Za sprawą wynalazku Edisona

fot: R. Stachurski - KSW

Obecnie wielicką kopalnie oplata sieć kilkuset kilometrów kabli i przewodów, które dostarczają prąd do komór i chodników

fot: R. Stachurski - KSW

Ciemność, widzę ciemność, ciemność widzę - to już kultowy cytat z komedii Seksmisja. W kopalni, gdy wyłączy się lampkę to już tak zabawnie nie jest. Górnicy od początku walczyli z brakiem światła pod ziemią. Ich orężem były kaganki i różnego rodzaju lampki. To jednak nie wystarczało. Postęp techniczny spowodował jednak, że i do zakładów górniczych zawitał prąd. W kopalni soli Wieliczka pierwsza żarówka rozbłysła 12 stycznia 1886 r.

To właśnie wtedy zamontowano prądnice napędzaną maszyną parową, która dostarczała prąd stały o napięciu 110 V. Wspomniana żarówka rozbłysła na nadszybiu św. Kingi. Wielicka kopalnia nie była wprawdzie pierwszą w Europie elektryfikowaną kopalnią, niemniej warto zauważyć, że rewolucyjny wynalazek pojawił się w Wieliczce zaledwie kilka lat po tym jak Swan i Edison skonstruowali pierwsze nadające się do praktycznego wykorzystania żarówki.

Elektryczność, elektryczność! Na początku 1900 r. rozpoczął się montaż kolejnej prądnicy, tym razem w nadszybiu szybu Górsko. Wytwarzany przez nią prąd stały miał napędzać linową kolejkę dowożącą z Psiej Górki piasek podsadzkowy. Silnik kolejki był zapewne pierwszym silnikiem elektrycznym w Wieliczce. Ostatecznie kolejka ruszyła dopiero w marcu 1902 r., niemniej prąd przydał się wcześniej m.in. oświetlenia biur Zamku Żupnego i zamkowego dziedzińca, Szkoły górniczej, parku salinarnego.

Wraz z uruchomieniem warzelni próżniowej w roku 1913 ruszyła również elektrownia salinarna produkująca prąd zmienny trójfazowy. Do końca zaborów elektrownia dostarczała energię głównie do warzelni oraz do maszyny wyciągowej na szybie Regis (Królewski). Był to pierwszy wielicki szyb, który otrzymał elektryczną maszynę wyciągową. Sytuacje zmienił wybuch I wojny światowej oraz upadek austro-węgierskich porządków - nadwyżki produkowanego prądu posłużyły do elektryfikacji miasta.

Na Trasie Turystycznej na żarówki trzeba było jednak trochę poczekać. Pojawiły się one bowiem w roku 1918.

Obecnie wielicką kopalnie oplata sieć kilkuset kilometrów kabli i przewodów, które dostarczają prąd do komór i chodników. Co ważne, sieć jest na bieżąco modernizowana i rozwijana w trosce o bezpieczeństwo turystów, którzy każdego roku tłumnie odwiedzają Wieliczkę.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Co miesiąc z kopalń odchodzi kilka tysięcy osób

Agencja Rozwoju Przemysłu przedstawiła kolejny raport na temat wydobycia i sprzedaży węgla kamiennego, a także zatrudnienia w górnictwie. Dane dotyczą lipca 2026 r. ARP podaje informacje na początku drugiego miesiąca przypadającego po podsumowywanym.

Prof. Artur Dyczko o miedzi: "Geologia dała Polsce szansę"

Czy miedź może okazać się dla Polski gigantycznym impulsem rozwojowym? O tym mówi dr hab. Artur Dyczko, dyrektor oddziału górnośląskiego Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego.

Zielińska: Jesteśmy w kontakcie ze stroną czeską ws. projektów budowy SMR

Polskie służby środowiskowe są w stałym kontakcie ze stroną czeską ws. projektów budowy w Czechach małych reaktorów modułowych SMR - przekazała wiceminister klimatu Urszula Zielińska. Nie ma dotąd oficjalnych informacji ws. lokalizacji SMR w przygranicznych Dziećmorowicach (Śląskie) - dodała.

1725970113 krzysztofgawkowski kprm

Gawkowski: Po G20 Polska ma zapewnienia o kolejnych inwestycjach USA w innowacyjne technologie

Polska ma zapewnienia ze strony USA i sekretarza handlu Howarda Lutnicka o kolejnych amerykańskich inwestycjach w Polsce po G20 - poinformował wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski podczas szczytu CEE AI Summit w Pradze.