fot: Bartłomiej Szopa/ARC
W poprzedniej perspektywie 2014-20 region też dysponował największym Regionalnym Programem Operacyjnym - 3 mld 477 mln euro
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
W woj. śląskim trwają robocze konsultacje wstępnych projektów nowego programu operacyjnego, a także dokumentu określającego, jak najlepiej spożytkować dostępne dla regionu środki Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Łącznie mają one objąć ponad 4,43 mld euro funduszy unijnych.
Wstępny projekt programu operacyjnego Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 (FE SL), który zgodnie z zaprezentowanym w styczniu br. przez rząd projektem Umowy Partnerstwa Polski z UE na lata 2021-27 ma mieć najwyższą w kraju wartość 2 mld 365 mln euro, zarząd woj. śląskiego przyjął 31 marca br.
W poprzedniej perspektywie 2014-20 region też dysponował największym Regionalnym Programem Operacyjnym - 3 mld 477 mln euro. Teraz łączna alokacja dla woj. śląskiego ma przewyższać tę kwotę: do woj. śląskiego trafić ma bowiem również ponad połowa krajowej puli Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST): 2 mld 66 mln euro (pierwszy projekt Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji zarząd podobnie przyjął 31 marca).
TPST ma być podstawą dla wydatkowania środków FST, mających łagodzić społeczne, gospodarcze i środowiskowe skutki transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu. TPST dotyczy więc nowego unijnego mechanizmu sprawiedliwej transformacji. FE SL jest natomiast następcą dotychczasowego śląskiego RPO, ze zmianami wynikającymi z priorytetów polityki europejskiej i obecnych potrzeb regionu.
Jak wynika z informacji przekazanych przez przedstawicieli urzędu marszałkowskiego, przyjęcie 31 marca pierwszych wersji obu kluczowych dokumentów, określających sposób i jakość wydatkowania w regionie środków unijnych w nowej perspektywie europejskiego finansowania, oznacza nadal wstępny etap ich przygotowywania.
Obecnie trwa debata nieformalna - w przypadku projektowania TPST runda dyskusji o założeniach transformacji regionu trwała od września ub. roku do lutego br. Dla wstępnego projektu FE SL punktem wyjścia były unijne rozporządzenia dla perspektywy finansowej 2021-27. Nieformalna debata ma trwać do końca kwietnia: urzędnikom marszałka ma ona dostarczyć wiedzę, czy dobrze zdiagnozowali potrzeby i określili przyszłe kierunki działań.
Około 15 spotkań konsultacyjnych, kierowanych geograficznie oraz do poszczególnych grup partycypacyjnych, ma urzędowi marszałkowskiemu pozwolić zebrać uwagi, aby mniej więcej w połowie maja opracować kolejne wersje projektów TPST i FE SL. Następnie te dokumenty zostaną przesłane do zaopiniowania stronie rządowej.
Po odebraniu uwag ze strony ministerstw, przede wszystkim resortu funduszy i rozwoju, w perspektywie czerwca powstaną kolejne projekty, które na przełomie czerwca i lipca zostaną wysłane Komisji Europejskiej. Wakacje będą czasem oczekiwania na reakcję KE, aby pod ich koniec uruchamiać kolejną debatę, a także ocenę środowiskową. Do końca roku ma powstać ostateczny projekt dokumentu, umożliwiający uruchamianie pierwszych projektów w 2022 r.
Urzędnicy marszałka akcentują, że uwagi ze strony regionalnej społeczności są dla nich ważne, także wobec nowych typów projektów, jakie dotąd nie były wspierane mechanizmami europejskimi - szczególnie w obrębie Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. W obrębie interwencji FST znajdą się projekty miękkie oraz warde, bez podziału na fundusz społeczny i infrastrukturalny, jak jest w przypadku programów operacyjnych.
Zakres wsparcia nowego programu operacyjnego dla regionu obejmuje pięć celów polityki spójności wskazanych w projektach unijnych rozporządzeń dla perspektywy finansowej 2021-27. We wstępnym projekcie FE SL odpowiada im sześć tzw. priorytetów: Inteligentne Śląskie, Ekologiczne Śląskie, Mobilne Śląskie, Społeczne Śląskie, Śląskie dla mieszkańca i Śląskie bliżej mieszkańców (priorytety te, prócz Społecznego Śląskiego, odpowiadają poszczególnym celom polityki spójności).
