To w tej kopalni pierwszy raz ZOMO strzelało do górników... Dzień później spacyfikowano Wujka
fot: UM Jastrzębie-Zdrój
Uroczystości w rocznicę pacyfikacji kopalni Manifest Lipcowy
fot: UM Jastrzębie-Zdrój
15 grudnia 2025 roku, przed pamiątkową tablicą na ścianie cechowni kopalni Zofiówka (dawniej Manifest Lipcowy) odbyły się górnicze uroczystości upamiętniające wydarzenia sprzed 44 lat. Spotkanie stało się kolejnym świadectwem pamięci o tragicznych chwilach z końca roku 1981, kiedy to przeciwko strajkującym górnikom komunistyczny reżim użył brutalnej siły - podaje Urząd Miejski w Jastrzębiu-Zdroju.
Dawna kopalnia Manifest Lipcowy była pierwszym zakładem przemysłowym, w którym funkcjonariusze ZOMO użyli broni palnej wobec strajkujących górników. 15 grudnia 1981 r. górniczy protest tłumiło 1700 milicjantów i żołnierzy, uzbrojonych także w czołgi i wozy bojowe. Atakujący otoczyli kopalnię. W pacyfikacji rannych zostało czterech górników, a kolejnych sześciu odniosło obrażenia w starciach z ZOMO. Była to jedna z najbardziej brutalnych represji wobec ruchu Solidarności na Śląsku.
Dzień później, 16 grudnia spacyfikowano kopalnię Wujek w Katowicach, gdzie zginęło 9 górników, a kilkudziesięciu zostało rannych.
15 grudnia 2025 r. w Jastrzębiu-Zdroju upamiętniono to wydarzenie. W obchodach wzięli udział m.in. przedstawiciele władz miejskich, w tym prezydent miasta Michał Urogł. Delegacje złożyły pod tablicą wiązanki kwiatów, oddając hołd tym, którzy walczyli o prawdę i wolność.
Dramatyczne chwile sprzed lat przypomniał uczestnik tamtych wydarzeń, emerytowany górnik Stanisław Haśkiewicz: „Tradycyjnie, jak co roku, tak i dziś spotykamy się w tym miejscu, aby upamiętnić grudniowe wydarzenia 1981 roku. Celebrujemy je, aby pamięć o tych tragicznych zdarzeniach nigdy nie umarła, aby podtrzymać ją w młodych pokoleniach i uhonorować bohaterskie czyny braci górniczych, którzy w imię prawdy i wolności poświęcili swoje zdrowie, a nawet życie" - mówił.
Podczas uroczystości podkreślano, jak ważna jest pamięć i przekazywanie wiedzy o tych wydarzeniach kolejnym pokoleniom — by tragiczne doświadczenia sprzed dekad nie zostały zapomniane. Organizatorzy uroczystości podziękowali również uczniom III LO za udział w obchodach i za wystawienie pocztu sztandarowego, co szczególnie podkreśliło zaangażowanie młodzieży w kultywowanie lokalnej pamięci historycznej.
