacja, usprawnienie pobierania danin i podatków.

- Praktycznie wszystko trzeba budować od nowa. To jest wielka praca do wykonania we współpracy ze środowiskiem geologiczno-górniczym w Polsce – mówił wiceminister środowiska i dodał, że PSP to dokument dynamiczny: - On będzie się rozrastał. Mamy filary, rusztowanie, na którym będziemy budować strukturę. Zapraszam gorąco do współpracy.

Polska Agencja Geologiczna
Prof. Jędrysek podkreślił, że eksploatację surowców w Polsce utrudnia brak jednolitego prawa. Było to najlepiej widać ma przykładzie gazu z łupków. Obecnie trwają prace legislacyjne. Wiceminister poinformował, że w trakcie zaawansowanych przygotowań jest pięć aktów prawnych. Mają usprawnić nasz system poszukiwań i wydobycia. Jeden z nich to projekt stworzenia Polskiej Agencji Geologicznej (PAG), który jest poddawany ponownym uzgodnieniom międzyresortowym.

- Obecne problemy to brak geologów na poziomie powiatów, plaga nielegalnej eksploatacji, fiskalizm. Bez powołania Polskiej Agencji Geologicznej nie damy rady zreformować administracji. Zmienione zostaną podatki. Przygotowujemy projekt, niebawem zostanie on poddany pod dyskusję - podkreślił prof. Mariusz Orion Jędrysek.

PAG ma zapewnić skuteczne prowadzenie polityki surowcowej oraz sprawowanie nadzoru nad działalnością geologiczną i górniczą. Ma być ustawowo wyposażona w kompetencje oraz środki finansowe służące do spójnej i kompleksowej polityki państwa. Ma zapewnić bezpieczeństwo geologiczno-surowcowe oraz sprawniejsze nabywanie, gromadzenie, przetwarzanie, ewidencjonowanie, archiwizowanie, ochronę i udostępnianie danych geologicznych.

Przestarzała mapa geologiczna
Również do PAG będzie należało ustalanie i weryfikacja zasobów złóż kopalin. Będzie mieć samodzielność gospodarczą, będzie mogła tworzyć spółki kapitałowe, udzielać wsparcia finansowego w formie pożyczek i dotacji na rozwój nowych metod i technologii poszukiwania oraz rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, pozyskiwania i przeróbki surowców mineralnych, rekultywacji gruntów po działalności górniczej i przemysłowej.

Zostanie utworzony Fundusz Surowcowy, którego dysponentem będzie PAG. Fundusz miałby zapewnić ustawowo określone środki dla zapewnienia ciągłości finansowania wydatków związanych z realizacją zadań PAG.

Kolejny problem do rozwiązania to nowa mapa geologiczna Polski. Obecna jest przestarzała, oparta o dane z lat 60. i 70.

- Rozpoczynamy przygotowania do jej wykonania. Szukamy źródeł sfinansowania prac. Kolejne działanie to zorganizowanie instytucji wsparcia wiedzą geologiczną. Tutaj już prace są podjęte. Chodzi o to, by inwestorzy w Polsce byli zabezpieczeni wiedzą w co wchodzą, na jakich warunkach, czy ich działanie jest racjonalne – wyjaśniał w Krakowie prof. Mariusz Orion Jędrysek.