Żołnierze-górnicy walczą o odszkodownia

Prawa do odszkodowań i statusu kombatanta domagają się żołnierze-górnicy, których w okresie stalinowskim w ramach represji zmuszano do pracy w kopalniach.
Oczekują oni, że odpowiednie zapisy znajdą się w przygotowywanym projekcie nowej ustawy o kombatantach. Strona rządowa chce im co prawda przyznać status kombatanta, ale ze względów finansowych nie przewiduje prawa do odszkodowań.

- Wszyscy nasi żołnierze mający po 70-80 lat chcieliby dostać przynajmniej jakieś odszkodowanie za pracę w kopalni - mówi nam Tadeusz Jarek, prezes Związku Represjonowanych Politycznie Żołnierzy-Górników. Podkreśla, że żołnierzy nie tylko narażali życie, ale i za tę katorżniczą pracę otrzymywali niewielkie wynagrodzenie - napisał we wtorek \"Nasz Dziennik\".

Tadeusz Jarek wskazuje, że jak dotychczas żołnierze-górnicy otrzymali na mocy ustawy z 1994 r. prawo do dodatku pieniężnego, ale nie przyznano im uprawnień kombatanckich i prawa do jednorazowych odszkodowań, poza grupą żołnierzy, którzy pracowali w kopalniach uranu.

Wielu żołnierzy-górników próbowało się o nie starać przed sądami, lecz sądy oddalały takie wnioski, stwierdzając, iż trafiali oni do kopalń nie na mocy decyzji sądu, ale rozkazu wojskowego. Dlatego środowisko żołnierzy-górników domaga się wprowadzenia odpowiednich zapisów w ustawie przyznających im status kombatanta i prawo do starania się o jednorazowe odszkodowanie.  - Żeby chociaż każdy miał na ten grób - mówi Tadeusz Jarek, podkreślając, że byli żołnierze są już w podeszłym wieku. Także wiceprezes Związku Tadeusz Wąsacz zaznacza, że w \"związku z toczącymi się pracami nad nową ustawą o kombatantach, represjonowanych i ofiarach niepodległościowych środowisko żołnierzy-górników oczekuje należnego potraktowania za złożoną wysoką daninę krwi i życia\".

Rząd pracuje nad nową ustawą o kombatantach i według informacji ministerstwa pracy, do których dotarł \"Nasz Dziennik\", żołnierze-górnicy mają otrzymać status kombatanta. Jednak, jak informowała minister pracy Jolanta Fedak, oznaczać to będzie przyznanie im takich samych uprawnień jak pozostałym kombatantom, czyli m.in. dodatku kombatanckiego, dodatku kompensacyjnego, ryczałtu energetycznego oraz zniżek komunikacyjnych. Przedstawiciele resortu przyznają, że należy uwzględnić obecną sytuację gospodarczą i dlatego proponują tańsze rozwiązania.

W Sejmie jest już projekt posłów PiS o kombatantach, lecz i on nie przewiduje możliwości odszkodowań dla byłych żołnierzy-górników. Poseł Jan Filip Libicki (PiS) pracujący nad nim w podkomisji wyjaśnia, że jak ruszą prace nad oboma projektami, jest możliwość uzupełnienia ustawy o takie zapisy.

Na mocy rozkazu Konstantego Rokossowskiego ponad 200 tys. młodych mężczyzn jako \"element niepewny klasowo\" trafiło w latach 1949-1959 do zastępczej służby wojskowej w kopalniach i kamieniołomach. Ich praca była katorżnicza, w systemie trzyzmianowym, po 16, a nawet 20 godzin na dobę, w najgorszych i najniebezpieczniejszych miejscach kopalni. W wyniku takich warunków ponad 1000 osób zginęło na miejscu, a dziesiątki tysięcy straciło zdrowie i przedwcześnie zmarło.

Czytaj też:
Tajemnice śląskich kopalń - uran za cenę życia