Misją Związku Stowarzyszeń pod nazwą Śląski Ogród Botaniczny jest prowadzenie działalności na rzecz ochrony różnorodności biologicznej, a także szeroko pojęta edukacja ekologiczna i przyrodnicza.
Na całym świecie istnieje ponad 2500 ogrodów botanicznych. Każdego roku odwiedza je ponad dwumiliardowa rzesza ludzi. Większość skupiona jest wokół Światowej Organizacji Ogrodów Botanicznych – Botanic Gardens Conservation International. Uważa się ją za wiodącą w zakresie monitoringu rozwoju tej dziedziny działalności chociażby ze względu na ogromna bazę danych o roślinach, jaką dysponuje.
W Polsce utworzonych zostało za zgodą ministra środowiska ponad trzydzieści ogrodów botanicznych, z czego trzy na Śląsku: Arboretum Bramy Morawskiej w Raciborzu, Miejski Ogród Botaniczny w Zabrzu oraz Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie. Należą one do Rady Ogrodów Botanicznych w Polsce oraz innych organizacji o charakterze regionalnym.
W Radzionkowie też chcą mieć ogród
Związek Stowarzyszeń Śląski Ogród Botaniczny ma najbardziej otwartą formułę organizacyjną ze wszystkich działających w kraju, dzięki czemu może tworzyć jednostki organizacyjne. Obecnie najprężniej rozwija się ogród w Mikołowie, gdzie zresztą znajduje się siedziba Stowarzyszenia. Przy udziale środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach udało się tam rozbudować kolekcję edukacyjną roślin energetycznych oraz rozbudować kolekcję sadowniczych, tradycyjnych odmian drzew owocowych wraz z założeniem szkółki podkładek. Wciąż trwa rozpoczęta w 2010 r. realizacja projektu rozbudowy kolekcji sadowniczych tradycyjnych odmian drzew owocowych. WFOŚiGW przeznaczył na ten cel ponad 80 tys. zł.
W ubiegłym roku Śląski Ogród Botaniczny powiększył się o tereny w Radzionkowie. Jako miejsce jego działalności wytypowano Księżą Górę. Jest to miejsce o wyjątkowych walorach przyrodniczych. Na dodatek ogród zajmie najbardziej dziką część wzniesienia. W szczegółowej analizie przedsięwzięcia zatytułowanej „Waloryzacja przyrodnicza fragmentu Księżej Góry w Radzionkowie ze szczególnym uwzględnieniem wskazań dotyczących utworzenia na tym terenie ogrodu botanicznego” o pomyśle pozytywnie wypowiedzieli się eksperci z dziedziny botaniki i ochrony środowiska. Nie mieli wątpliwości, że Księża Góra spełnia wszystkie wymagania stawiane współczesnym ogrodom botanicznym, zwłaszcza gdy chodzi o różnorodność siedliskową terenu i wielkość obszaru proponowanego do zagospodarowania pod realizację projektu.
- Z punktu widzenia celów, które ogród botaniczny w Radzionkowie ma realizować, jego lokalizacja jest bardzo dobra. W bezpośrednim sąsiedztwie położone są miasta, które łącznie liczą ok. 1mln mieszkańców. Liczne szkoły, a także uczelnie będą bezpośrednimi odbiorcami usług dydaktycznych naszego ogrodu. Właśnie tworzenie infrastruktury edukacyjnej, a na jej bazie rekreacyjnej, jest właściwą kolejnością podejmowania działań inwestycyjnych. Trzeba teraz zacząć od poprawy jakości ciągów pieszo-jezdnych, pozwalających na bezpieczne dotarcie do różnych części tego obszaru, aby grupy uczestniczących w warsztatach mogły łatwo się po nim poruszać– zwraca uwagę Zuzanna Senkała, pełniąca obowiązki kierownika Referatu Ochrony Środowiska w Urzędzie Miasta Radzionkowa.
Warsztaty na łonie natury
Misją Związku Stowarzyszeń pod nazwą Śląski Ogród Botaniczny jest prowadzenie działalności na rzecz ochrony różnorodności biologicznej, a także szeroko pojęta edukacja ekologiczna i przyrodnicza. Twórcy ogrodu realizują to zadanie poprzez organizowanie konferencji, seminariów, spotkań, a nawet lekcji wyjazdowych dla młodzieży różnych typów szkół. Obecnie realizowany jest projekt pod nazwą: „Przyrodnicze spotkania Śląskiego Ogrodu Botanicznego”, będący kontynuacją „Zielonych weekendów” sprzed dwóch lat.
- W bieżącym roku szkolnym organizujemy dwie edycje programu: jesienną i wiosenno-letnią trwającą od marca do czerwca. Zajęcia skierowane są do uczniów szkół podstawowych z klas od III do VI, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Odbywają się w kilkunastoosobowych grupach na terenie Śląskiego Ogrodu Botanicznego w Mikołowie, rezerwatu Łężczok lub Lasu Tworkowskiego w okolicach Raciborza, Arboretum Bramy Morawskiej w Raciborzu, Księżej Góry w Radzionkowie lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Żabie Doły na granicy Bytomia – wyjaśnia Bogdan Ogrodnik, wicedyrektor ŚOB ds. naukowych.
Zajęcia terenowe w ramach „przyrodniczych spotkań” mają formę gawędy przyrodniczej. W ten sposób zostaje zaspokojone zapotrzebowanie dzieci i młodzieży na zajęcia prowadzone w terenie, o które tak trudno w codziennym funkcjonowaniu szkół na przemysłowym Śląsku.
Tematyka zajęć dotyczy ekologii, zróżnicowanych grup organizmów żywych, roślin leśnych, łąkowych, wodnych, wchodzących w skład zadrzewień śródpolnych, a także zwierząt, owadów, płazów i gadów oraz ssaków. Zajęcia prowadzą pracownicy naukowi uczelni śląskich i nauczyciele o bogatym doświadczeniu dydaktycznym w pracy z dziećmi i młodzieżą.
Współczesne ogrody botaniczne to nowoczesne placówki naukowo-dydaktyczne, rekreacyjne, kulturalne, ale także prowadzące działalność wystawienniczą i często gospodarczą. Przez wielość podejmowanych starań i działań można w nich dostrzec instytucje promujące zrównoważony rozwój, odtworzenie i utrzymanie równowagi przyrodniczej. To placówki wpływające na zmianę wizerunku regionów jako krain zasobnych przyrodniczo i kulturowo. Tego typu inwestycje są niezbędne dla utrzymania właściwych proporcji w rozwoju naszej cywilizacji.
