Przekroczenie granicy bezpiecznego chłodzenia przyczyną wyłączeń bloków jądrowych

Dotychczas nikomu na świecie się nie udało wybudować komercyjnej elektrowni atomowej

Europę nawiedziła wyjątkowo silna fala upałów, która poważnie wpłynęła na funkcjonowanie elektrowni jądrowych, szczególnie we Francji i Szwajcarii. Wysokie temperatury doprowadziły do przegrzania rzek, ograniczając wydajność chłodzenia reaktorów i budząc obawy o obciążenie ekologiczne dróg wodnych.

We Francji pierwszy blok elektrowni jądrowej Golfech został wyłączony 29 czerwca 2025 r., ponieważ temperatura wody w Garonnie przekroczyła limit 28 st. C, czyli granicę bezpiecznego chłodzenia. Drugi blok był już wyłączony z eksploatacji w celu przeprowadzenia prac konserwacyjnych.

Podobne problemy wystąpiły w szwajcarskiej elektrowni Beznau, gdzie firma Axpo zmniejszyła moc obu reaktorów do 50 proc. z powodu wysokiej temperatury rzeki Aare, aby chronić ekosystem rzeczny. Podobnie EDF zmniejszył moc elektrowni jądrowej Tricastin, a w Belgii obniżył poziom operacyjny elektrowni jądrowej Doel, aby zminimalizować ryzyko stresu cieplnego dla ekosystemu wodnego.

Fale upałów uwydatniają wrażliwość elektrowni jądrowych na ekstremalne warunki klimatyczne, zwłaszcza w kontekście globalnego ocieplenia, kiedy wysokie temperatury wpływają na zdolność efektywnego chłodzenia reaktorów. Jednak w kontekście całkowitej rocznej produkcji jest to raczej niewielki spadek produkcji.

Wysokie temperatury dotknęły również Czechy, gdzie w Kraju Południowomorawskim, niektóre gminy miały ograniczenia w pobieraniu wody z sieci wodociągowej do podlewania ogrodów, napełniania basenów itp. Jednak podobne do Francji i Szwajcarii problemy nie wystąpiły. Elektrownie jądrowe Dukovany i Temelín wytwarzają około jednej trzeciej całkowitej rocznej produkcji energii elektrycznej.

Elektrownia jądrowa Dukovany wykorzystuje do chłodzenia wodę ze zbiornika Dalešice, natomiast Temelín czerpie wodę ze zbiornika Hněvkovice. Oba zbiorniki mają wystarczającą pojemność, ale w przeszłości, na przykład latem 2018 r., zdarzały się sytuacje, w których niski przepływ w rzece Jihlava zagrażał stabilności zaopatrzenia Dukovany w wodę – zauważa portal oEnergetice.

Planowany nowy blok jądrowy w elektrowni jądrowej Dukovany, który ma zostać uruchomiony w ciągu najbliższej dekady, będzie korzystał z tzw. chłodzenia suchego. W przeciwieństwie do istniejących bloków, które są zasilane wodą ze zbiornika Dalešice, nowy system będzie działał na zasadzie chłodni kominowych z wymuszonym obiegiem powietrza. Takie podejście znacznie zmniejsza pobór wód powierzchniowych i zmniejsza podatność elektrowni na suszę hydrologiczną i ekstremalne warunki klimatyczne. Elektrownia jądrowa Temelín podjęła w ostatnich latach szereg działań mających na celu zmniejszenie zużycia wody i wzmocnienie odporności na suszę. Oprócz modernizacji przepompowni blokowych i instalacji nowego systemu bezpieczeństwa do pompowania wody chłodzącej ze zbiornika Hněvkovice, elektrownia wpisuje się w szerszą strategię Grupy ČEZ, której celem jest bardziej oszczędne gospodarowanie zasobami wodnymi. Według danych ČEZ, w 2023 r. zużycie wód powierzchniowych w całej grupie zmniejszyło się o 50 mln m sześc., a zużycie wody pitnej spadło o 18 proc. rok do roku.