Sześćdziesiąt pięć lat złoża Ostrówka

Zakład przeróbczy kopalni Miedzianka

Ponad piętnaście lat pozostało do wygaśnięcia koncesji na wydobycie wapienia dewońskiego ze złoża Ostrówka, położonego na zachód od Gór Świętokrzyskich. Tamtejsza kopalnia obchodzić będzie w tym roku 65. rocznicę założenia. Utworzono ją w celu produkcji na potrzeby przemysłu hutniczego. Od ponad dwudziestu lat właścicielem kopalni jest fińska firma Nordkalk, a zakres zastosowań jest inny, niż to było na początku wydobycia.

Miedzianka w Górach Świętokrzyskich kojarzona jest głównie z podziemną eksploatacją miedzi, trwającą do połowy XX w. U podnóża tamtej głębinowej kopalni powstała kopalnia odkrywkowa, zajmująca się wydobyciem zupełnie innego surowca.

Przedsiębiorstwo państwowe Kopalnia Wapienia Ostrówka w Miedziance w powiecie kieleckim utworzone zostało 1 stycznia 1957 r. na podstawie wydanego kilka tygodni wcześniej zarządzenia nr 276 ministra hutnictwa. Zadaniem nowej kopalni miała być produkcja topnika hutniczego, czyli substancji pozwalającej na wytop metalu z rudy w temperaturze niższej niż ta, w jakiej się to odbywa be dodatku tego rodzaju substancji.

Ponieważ badania z lat 1945-1953 wykazały przydatność złóż wapienia jako topnika wielkopiecowego, w 1955 r. przystąpiono do opracowania dokumentacji projektowo-kosztorysowej kopalni odkrywkowej na wschód od Kielc. Inwestorem budowy były Zakłady Wapiennicze Czatkowice w Krzeszowicach. Wstępny projekt kopalni w Miedziance zatwierdzony został 22 czerwca 1956 r. Złoże planowano otworzyć na czterech poziomach. Skałę urabiano początkowo materiałami wybuchowymi przy użyciu aparatów wiertniczych Uralec. Urobek odwożono do kruszarek wagonami, które ciągnięły elektrowozy. Kopalnia podlegała Zarządowi Kopalnictwa Topników Hutniczych.

Obecnie właścicielem zakładu wydobywającego ze złoża Ostrówka jest fińska firma Nordkalk. Zakład nosi nazwę Kopalnia Miedzianka, jednak nie znajduje się na terenie wsi Miedzianka - lecz w granicach sąsiedniej wsi Gałęzice, leżącej w gminie Piekoszów.

Powierzchnia złoża Ostrówka wynosi 117,33 ha, a obszaru górniczego Ostrówka VIII - 126 ha. Wydobycie prowadzone jest na podstawie koncesji wydanej 22 lipca 2003 r. przez wojewodę świętokrzyskiego i zmienionej później przez marszałka województwa świętokrzyskiego. W decyzji tej określono, że koncesja obowiązuje do końca grudnia 2036 r.

Dziesięć lat wcześniej upłynie termin obowiązywania planu ruchu, zatwierdzonego przez dyrektora OUG w Kielcach. Plan ten ważny jest do końca kwietnia 2026 r. Ostatnia kontrola, przeprowadzona przez OUG Kielce na początku czerwca 2020 r. wykazała, że roboty górnicze w północno-zachodniej części obszaru górniczego Ostrówka VIII przez ponad trzy miesiące prowadzone były częściowo poza zakresem eksploatacji określonym w planie ruchu. Nieprawidłowość ta wkrótce została usunięta poprzez zaktualizowanie zakresu eksploatacji dodatkiem do planu ruchu.