fot: UM Ruda Śląska
Koksownia w Orzegowie została zamknięta w 1976 roku
fot: UM Ruda Śląska
Taras widokowy, górka saneczkowa, ścieżka dydaktyczna, to niektóre atrakcje, które powstają na terenie po byłej koksowni Orzegów. Właśnie ruszyła remediacja i rewitalizacja 5-hektarowego obszaru zabytkowego zakładu.
Jak poinformowało biuro prasowe rudzkiego magistratun, prace potrwają do 2021 roku i pochłoną 21 mln złotych. 85% tej kwoty miasto pozyskało z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020.
- Prace nad nadaniem „drugiego życia” dawnej koksowni postępują pełną parą. Usunięto już dziką roślinność i wywieziono ponad 11 tys. ton odpadów. Teren inwestycji jest przygotowany do działań remediacyjnych. Polegają one na usunięciu lub zmniejszeniu substancji zagrażających środowisku i zdrowiu ludzi – mówi prezydent Grażyna Dziedzic. Badania gruntu wykazały obecność na terenie dawnej koksowni metali ciężkich, cyjanków oraz różnych związków ropopochodnych, dlatego też projekt remediacji przewiduje zastosowanie jednoczesne technologii bioremediacji (usuwania zanieczyszczeń za pomocą żywych mikroorganizmów) i fitoremediacji (technologii wykorzystującej rośliny w procesie oczyszczania). Zastosowane będą również bariery reaktywne, w których dochodzi do procesu geochemicznego między zanieczyszczoną substancją a materiałem wypełniającym barierę.
– Najważniejszą częścią zadania jest zneutralizowanie niebezpiecznych związków, które zalegają nie tylko w gruncie, ale i w wodach podziemnych. Dopiero po oczyszczeniu gruntu możliwa będzie realizacja zaplanowanej inwestycji, obejmującej m.in. utworzenie nowego założenia parkowego – dodaje wiceprezydent Michał Pierończyk. –
W najbliższym czasie ruszą także prace konserwatorskie. – Dużą częścią projektu jest zabezpieczenie ruin budowli po byłym zakładzie koksowniczym – mówi Łukasz Urbańczyk, Miejski Konserwator Zabytków. Do dzisiejszych czasów zachował się budynek wieży węglowej, fragment ciągu komór pierwszej baterii koksowniczej oraz zbiornik smoły. - W pierwszej kolejności wieża nawęglania zostanie ustabilizowana konstrukcyjnie, a następnie odtworzony zostanie dach obiektu. W kolejnym etapie prac wyremontowana zostanie bateria koksownicza, na której wykonany zostanie taras widokowy. W oparciu o baterię koksowniczą powstanie także górka saneczkowa. Te obiekty będą wznosić się nad założeniem parkowym – zapowiada Urbańczyk.
Teren całej inwestycji podzielono na dwa obszary. Ten, który przylega do zabytkowych budynków byłej koksowni, zostanie zagospodarowany alejkami parkowymi oraz obiektami małej architektury. Powstaną tam chodniki, place zabaw, parking, a także ławki, stoliki, kosze, latarnie oraz ogólnodostępna toaleta. Pozostałe ruiny po zakładzie będą odrestaurowane i zabezpieczone, a pomiędzy nimi zostanie wytyczona ścieżka dydaktyczna. Natomiast północna część parku stanowić będzie obszar zielony bez wytyczonych ścieżek, gdzie odwiedzający to miejsce będą mogli chadzać własnymi dróżkami. Remediacja i rewitalizacja terenu po koksowni Orzegów jest realizowana w systemie „zaprojektuj i wybuduj”, co oznacza, że wykonawca tego projektu zarówno opracowuje dokumentację projektową, jak i realizuje całość inwestycji. Przez ostatnie pół roku trwały prace projektowe, a jednocześnie z terenu usuwano zanieczyszczenia powierzchniowe. W ubiegłym miesiącu inwestor uzyskał pozwolenie na budowę.
Historia zakładu, który pierwotnie nazywał się „Gotthard”, sięga 1900 r., kiedy rozpoczęły się pierwsze prace przy jego budowie. W 1903 r. powstała pierwsza 35-komorowa bateria pieców koksowniczych. W 1908 r. funkcjonowały już trzy baterie pieców oraz pięć kotłów. Węgiel do koksowni sprowadzano z pobliskiej kopalni „Karol”. Pod koniec II wojny światowej zakład został poważnie zniszczony. Pierwszy remont przeprowadzono już w latach 1947 – 1949, kolejne w następnych latach. Koksownia ostatecznie zakończyła swoją działalność w 1976 r., a od 1987 jest na liście zabytków.
