Historia: Górnicze muzeum pracuje nad narzędziem AI do analizy dokumentów kopalnianych

fot: Katarzyna Zaremba-Majcher

Muzeum Górnictwa Węglowego to największy górniczy kompleks turystyczny w Polsce

fot: Katarzyna Zaremba-Majcher

Nad narzędziem sztucznej inteligencji, które ma analizować historyczne dokumenty kopalń, pracuje Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu (MGW). Projekt, wsparty z programu Next Generation EU, to kontynuacja przedsięwzięć digitalizacji archiwów i obiektów.

O nowym projekcie, łączącym sztuczną inteligencję z historycznymi zasobami kopalń, muzeum poinformowało na swoim facebookowym profilu. Narzędzie ma wspierać badania naukowe i działania edukacyjne w zakresie historii górnictwa w woj. śląskim.

“Dzięki nowemu narzędziu AI, dokumenty z naszego regionu będą automatycznie analizowane i katalogowane, co znacząco ułatwi zarządzanie zasobami muzealnymi i zwiększy ich dostępność dla wszystkich zainteresowanych historią górnictwa na Śląsku“ - wyjaśnili przedstawiciele placówki.

Dzięki rozwiązaniu muzeum ma zyskać: możliwość nowoczesnego segregowania i łączenia dokumentów w powiązane tematycznie grupy, co powinno sprzyjać odkrywaniu historycznych związków i szerszych kontekstów, a także szybszy i szerszy dostęp do zasobów dla badaczy, edukatorów i szerokiej publiczności.

“Obecnie realizujemy pierwszą fazę projektu, która pozwoli nam nauczyć model AI pracować na zeskanowanych materiałach z kopalń. Współpracujemy ściśle z ekspertami z branży technologicznej, tworząc most między sektorem kultury, a technologią“ - zobrazowali zabrzańscy muzealnicy.

W poprzednich latach MGW podjęło różne projekty digitalizacji dziedzictwa górniczego - dokumentacji likwidowanych zakładów i wyrobisk z urządzeniami. Ostatnie takie przedsięwzięcie ogłoszono wiosną ub. roku, wraz z deklaracją wsparcia kwotą 85 mln zł w formie obligacji Skarbu Państwa.

Władze muzeum przypominały wówczas, że restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego ma miejsce w Polsce od ok. 1990 r. Wtedy funkcjonowały w kraju 63 kopalnie z wydobyciem, siedem kopalń było w likwidacji, a jedna w budowie. Sektor zatrudniał wówczas ponad 400 tys. osób. Dzisiaj pozostało 19 kopalń węglowych, zatrudnienie w branży to niespełna 75 tys. osób. Zgodnie z umową społeczną z 2021 r., restrukturyzacja sektora węglowego w Polsce ma potrwać do 2049 r., kiedy ma zostać zlikwidowana ostatnia kopalnia węgla kamiennego.

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu to największy i najpopularniejszy górniczy kompleks turystyczny w Polsce, w którego skład wchodzą m.in. Kopalnia Guido i Sztolnia Królowa Luiza. Muzeum oferuje najgłębiej położone w kraju trasy turystyczne, przejażdżkę podwieszaną kolejką, podziemny spływ łodziami czy urządzone w monumentalnej wieży ciśnień Carboneum: popularyzatorsko-naukową wystawę o węglu.

Obecnie MGW współprowadzą Urząd Miasta Zabrze oraz Urząd Marszałkowski Woj. Śląskiego. Od 1 stycznia 2025 r. samorząd regionu ma pozostać jedynym organizatorem - wobec kłopotów finansowych miasta. MGW jest koordynatorem działającego w regionie Szlaku Zabytków Techniki Woj. Śląskiego, a także corocznego święta szlaku pod nazwą “Industriada“, które jest też świętem całego regionu.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

PKP Cargo w pierwszym kwartale zmniejszyło stratę netto do 45,8 mln zł

Grupa Kapitałowa PKP Cargo zakończyła pierwszy kwartał 2026 roku ze stratą netto na poziomie 45,8 mln zł, wobec 48,6 mln zł straty rok wcześniej - poinformowała spółka w piątkowym raporcie giełdowym.

Książka na weekend: „Odległe życie”. Australijska saga rodzinna – od hodowli owiec po roboty górnicze

Lata 50. i 60. ubiegłego wieku w Australii to czas poszukiwań pod ziemią surowców, dzięki którym mógł wzbogacić się kraj. Ale to jednocześnie konflikt z farmerami, hodowcami bydła i owiec, brutalne wejście w ich świat ukształtowany od pokoleń. Książka „Odległe życie” to świetna saga rodzinna pokazująca, jak walczyć o przetrwanie i podnieść się po tragicznych doświadczeniach.

Korski: Historia gumowego buta i sen o polskim węglu

Ponad pół wieku temu, u progu mojej zawodowej kariery zdarzył mi się mały dramat – pękła podeszwa mojego gumowego buta. Czytelnik roześmieje się, ale wtedy pobranie nowych butów było poważnym problemem.

Zaleze

Spacer po dzielnicy Załęże. Działała tu kopalnia Kleofas i huta Baildon

Gdyby nie huta Baildon i kopalnia Kleofas, katowickie Załęże w żaden sposób nie mogłoby się pochwalić przemysłowym charakterem. Polecamy spacer po tej dzielnicy. Tutaj naprawdę jest co zobaczyć.