Wieża szybu Witczak pod ochroną, ale nie jako zabytek

Wieża wyciągowa zasypanego szybu Witczak w Bytomiu

Pięć miesięcy temu zasypany został szyb Witczak w Bytomiu. Mimo przeprowadzenia prac likwidacyjnych, do końca roku nie doszło do przekazania nieruchomości na rzecz gminy. Prócz tego miasto nie zarezerwowało żadnych środków w budżecie na zagospodarowanie planowanej do przejęcia nieruchomości. Co jest tego przyczyną?

- Do przejęcia nieruchomości wchodzących w skład tego kompleksu nie doszło w 2022 r. z przyczyn formalnych. Trwają uzgodnienia między gminą a Spółką Restrukturyzacji Kopalń SA. Śródki w budżecie miasta nie zostały zarezerwowane, bowiem gmina Bytom nie jest właścicielem nieruchomości wchodzących w skład kompleksu obiektów szybu Witczak. Środki takie gmina Bytom będzie mogła zarezerwować dopiero, kiedy stanie się prawnym właścicielem tych obiektów – wyjaśnia Tomasz Sanecki z Biura Prasowego Urzędu Miejskiego w Bytomiu.

Szyb Witczak został zgłębiony w latach 1961-1965 jako peryferyjny szyb KWK Dymitrow, czyli późniejszej KWK Centrum. Używany był m.in. do transportu podsadzki, jak i do zjazdów załogi. Po tym, jak w 2015 r. kopalnia Centrum przestała fedrować, jego właścicielem stała się Spółka Restrukturyzacji Kopalń. Demontaż infrastruktury szybu rozpoczął się w czerwcu 2021 r., natomiast zasypywanie szybu trwało od 28 kwietnia do początku września 2022 r.

 Bytomski magistrat wyraził wolę przejęcia wieży wyciągowej szybu Witczak wraz z częścią zabudowań. Nie oznacza to jednak, że obiekty te uznane zostaną za zabytek.

- Wieża wyciągowa szybu Witczak wraz z infrastrukturą techniczną powstała w okresie powojennym. Obiekty nie zostały ujęte w gminnej ani w wojewódzkiej ewidencji zabytków, nie wpisano ich również do rejestru zabytków, jak również nie wszczęto także procedury o wpis do rejestru zabytków. Nie jest obecnie planowane ujęcie ich w gminnej ewidencji zabytków. Kompetencje w zakresie obiektów przemysłowych posiada Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach. Nadmieniam jednak, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu obszaru Rozbark (uchwała nr LIV/786/09 Rady Miejskiej w Bytomiu z 25 listopada 2009 r.) wprowadzono ochronę dominanty urbanistycznej wieży wyciągowej szybu Witczak - dodaje Tomasz Sanecki z UM Bytom.

Szyb Witczak znajdował się we wschodniej części śródmieścia, w rejonie dawnej zajezdni autobusowej.