fot: Mariusz Senderowski/GKW
W ubiegłym roku wąskotorówka przewiozła 29 961 osób
fot: Mariusz Senderowski/GKW
Górnośląskie Koleje Wąskotorowe podsumowały swój 172. rok istnienia. Łącznie w roku 2025 pociągi pasażerskie przejechały 8407,37 km, przewiozły 29 961 osób odnotowując wzrost o 16 proc. Ogólnodostępne pociągi kursowały także podczas Święta Szlaku Zabytków Techniki (popularna Industriada) oraz obchodów 75. urodzin parowozu - poinformowały GKW.
W 2025 roku ogólnodostępne przejazdy pasażerskie rozpoczęto 1 maja, z początkiem długiego, majowego weekendu. 17 maja odbyła się druga edycja „Kolejowej Nocy Muzeów”. W pierwszą sobotę czerwca królowała Industriada – święto Szlaku Zabytków, gdzie przywitano każdego fana dawnego przemysłu między innymi pokazem spawania szyn.
Koniec czerwca to tradycyjnie już dla GKW rozpoczęcie przewozów w ramach sezonu letniego na całej linii z Bytomia przez Tarnowskie Góry do Miasteczka Śląskiego. W wakacyjne piątki podróżni mogli skorzystać z przejazdu pociągami rozkładowymi oraz dzięki wsparciu miasta Tarnowskie Góry z oferty specjalnej – „Kultury Przemysłowej Ziemi Tarnogórskiej”, w ramach której opowiadano o historii władców, gwarków i kolejarzy na Ziemi Tarnogórskiej, oprowadzając po Hałdzie Popłuczkowej, Dzwonnicy Gwarków czy stacji Bytom Karb Wąskotorowy. Sezon letni kontynuowano do 14 września włącznie, czyli do ostatniego dnia tarnogórskich Gwarków.
W lato czekały na chętnych dwa wydarzenia o nazwie „Nocna Szychta”. Z kolei we współpracy z ekipą z agencji Silesia Events zorganizowano „Morderstwo W Induexpressie” – teatralną grę murder mystery na pokładzie zabytkowego pociągu. Kolejowymi bohaterami został parowóz Ryś, ciągnący skład oraz wagon salonowy z 1912 roku, gdzie rozgrywała się część gry.
Po zakończeniu sezonu letniego nadszedł czas na świętowanie. Okazja była podwójna, bo oprócz 172. urodzin kolei świętowano również 75-lecie parowozu Rysia. Wrzesień przyniósł także trzecią edycję imprezy o nazwie „Po torach przez granicę”, gdzie podczas przejazdu z parowozem inscenizowana była (w miejscu dawnej granicy) kontrola graniczna. Od 21 września, w każdą niedzielę do końca października uruchomiono przejazdy w ramach Sezonu Jesiennego, podczas którego nasze pociągi kursowały na trasie Bytom – Tarnowskie Góry.
Z okazji Halloween uruchomiono zaś pociąg specjalny we współpracy z Śląskim Klubem Fantastyki. Rok zakończono przejazdem sylwestrowym.
Warto dodać, że w październiku, dzięki nawiązaniu współpracy z Fundacją ProKolej, GKW współorganizowały w Bytomiu V Kongres Entuzjastów i Przyjaciół Kolei. Wydarzenie to przyciągnęło ponad 130 osób z całej Polski i było okazją to merytorycznych dyskusji, wymiany poglądów, ale także integracji środowiska kolejowego.
Miniony rok upłynął także pod znakiem dużego przypływu nowych wolontariuszy. Do grona młodych adeptów uczących się kolejowego fachu od starszych kolegów i koleżanek dołączyło ponad 30 nowych osób, z miast takich jak Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Olkusz, Rybnik, Sosnowiec, Siemianowice Śląskie, Łazy, Stanica, Kraków, Wrocław, Bytom. Pomimo tego, że praca ta na początku jest wymagająca dużego samozaparcia, wielu z nich do dzisiaj kontynuuje swoją przygodę z GKW.
Naprawa sprzętu
W ubiegłym roku udało się ukończyć naprawę główną jednego z wagonów rumuńskich. Wagon ten (typ A20D-P, seria Bxhpi) był odstawiony od co najmniej 2001 roku. Jest to wagon całoroczny, z instalacją elektryczną i ogrzewaniem, pierwotnie wodnym (ciepło zapewniał kocioł węglowy), które wymienione zostało na ogrzewanie nadmuchowe.
Oprócz prac bieżących, ubiegły rok był drugim, kiedy kontynuowano prace zmierzające do odbudowy jedynego ruchomego zabytku – parowozu Tw47-2553. Dzięki środkom pozyskanym z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego oraz Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach wykonano naprawę bloków maźniczych oraz układu biegowego.
W zakresie infrastruktury kolejowej w roku 2025 kontynuowane były prace rozpoczęte w latach wcześniejszych. W pierwszym półroczu udało się oficjalnie oddać do eksploatacji stację Miasteczko Śląskie Wąskotorowe, która to od wiosny 2024 była przebudowywana przez gminę Miasteczko Śląskie. Dzięki środkom przekazanym przez gminę Tarnowskie Góry możliwe było wyremontowanie kolejnych 180 metrów toru w rejonie dawnej stacji Lazarówka.
W roku 2025 kontynuowano prace budowlane w budynku nastawni. Udało się wyremontować pomieszczenie dawnej kotłowni i zaadaptować je na potrzeby warsztatu i magazynu. Przy okazji remontu pomieszczenia wymieniono stolarkę okienną i drzwiową. Prowadzono dalsze prace mające na celu uruchomienie kolejnych rozjazdów.
Jaka przyszłość?
W 2025 roku światło dzienne ujrzały propozycje dotyczące współfinansowania kolei wąskotorowych z budżetu państwa. Jest to efekt prawie 10-letniej pracy grupy siedmiu organizacji (w tym GKW) opiekujących się kolejami wąskotorowymi. "Obecnie propozycje te weszły do Rządowego Centrum Legislacji, gdzie trwają ich konsultacje i opiniowanie. Liczymy na ich jak najszybsze przyjęcie przez Parlament i podpis Prezydenta RP" - czytamy na stronie GKW.
