fot: ARC
Zakończony 22 grudnia pobyt był pierwszą od 14 lat wizytą polskiego prezydenta w Chinach
fot: ARC
Chińczycy prowadzą intensywne poszukiwania gazu łupkowego w swoim kraju. Złoża są szacowane na biliony metrów sześciennych. Powodzenie krajowych projektów może ich skłonić do zaangażowania się w poszukiwania za granicą, w tym w Polsce.
Jak mówi ekspert Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych Artur Gradziuk, Chiny pokładają duże nadzieje w wydobyciu gazu łupkowego, biorąc pod uwagę, że szacowane zasoby tego surowca są największe na świecie (według danych chińskich 134 bln metrów sześc., z czego 25 bln m sześc. nadaje się do wydobycia; według danych amerykańskich - 34 bln m sześc.).
- Świadczy o tym ogłoszona w październiku chińska strategia rozwoju branży gazu łupkowego. Zakłada ona, że wydobycie w 2015 r. wyniesie 6,5 mld m sześc. (...). Strategia zakłada też silne wsparcie państwa, m.in. uznanie wydobycia gazu łupkowego za jeden z krajowych strategicznych nowych przemysłów, subsydia dla firm wydobywających gaz, wsparcie finansowe oferowane przez rządy poszczególnych prowincji, zwolnienia podatkowe czy też bezcłowy import sprzętu do wydobycia gazu.
Zdaniem eksperta trudno jednak oczekiwać, aby Chiny (podobnie jak Stany Zjednoczone) szybko stały się eksporterem netto gazu.
- Konsumpcja gazu w Chinach szybko rośnie - wyniosła ok. 170 mld m sześc. w 2013 r. - z czego ponad 30 proc. pochodzi z importu. Aby Chiny stały się samowystarczalne jeśli chodzi o gaz, produkcja (gazu łupkowego - red.) musiałaby wzrosnąć do 50-60 mld m sześc. rocznie, co trudno będzie osiągnąć w najbliższych kilku latach - podkreśla Gradziuk.
Ekspert wskazuje, że firmy chińskie są zainteresowane branżą łupkową także poza granicami kraju - angażują się one w projekty łupkowe w Stanach Zjednoczonych, ale ich głównym motywem jest zdobycie doświadczenia. Jest ono potrzebne do rozwijania chińskiej branży łupkowej.
- Powodzenie krajowych projektów może je skłonić do poszukiwania i zaangażowania się w projekty za granicą, w tym w Polsce. Dlatego na obecnym etapie współpraca polsko-chińska może raczej koncentrować się na wymianie doświadczeń.
Przypomnijmy, że jak dotąd w poszukiwania gazu w Polsce zaangażowały się firmy z kapitałem m.in. brytyjskim, amerykańskim i kanadyjskim.
Analitycy PISM uważają, że chińska strategia może być dla Polski interesującym przypadkiem, ponieważ oba kraje łączą pewne podobieństwa: potencjalnie ogromne rezerwy gazu łupkowego, ambitne strategie rozwoju oraz potrzeba współpracy z zagranicznymi partnerami w celu pozyskania technologii (np. w zakresie gospodarki wodnej). Dzielenie się doświadczeniem związanym z technologiami poszukiwania gazu łupkowego może być cenne dla obu krajów, dlatego branża gazu łupkowego powinna być obszarem bliższej współpracy między Polską i Chinami.
"Rewolucja łupkowa" w Chinach ma dopiero nastąpić. PISM podkreśla jednak, że przed krajem stoi wiele wyzwań, które mogą to utrudnić. Złoża gazu łupkowego znajdują się w trudnym terenie, a najbogatsze z nich leżą na głębokości ponad 6 km. Oznacza to, że ani technologii, ani doświadczeń innych krajów nie można w Chinach zastosować bezpośrednio, a wydobycie będzie wymagać specjalistycznego sprzętu, innowacji technologicznych, przeszkolonych pracowników, a także większych nakładów.
Instytut wskazuje też na to, że złoża położone są głównie w rejonach wiejskich, z dala od dużych ośrodków przemysłowych; brak odpowiedniej infrastruktury (dróg, kolei, sieci energetycznych, gazociągów) może utrudnić przesył i magazynowanie gazu. Dodatkowo złoża gazu łupkowego znajdują się w prowincjach, gdzie brakuje wody (Sinkiang, Mongolia Wewnętrzna), trzeba ją więc transportować z innych części kraju. Wszystkie te czynniki powodują, że rozwój branży łupkowej będzie wymagał ogromnych inwestycji, ale także szybkiego zdobycia technologii i doświadczenia - uważają eksperci.
Chiny są największym konsumentem energii na świecie. Prognozy amerykańskiej Energy Information Administration mówią o tym, że w 2030 r. popyt na energię w Państwie Środka będzie dwa razy wyższy, niż w USA. Węgiel pokrywa obecnie 70 proc. zapotrzebowania energetycznego kraju, oraz w 80 proc. jest źródłem energii elektrycznej. Popyt na węgiel stale rośnie i w tym tempie - według prognoz Międzynarodowej Agencji Energetycznej - w 2035 r. Chiny będą odpowiadały za 45-50 proc. światowego zapotrzebowania na ten surowiec.
Chiny też importują coraz więcej ropy naftowej; obecnie sprowadzają jej więcej niż USA. Chińczycy bogacą się i coraz więcej mieszkańców kraju chce mieć samochód - według prognoz w 2035 roku w Chinach będzie 350 mln aut, w porównaniu do 150 mln obecnie. Odpowiada to wzrostowi importu z ok. 6 mln baryłek dziennie obecnie do ponad 12 mln baryłek dziennie w 2035 roku. Rośnie również popyt na gaz - według szacunków do 2018 roku zapotrzebowanie na ten surowiec podwoi się do 300 mld metrów sześciennych rocznie, a do 2035 r. wzrośnie do ponad 500 mld m sześc. rocznie.
