fot: Tomasz Rzeczycki
Zaniechane złoża węgla na Dolnym Śląsku uznano za nierokujące szans na pozyskanie metanu w ilościach przemysłowych
fot: Tomasz Rzeczycki
Dobiegają końca prace badawcze, dotyczące możliwości pozyskania metanu z zaniechanych złóż węgla kamiennego w Polsce. Prowadzi je Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy Oddział Górnośląski w Sosnowcu. W realizacji zadania udział wzięło 8 pracowników PIG-PIB. Minister klimatu i środowiska zaakceptowała realizacje zadania w ramach planu prac państwowej służby geologicznej.
Zadanie badawcze pod nazwą Analiza i ocena potencjału surowcowego złóż węglowodorów: Ocena potencjału zasobowego i możliwości eksploatacji metanu z pokładów węgla w zaniechanych złożach węgla kamiennego rozpoczęto w kwietniu 2019 r., a jako termin końcowy przyjęto marzec 2022 r.
Dokumentacje geologiczne, które zostały wykorzystane podczas realizacji zadania pochodziły przede wszystkim z zasobów Narodowego Archiwum Geologicznego. Były to dokumentacje powojenne, w szczególności z ostatniej dekady XX wieku i dwóch pierwszych dekad XXI wieku.
We wstępnej fazie prac wzięto pod uwagę zarówno Dolnośląskie Zagłębie Węglowe (DZW), jak i Górnośląskie Zagłębie Węglowe (GZW), czyli łącznie około sześćdziesięciu złóż.
- Po wstępnej analizie złóż węgla w DZW, uznano, że złoża tego zagłębia en block nie wykazują potencjału wydobywczego dla metanu z pokładów węgla, co wynika z występowania w tych złożach, oprócz metanu, znacznych zawartości dwutlenku węgla, a także długiego czasu jaki upłynął od likwidacji tych kopalń. W przypadku kopalń GZW, za nieperspektywiczne uznano złoża kopalń, w których prowadzono eksploatację pokładów o zerowej lub bardzo niskiej metanonośności, czyli kopalnie niemetanowe lub słabometanowe. Dodatkowym kryterium był długi czas, jaki upłynął od likwidacji tych kopalń. Można wymienić cały szereg złóż kopalń nieperspektywicznych, na przykład: Siersza, Gliwice, Czeczott, Jowisz, Siemianowice, Grodziec, Saturn - wymienia dr Janusz Jureczko, dyrektor Oddziału Górnośląskiego PIG-PIB w Sosnowcu.
Szczegółową analizę geologiczno-górniczą przeprowadzono dla 9 zaniechanych złóż węgla kamiennego z Górnośląskiego Zagłębia Węglowego: „Krupiński”, „Żory”, „Morcinek”, „Śląsk”, „Śląsk Pole Panewnickie”, „Anna”, „1-Maja”, „Jastrzębie” i „Moszczenica”. Z analizowanych złóż, w ilościach mających znaczenie gospodarcze, można pozyskiwać wyłącznie metan.
Pozyskiwanie metanu ze zrobów jest od lat praktykowane w innych państwach.
- Metan z zaniechanych złóż węgla pozyskiwany jest przede wszystkim w Niemczech, które mogą poszczycić się największym na świecie wykorzystaniem zasobów metanu z kopalń zamkniętych. Ponadto, metan z zaniechanych złóż węgla wydobywany jest w USA, Australii, Wielkiej Brytanii, Francji, Czechach i Chinach. Metan pozyskiwany jest najczęściej otworami wierconymi z powierzchni do zrobów. Rzadziej stosuje się ujęcie metanu przy pomocy pozostawionego w zlikwidowanej kopalni systemu odmetanowania dołowego, który wyprowadzony jest rurociągiem na powierzchnię np. przez zlikwidowany szyb - stwierdza dr Janusz Jureczko z PIG-PIB.
