Zamówienia publiczne po nowemu

O nowelizacji prawa o zamówieniach publicznych i nowych regulacjach mówi Zdzisław Glimos, radca prawny z Kancelarii Prawnej NBC LEX w Katowicach w rozmowie z \"Trybuną Górniczą\".

Przyjęcie ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy Prawo Zamówień Publicznych oraz niektórych innych ustaw dostosowało nasze prawodawstwo w tym zakresie do wymogów unijnych. Na co warto zwrócić szczególną uwagę?

- Nowe regulacje dotyczą zwłaszcza środków przysługujących wyłącznie wykonawcom, uczestnikom konkursu i innym określonym w ustawie podmiotom, czyli protestów i odwołań. Możliwości działania leżące po ich stronie zostały rozszerzone, a kwestie procedury wnoszenia środków zmodyfikowane. Wydłużeniu uległy m.in. terminy wnoszenia protestów i odwołań. Protesty, odwołania i skargi do sądu mogą być wnoszone przez wykonawcę, uczestników konkursu oraz inne osoby, których interes prawny w wyniku działania zamawiającego doznał uszczerbku lub może go doznać. W przedmiocie protestów zwrócić należy zaś uwagę na zmianę terminu ich wnoszenia z 7 do 10 dni. Jego bieg rozpoczyna się od dnia, w którym do zainteresowanego dotarły informacje o wystąpieniu okoliczności mogących być powodem do wniesienia protestu – lub, gdy przy zachowaniu należytej staranności można było wiedzę na ten temat uzyskać. Na uwagę zasługuje wprowadzenie zwrotu „należyta staranność”, który ze względu na swoją nieprecyzyjność czyni proces decyzyjny organu orzekającego w pewnym stopniu swobodniejszym.

Uległy także zmianom przepisy w odniesieniu do zamówień, których wartość jest mniejsza od tzw. progów unijnych.

- Tak. W przypadku zamawiających sektorowych jest to aktualnie kwota 412 tys. euro dla dostaw lub usług i kwota 5150 tys. euro dla robót budowlanych. Termin wnoszenia protestów wynosi 7 dni. W przypadku, gdy wartość zamówienia wynosi mniej niż tzw. progi unijne, terminy wnoszenia protestów nie uległy zmianie. Modyfikacje natomiast dotyczą sytuacji, w których wartość zamówienia jest równa lub przekracza określoną powyżej kwotę. Licząc od dnia doręczenia specyfikacji termin ten wynosi obecnie 10 dni.

Jak przedstawia się kwestia terminu uznania protestu za ostatecznie rozstrzygnięty?
- Problem zależy od tego, czy odwołanie przysługuje, a w przypadku, gdy przysługuje, czy uprawniony z tej możliwości skorzystał. W sytuacji, gdy nie przysługuje odwołanie, protest uznaje się za ostatecznie rozstrzygnięty wraz z rozstrzygnięciem zamawiającego lub wraz z upływem terminu, jaki na to rozstrzygnięcie posiadał. Jeżeli odwołanie przysługuje, ale nie zostało złożone, to protest uznaje się za ostatecznie rozstrzygnięty wraz z upływem terminu do wniesienia odwołania. W wypadku, gdy odwołanie przysługuje i zostanie wniesione, protest jest ostatecznie rozstrzygnięty w dniu wydania postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze albo wyroku Krajowej Izby Odwoławczej.

Szerszy zakres zastosowania na mocy ustawy nowelizującej zyskało również odwołanie.

- Właśnie. Przysługuje ono od rozstrzygnięć protestów nie tylko w przypadku, gdy wartość zamówienia jest co najmniej równa kwocie określonej w art. 11 ust. 8 ustawy, ale również w niektórych przypadkach, gdy owe kwoty są mniejsze. Na mocy artykułu 184 ustępu 1a odwołanie w powyżej wspomnianym przypadku przysługuje w sytuacjach: gdy rozstrzygnięty protest dotyczy wyboru trybu negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki i zapytania o cenę, opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu, wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia, albo odrzucenia oferty. Jeżeli odwołanie nie dotyczy żadnego z wyżej wymienionych, wówczas Izba odrzuca je na posiedzeniu niejawnym.

Czemu ma służyć nowelizacja przepisów dotyczących środków ochrony prawnej, czy ma czynić zadość zasadom obowiązującym przy udzielaniu zamówienia?

- Przede wszystkim zachowaniu uczciwej konkurencji i równemu traktowaniu wykonawców. Zamawiający musi bowiem działać zgodnie z prawem, dobrymi obyczajami, mieć na względzie interes prawny drugiej strony oraz stosować te same kryteria oceny wobec wykonawców. W interesie prawnym osób przystępujących do postępowania o udzielenie zamówienia jest znajomość wprowadzonych zmian i umiejętność wykorzystania środków ochrony prawnej w odpowiedniej sytuacji i w wyznaczonym przez znowelizowaną ustawę terminie. Tak więc należy mieć nadzieję, że wprowadzone zmiany usprawnią wybór wykonawców, tym samym szybciej będą budowane i remontowane drogi, a kopalnie nie będą miały problemów z remontowaniem i kupowaniem nowych urządzeń, niezbędnych do wydobywania
węgla.

Rozmawiał: Kajetan Berezowski