fot: Tomasz Rzeczycki
Stacja Dworzec Gdański na pierwszej linii warszawskiego metra
fot: Tomasz Rzeczycki
Dwa lata minęły od ostatniej kontroli, przeprowadzonej przez inspektorów Okręgowego Urzędu Górniczego na budowie metra w Warszawie. Czy to znaczy, że prace podziemne uległy już zakończeniu? Na razie tak, ale w przyszłości mają być podjęte.
– Aktualnie nie są drążone żadne tunele warszawskiego metra, w przygotowaniu przez inwestora – Miasto Stołeczne Warszawa, jest przystąpienie do robót drążeniowych ostatniego, III etapu zachodniego, II linii metra - wyjaśnia Anna Swiniarska-Tadla, rzecznik prasowy Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach.
Metro nie jest kopalnią, skąd więc zainteresowanie ze strony OUG tą inwestycją? Otóż w obecnym stanie prawnym, przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, z wyjątkiem jej Działu III - „Koncesje” – art. 2 ust. 1 i 3 p.g.g., stosuje się odpowiednio do drążenia tuneli z zastosowaniem techniki górniczej.
Drążenie tuneli warszawskiego metra jako najbliższe specyfiką do podziemnych zakładów górniczych objęte jest odpowiednio do warunków tam występujących regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych.
Jaki zakres prac na budowie metra jest zbliżony do robót w kopalni? Można tu wyliczyć np. wykonanie prac mierniczych i geologicznych w celu rozpoznawania i dokumentowania warunków geologiczno-górniczych i hydrogeologicznych w zakresie dostosowanym do wykonywanych robót, jak również sporządzanie i aktualizowanie w trakcie postępu robót dokumentacji mierniczo-geologicznej przez mierniczego górniczego i geologa górniczego. Kolejnymi podejmowanymi czynnościami są też rozpoznawanie zagrożeń związanych z ruchem zakładu i podejmowanie środków zmierzających do zapobiegania i usuwania tych zagrożeń.
Prehistoria warszawskiego metra sięga 1925 r., kiedy to podjęto pierwszą uchwałę w tej sprawie. Pierwsze prace trwały w latach 1951-1956, ale wykonany wtedy odcinek w prawobrzeżnej Warszawie nigdy nie został włączony do ruchu.
Drugi raz budowę mera podjęto po stanie wojennym, tym razem na lewym brzegu Wisły. Pierwsza linia warszawskiego metra nie była drążona w całości metodą podziemną, czyli górniczą. Część prac wykonywana była metodą odkrywkową. Metodami górniczymi drążone były jedynie odcinki śródmiejskie silnie zurbanizowane i prace wykonywane w ich ramach podlegały ówczesnym przepisom górniczym. Do 1999 r, kiedy to został przywrócony OUG w Warszawie, nadzór nad tego typu robotami miał OUG w Lublinie.
Obecnie kontynuowana jest budowa drugiej linii metra, łączącej dzielnice leżące na obu brzegach rzeki Wisły.
– Drążenie II linii warszawskiego metra od czasu jego rozpoczęcia na odcinku centralnym w 2012 roku przebiega etapami w kierunku wschodnim i zachodnim. Etapami drążonymi na przestrzeni ostatnich trzech lat były: II etap odcinka zachodniego II, którego drążenie zakończono w pierwszym kwartale 2021 roku i II etap odcinka wschodniego-północnego, którego drążenie zakończono w czerwcu 2021 roku - wyjaśnia Anna Swiniarska-Tadla z WUG.
- Podczas nadzoru i kontroli tych etapów nie stwierdzono nieprawidłowości skutkujących wydaniem decyzji administracyjnych. Ostatnia kontrola drążenia tuneli w Warszawie miała miejsce w dniach 10 i 11 czerwca 2021 roku. Wszystkie tunele II linii warszawskiego metra drążone były tarczami TBM typu EPB (Equal Pressure Balance), czyli równoważące ciśnienie gruntu. Tego rodzaju metoda drążenia jest rozwiązaniem nowoczesnym, szeroko stosowanym na świecie, lecz nie w pełni uwzględniającym wymagania polskich przepisów i norm, w szczególności przytoczonego wyżej rozporządzenia. Skutkiem takiego stanu rzeczy było udzielenie przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego - na podstawie art. 120 ust. 3 p.g.g. – szeregu odstępstw - dodaje Anna Swiniarska-Tadla.
Warszawa jest jedynym miastem w Polsce posiadającym metro. W przeszłości na wstępnym etapie rozważano ewentualną budowę metra w Krakowie i w Łodzi. W obecnych granicach Polski kolej podziemna kursowała także w trakcie drugiej wojny światowej w Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym na południe od Międzyrzecza.
